شەمسەدین هەرکی
لە هەموو دەستور و یاسا نێودەوڵەتییەکاندا سەروەری دەوڵەت واتە ئەوەی هیچ هێزێکی ناوخۆیی یان دەرەکی نەبێت بتوانێت بڕیارەکانی دەوڵەت بە ئاراستەی بەرژەوەندیی خۆی بگۆڕێت. سەروەری تەنها وشەیەکی سیاسی نییە بەڵکو بناغەی هەبوونی هەر دەوڵەتێکی سەربەخۆیە.
بەڵام ئەگەر لە بارودۆخی ئێستای عێراق بڕوانین پرسیارێکی گرنگ خۆی دەسەپێنێت: ئایا عێراق بە تەواوی خاوەنی بڕیاری خۆیەیان هێشتا لە ژێر کاریگەری هێزە چەکدارەکان و دەستێوەردانی وڵاتانی ناوچەییدایە؟
زۆرێک لە شارەزایان و چاودێران پێیان وایە هەبوونی چەندین گروپی چەکدار کە لە هەندێک بارودۆخدا خاوەنی کاریگەری سیاسی و ئەمنییە وایان کردووە دەسەڵاتی دەوڵەت بە تەواوی بەسەر هەموو خاکی عێراق و هەموو بڕیارەکاندا زاڵ نەبێت. لە هەمان کاتدا زۆر جار باس لە کاریگەری هێزە ناوچەییەکان بە تایبەتی ئێران دەکرێت لەسەر هەندێک بڕیاری سیاسی و ئەمنی.
ئەگەر دەوڵەت بەڕاستی خاوەنی سەروەری بێت نابێت هیچ هێزێک لە دەرەوەی دامەزراوە فەرمییەکان بتوانێت بڕیار بدات یان یاسا جێبەجێ بکات. سەروەری واتە یەک یاسا یەک هێزی چەکدار و یەک بڕیار. هەر شتێک جگە لەمە پرسیار لەسەر تەواوی سەروەری دروست دەکات.
ئەوەی هاووڵاتیانی عێراق چاوەڕوانی دەکەن دەوڵەتێکە کە بتوانێت بێ جیاوازی یاسا بەسەر هەموواندا جێبەجێ بکات و هیچ لایەنێک لە دەسەڵاتی یاسا بەرزتر نەبێت. ئەگەر هەر هێزێک بتوانێت لە دەرەوەی چوارچێوەی دامەزراوە فەرمییەکان کاریگەری لەسەر بڕیارەکانی دەوڵەت دابنێت ئەوا پرسیاری سەروەری هێشتا وەڵامێکی ڕوونی نەدۆزیوەتەوە.
لە کۆتاییدا سەروەری بە وتار و دروشم ناپارێزرێت بەڵکو بە دامەزراندنی دەوڵەتی یاسا کۆتاییهێنان بە چەک لە دەرەوەی کۆنترۆڵی دەوڵەت و پاراستنی بڕیاری نیشتیمانی لە هەر جۆرە دەستێوەردانێکی ناوخۆیی و دەرەکی دەپارێزرێت.
پرسیارەکە هێشتا بەهێز ماوەتەوە:
ئەگەر بڕیارە ستراتیژییەکانی وڵات لە ژێر کاریگەری هێزی چەکدار یان فشاری دەرەکی بن ئایا دەتوانرێت بە تەواوی ناوی “دەوڵەتێکی خاوەن سەروەری” لەسەر عێراق دابنرێت؟ ئەوە پرسیارێکە کە وەڵامەکەی تەنها بە کردار و بەهێزکردنی دامەزراوەکانی دەوڵەت دەردەکەوێت، نەک تەنها بە دروشم و وتاری سیاسی.