ئەژین عەبدوڵڵا-هەولێر
ساڵانە لە وەرزی حەجدا، بەهۆی بەجێهێنانی ڕێوڕەسمە ئایینییەکان کە پێویستییان بە جووڵەی زۆر و بڕینی مەودای دوور هەیە، زۆرێک لە حاجیان ڕووبەڕووی گرفتە ماسوولکەییەکان دەبنەوە. ماندووێتی و فشاری ماسوولکەکان کە لە ئەنجامی قەرەباڵغی و پلەی گەرمای بەرزدا دروست دەبن، دەبنە هۆی ئازار، ڕەقبوون، یان ئاوسان، کە دواجار جووڵەی حاجیان سنووردار دەکەن.
کێ مەترسیی زیاتری لەسەرە؟
پزیشکان و شارەزایانی تەندروستی ئاماژە بە چەند هۆکارێک دەکەن کە ئەگەری گرژبوونی ماسوولکەکان زیاد دەکەن، لەوانە:
• پیری و ڕەگەز: کەسانی بەساڵاچوو و ئافرەتان زیاتر لە توێژەکانی دیکە بەرکەوتەی ئەم ماندوێتییە دەبن.
• کێشی زیادە: قەڵەوی فشارێکی زۆر دەخاتە سەر جومگە و ماسوولکەکان لە کاتی ڕۆیشتندا.
• نەبوونی ئامادەکاری: ناچالاکیی جەستەیی پێش گەشتی حەج و لاوازیی ماسوولکەکان، جەستە بۆ ماندوێتی خێرا ئامادە دەکات.
• هەڵگرتنی قورسی: گواستنەوەی کەلوپەلی قورس لە کاتی جووڵەدا فشارەکە دوو هێندە دەکات.
هەنگاوەکانی چارەسەری خێرا
لە کاتی هەستکردن بە ئازار، پێویستە حاجیان ئەم ڕێکارانە بگرنە بەر:
1. پشووی کورت: دەستبەجێ واز لە جووڵە بهێنە و پشوو بدە، پاشان بە هێواشی دەست بە ڕۆیشتن بکەرەوە.
2. فشاری گونجاو: فشار بخەرە سەر ماسوولکە تووشبووەکە بۆ کەمکردنەوەی ئازار و ڕێگریکردن لە کۆبوونەوەی شلە، بەڵام بە مەرجێک زۆر توند نەبێت.
3. بەرزکردنەوەی ئەندامەکان: ماسوولکە گرژبووەکە بخەرە ئاستێکی بەرزتر لە دڵت بۆ ئەوەی ئاوسانەکەی کەم بێتەوە.
4. ئازارشکێنەکان: لە کاتی پێویستدا دەکرێت سوود لە دەرمانی ئازارشکێن وەربگیرێت.
ڕێگری پێش کەوتن؛ چۆن خۆمان بپارێزین؟
بۆ ئەوەی حاجیان بەبێ گرفتە جەستەییەکان فەریزەکانیان تەواو بکەن، باشترە پابەندی ئەم ڕێنماییانە بن:
• پێڵاوی گونجاو: لەبەرکردنی پێڵاوی تەندروست و ئارام بۆ ڕۆیشتن زۆر گرنگە.
• خۆراکی تەندروست: خواردنی میوە و سەوزە کە ڤیتامین و کانزاکانی تێدایە، لەگەڵ خواردنەوەی بڕی پێویستی ئاو بۆ پاراستنی شێداریی جەستە.
• پشوودانی ڕێکخراو: دوای هەر ڕێوڕەسمێک کاتێکی پێویست بۆ ڕاکشان و پشوودان تەرخان بکە.
• پاراستنی کێش: کەمکردنەوەی کێش پێش وەرزی حەج یارمەتیدەرێکی گەورەیە بۆ کەمکردنەوەی فشار لەسەر جەستە.
پێویستە حاجیان پێش گەشتەکە گرنگی بە پشوودان بدەن و جەستەیان بە پارێزراوی بهێڵنەوە، تا بتوانن بە وزەیەکی باشەوە ئەرکە ئاینییەکانیان جێبەجێ بکەن.