لە یادی قوربانیانی بارزان

فازڵ میرانی
ڕوونە، بەڵام هەرگیز پاساوهەڵناگرێت، کە دەسەڵاتێک بە قەبارەی دڕندەیی ڕژێمی بەعس، نەیارەکانی بە کوشتن و لەناوبردن بکاتە ئامانج؛ ئەمە ڕێچکەی زاڵمانە و میراتی مێژوویانە.
ئاشکرایە، بەڵام هەرگیز پاساوهەڵناگرێت، کە حکوومەتێک بەم خەسڵەتانەوە، سەرجەم تواناکانی بخاتە گەڕ بۆ خوڵقاندنی کەشێکی پڕ لە تۆقاندنی هەمیشەیی کە زەبرەکەی بگاتە هەر کەسێک لەگەڵ پڕۆژە و خواستەکانیدا هاوڕا نەبێت؛ لە ناوەوە و دەرەوەی عێراق ڕاوی بنێت، خۆی و خێزان و تەواوی کەسوکاری بە هەموو پلەکانی خزمایەتییەوە.
لەسەر بنەمای ئەم تێگەیشتن و ئەم عەقڵییەتەوە—کە لە نموونەکانی مێژوودا سەراپا دڕندەیی و کارەساتەکانی دەرکەوتوون—حکومەتی بەعس هەستا بە ئەنجامدانی یەکێک لە درێژترین، قێزەونترین تاوانەکان دژی مرۆڤایەتی، کە جەوهەری ڕاستەقینەی بڕیاردەرانی دەرخست. پاش ئەوەی تاوانی گەورەی دەرهەق بە پێکهاتەیەکی ڕەسەنی کۆمەڵایەتیی وەک کوردە فەیلییەکان ئەنجامدا—لە ڕێگەی ڕاگواستن، ئاوارەکردن، دەستبەسەرکردن، دوورخستنەوە و لەسێدارەدانەوە—ڕووی کردە بارزان، ئەو لانکە مێژووییەی خەبات، بۆ ئەوەی ڕەشترین بەشەکانی کارنامە چەپەڵەکەی بنووسێتەوە؛ دەستی کرد بە دەستگیرکردن، گواستنەوە و کۆمەڵکوژکردنی هەشت هەزار مرۆڤ لە منداڵ و،گەنج، پیاوانی بەتەمەن و پیر، بۆ ئەوەی تاوانی کۆمەڵکوژییان بەسەردا جێبەجێ بکات.
ئەمە کردارێکی تۆڵەسەندنەوەی خەیانەتکارانە بوو کە لە ناخی عەقڵییەتی دەسەڵاتدارەوە کاتێک سەرکردەکانی خەباتی گەلەکەمانی بە تاوانبار لەقەڵەم دا و ئەم تۆمەتەشی بەسەر بنەماڵەکانیاندا کێشا، کە ئەوانیش باجێکی قورس و چەندبارەیان لە پێناو خزمەتکردن بە ڕێگای حەق و ڕێبوارانی بەخشی. هەشت هەزار مرۆڤی کورد، کە هیچ تاوانێکیان نەبوو جگە لە مێشکی ئەو کەسانەی کە تەنیا زوڵم و زۆرەملی تێدا نیشتەجێیە، بە ئامانجێکی نزم کە بریتی بوو لە هەوڵدان بۆ شکاندنی ئیرادەی بارزان و خەڵکەکەی و سەرکردەکانی خەباتی نیشتمانی و نەتەوەییان.
ئای کە چەند مەزنە بارزان، چەند پاک و لێبوردەیە ئەخلاقیان، چەند گەورە بوو سەبر و خۆڕاگرییان لە بەرامبەر ئەو ڕۆژە تاقەتپڕووکێن و گرانەدا. ئای کە چەندە نزم و بێبەها بوو ئەو دەسەڵاتە و چەندە ڕق و کینە لە ناخیدا بوو، کاتێک بێتاوان و بێدەرەتانی کردە ئامانجێکی دیکە لە پاڵ ئامانجی هەمیشەیی خۆیدا کە لەناوبردنی ئێمە بوو.
بنەماڵەی بارزانی لە بەرامبەر ئەو کارەساتە گەورەیە و دڵڕەقییەی ڕژێمدا ئارامیان گرت، بەڵام نە سست بوون، نە تەسلیم بوون، نە سازشیان کرد و نە چۆکیان دادا، نە خۆیان و نە قوربانییەکان، لەبەردەم تاوانبارانێکدا کە هیچ ئومێدێک بە بێداربوونەوەی ویژدانیان نەبوو.
گۆڕە پیرۆزەکانیان ڕاوەدووی گۆڕهەڵکەنەکانیانی نا، ڕۆحە پاکەکانیان خەوی لە چاوی بکوژانیان زڕاند؛ سەرکردایەتی بارزانیش وەک هەمیشە بە خۆڕاگری و ڕەسەنایەتییەکەی مایەوە، بەردەوام بوو لە کارکردن و ڕێگریی کرد لە هێنانەدیی ئاواتی ئەو کەسانەی کە دەیانویست ململانێکان بە ئاراستەیەکی نەتەوەیی و ڕەگەزپەرستانەدا بەرن.
ئازادیخوازان شکۆمەندییان بەخشییە قوربانییان و ئەو سەرکردایەتییە مەزنە، خودای گەورەش سەرشۆڕی و سووکایەتی بەسەر ستەمکارانیاندا باراند. ئەو هەشت هەزار بارزانییەی خاکی کوردستان لە باوەشی گرتن، بەشێکی ئازیزن لە قوربانیانی نەتەوەکەمان، کە ئێستا بەئاگا هاتووەتەوە و چیتر بە کەمتر لە ڕزگاری و ئازادی ڕازی نەبێت.
کوردستان و بارزان بە بەرزی و سەربەرزی مانەوە، دەوڵەتی زوڵم و ستەمیش لەناوچوو و بکوژان تێکشکان. لە چل و سێیەمین ساڵیادی سەرکەوتنی ڕۆحیاندا، دروود و سڵاو بۆ بارزان، بۆ مستەفا بارزانی و بۆ شەهیدی هەمیشە زیندوو لە دڵاندا ئیدریس بارزانی، و بۆ تەواوی شەهیدانی کوردستانی ئازیز.