شێرکۆ حەبیب
رێکەوت نییە کە عەلی ئەلزەیدی، سەرۆکوەزیرانی عێراق، یەکەم سەردانی بۆ دەرەوەی وڵات لە دوای وەرگرتنی بەرپرسیارێتی، بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا ئەنجامدا. ئەمە هەنگاوێکە کە هەڵگری چەندین مانا و کاریگەری هەیە، بەڵام لە هەمووی گرنگتر، یەکەم سەردانی بەرپرسێکی باڵای عێراقە کە سەر بە هیچ لایەنێکی سیاسی نییە، هەرچەندە کاندیدی هاوپەیمانی نیشتمانیی لایەنە شیعەکانە. ئەلزەیدی لە هەلومەرجێکی زۆر ئاڵۆزدا لەگەڵ دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا کۆدەبێتەوە، ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست ناوچەیەکی پڕ لە شەڕ و ئاڵۆزی ناوخۆیی لە زۆربەی وڵاتەکانیدا ئاگری تێبەربووە. ئەم سەردانە هەرچەندە ڕەمزییە، بەڵام بێبەش نییە لە پرۆتۆکۆڵە ئاساییەکان و هەوڵدان بۆ گەڕان بەدوای ڕێگای نوێ بۆ پتەوکردنی پەیوەندییەکانی نێوان بەغدا و واشنتۆن لەسەر ئەو بناغانەی کە ڕەنگە بەهۆی بارودۆخی ناوچەکەوە گۆڕانکارییان بەسەردا هاتبێت و لەگەڵ ئەوەشدا ئەمریکا ئێستا چاوەڕێی ئەوە دەکات عێراق ڕۆڵی هەبێت لە شەڕی لەگەڵ ئێراندا. گرنگ ئەوەیە کە ڕەنگە حکوومەتی بەغدا خۆی لە تاقیکردنەوەیەکی سەختدا ببینێتەوە، بەو پێیەی بەرژەوەندی باڵای عێراق و هەر وڵاتێک پێویستی بە ڕێکنەکەوتن و هەڵبژاردنی بێلایەنی هەیە لە نێوان مەیلەکانی ئێران و فشارەکانی ئەمریکا و ڕێککەوتنی عێراقیش لەسەر ئەم پرسە هاوکێشەیەکی گرنگ و سەختە. بابەتێک کە پێدەچێت لە گفتوگۆکانی عێراق و ئەمریکادا باس لێوە بکرێت، پرسی کوردە، هەروەها پەیوەندییەکانی نێوان بەغدا و هەولێرە. ئەوەی ئیدارەی ئەمریکا دەیەوێت، دروستکردنی پەیوەندییەکی نایاب و پتەو و چارەسەرکردنی ناکۆکییەکانە لە رێگای دەستوور و لێکتێگەیشتن. گفتوگۆکان لەسەر پەیوەندییە ئابووری و وەبەرهێنانەکان، هەروەها تا چەند کۆمپانیا ئەمریکییەکان دەتوانن وەبەرهێنانی گەورەتر و هەمەچەشنتر لە عێراقدا بەدەستبهێنن.تەوەرێکی دیکەی گرنگی دیدارەکانی ئەلزیدی دەبێت. هەوڵەکانی ئەم دواییەی ئەلزەیدی بۆ نەهێشتنی گەندەڵی و کەسانی گەندەڵ نوێنەرایەتی توخمێکی چارەنووسساز دەکەن لە ڕێکخستنی پەیوەندییەکانی عێراق لەگەڵ ڕۆژئاوا. شەفافیەت و حوکمڕانییەکی باش کەشوهەوای وەبەرهێنانی پارێزراو دەبێ، هەروەها ناتوانرێت پارە و سامان لە ناوخۆی وڵاتەوە بگوازرێتەوە بۆ دەرەوە بەبێ چاودێری ئەمریکا. سەردانەکەی ئەلزەیدی بۆ واشنتۆن بەو ئاسانییە نییە کە هەندێک چاوەڕێی دەکەن، بە لەبەرچاوگرتنی ئەو زریانە بەهێزانەی کە لە ناوچەکەدا بڵاوبوونەتەوە. ئەو لە کاتی باسکردنی ئەم پرسە ئاڵۆز و تێکەڵاوانەدا بژاردەی سنوورداری هەیە. ئەلزەیدی حزب و بلۆکی پەرلەمانی نییە کە داوای پشتیوانی لێبکرێت، چوارچێوەی هەماهەنگییش بەو شێوەیەی خواست و بەرژەوەندییەکانی هاوکاری دەکات. هیچ بەرژەوەندییەکی نییە لە پێشکەشکردنی پشتگیرییەکی ڕەها بۆ هەموو بڕیارەکانی ئەلزەیدی. بەڵام تەنها هیوایەکی جەماوەری عێراقییە: کە ئەلزەیدی لە سەردانەکەیدا بۆ ئەمریکا سەرکەوتوو بێت، و ئەنجامەکانی ڕەنگدانەوەی ئەرێنی لەسەر عێراقییەکان بە هەموو پەیوەندی و پاشخانێکەوە دەبێت.