نورەدین جاف
شێوەکار خاتوو ڕازاو دزەیی
ئەم کارە هونەرییە مۆدێرنە کە پێکهاتووە لە نەخشاندنی دوو پیت (ح ب) هێما و جوانیی و ڕووناکییە؛ شرۆڤەیەکی قووڵی هەیە لە ڕووی هونەری و واتاییەوە:
بەکارهێنانی باکگراووندی ڕەشی قووڵ لەگەڵ هێڵە سپییە درەوشاوەکان، هەستی ڕووناکی لە ناو تاریکیدا دەبەخشێت. ئەمەش هاوتایە لەگەڵ ئامانجی کارەکە کە هێمایە بۆ “ڕووناکی”.
هێڵەکان بە شێوازێکی بڵندبووەوە و بەرەو سەرەوە کێشراون، کە لە شێوەی پەڕی پەلەوەر دەچن؛ ئەمەش وزە، بەرزبوونەوە و بەردەوامی دەگەیەنێت.
تێکەڵکردنی ئەم دوو پیتە فۆرمێکی لێکنزیکبووەوە یان تێکەڵاوبووی پێک هێناوە کە هێمایە بۆ پەیوەندییەکی قووڵ یان ناوەڕۆکێکی ڕۆحی و خۆشەویستی.
ئەو وردەکارییە رازاوە و زنجیرەییانەی ناو هێڵەکان، نیشانەی دەوڵەمەندیی هەستی ناوەوە و ئاڵۆزی و جوانیی پەیوەندیی مرۆڤانەن.
لە وێنەی دووەمدا دەردەکەوێت، ئەم کارە هونەرییە لە سنووری تابلۆیەکی سەر دیوار تێپەڕیوە و بووەتە بەشێک لە دیزاینی جلوبەرگ (مۆدە). ئەمەش ڕەنگدانەوەی مۆدێرنیتەیە، کە تیایدا هونەر دەتوانێت لە چوارچێوەی نەریتی دەرچێت و ببێتە بەشێک لە ژیانی ڕۆژانە و ڕووکەشی بیناتراشراوی مرۆڤ خۆی، کە ئەمەش هەستی یەکگرتوویی نێوان مرۆڤ و تابلۆکە زیاتر دەکات.
ئەم تابلۆ ڕەنگینە دیالۆگێکی بینراو دروست دەکات کە لەگەڵ ژیان و نوێبوونەوەی هەمیشەییدا لێی دەدات، ڕەهەندێکی میتافیزیکی بە بەرهەمەکە دەبەخشێت کە بانگهێشتی تێڕامان لەسەر نهێنی جووڵە و بوون دەکات. ئەم کارە توانای هونەر بەرجەستە دەکات بۆ گۆڕینی فەزا بێدەنگەکان بۆ جیهانێک کە باس لە جووڵە و مانا دەکەن، کە کاری دەستی هونەری لەگەڵ دیدگای فەلسەفیدا کۆدەبێتەوە بۆ دروستکردنی کاریگەرییەکی بەردەوام لەسەر یادەوەری بینراو.
هونەرمەند بە سەرکەوتوویی بەربەستە دەروونی و فەزاییەکانی نێوان “گەلەری هونەری” و “واقیعی زیندوو”ی شکاند. کاتێک هونەری بینراو لە ڕووبەرێکی تەنیا بێدەنگەوە لەسەر دیوارێک دەگۆڕێت بۆ مۆدەی لەبەرکردن، کارە هونەرییەکە دەبێتە بوونێکی دینامیکی کە کارلێک لەگەڵ فەزا و ڕووناکی و جووڵەی جەستەدا دەکات، ئەزموونێکی هەستیاری تەواو پێشکەش بە بینەر دەکات کە جوانی بینراو لەگەڵ مۆدە وەک فۆرمێکی هونەری کارپێکراوی هاوچەرخ تێکەڵ دەکات.
ئەم کارە نوێنەرایەتی ڕێبازێکی سەرکەوتوو و داهێنەرانە دەکات بۆ تێکەڵکردنی هونەری شێوەکاری و دیزاینی نمایش، کە هونەرمەند، خاتوو ڕازاو نیشان دەدات کە تابلۆیەک دەتوانێت چوارچێوە دیوار تێپەڕێنێت بۆ ئەوەی بە ڕۆحێکی هونەری بەرز دەست لە وردەکارییەکانی ژیانی ڕۆژانە و مۆدە بدات.
ڕۆحی هونەرمەند خاتوو ڕازاو لەم تێکەڵە ناوازەیەی نێوان داهێنەری تابلۆکە و ڕۆحی مۆدەدا بە ڕوونی دەردەکەوێت؛ ئەو هونەر تەنها وەک فۆرمێکی ڕەق نابینێت کە بە دیوارەکانەوە هەڵواسراوە، بەڵکو وەک پەپوولەیەکی زیندوو کە هاوڕێی جەستە دەبێت و لەگەڵ جووڵەکەدا هەناسە دەدات.