رۆژنامەی ھەولێر

لە شەنگەهایەوە بۆ سەر مەریخ

مەشخەڵ كەوڵۆسی
ڕەنگە چیرۆكی دروستكردنی كۆماری میللی چین، ئەو مكوڕی و پێداگرییە سەیر و سەرسوڕهێنەرەی دامەزرێنەرانی حیزبی شیوعی چین پیشانی مرۆڤایەتییان داوە، یەكێك بێت لە نمونە هەرە گەورە و سەرسامكەرەكانی مێژووی مرۆڤایەتی.
بە سادەیی بابەتەكە لێرەوە دەستپێدەكات، نزیكەی پانزە كەس لەوانەی سەرسامبوون بە شۆڕشی بەلشەفی بەنهێنی لە كونجێكی شاری شەنگەهای دانیشتن و كۆبوونەوەیەكی پڕلە مەترسییان كرد، ئەوان لەوێدا بڕیاری ئەوەیاندا هەوڵەكانیان یەك بخەن و، پێكەوە گەلی چین لە پەرتەوازەیی و ژێردەستەیی ڕزگار بكەن.
كۆبوونەوەی ئەو چەند لاوە لە ساڵی 1921دابوو، ئەوان بۆچی كۆببوونەوە؟ بێگومان بۆ ڕزگاركردنی یەكێك لەهەرە گەورەترین گەلانی دنیا كە یەك لەسەر پێنج هەموو مرۆڤایەتی پێكدێنن! بڕیاردان لەچارەنوس و شێوازی ژیان و خەباتی گەلێك بە ئەندازەی گەلی چین، پان و بەرین و گەورە و كاریگەر، مرۆڤ دووچاری خورپەی گەورەی دەروونی دەكات، جاری وا هەیە بە خەیاڵیش زات ناكەیت، توخنی بابەتێكی لەمجۆرە بكەویت.
هەرچۆن بێت پانزدەكەس كە یەكێك لەوانە ” ماوزیدۆنگ” بوو، كۆبوونەوە و بڕیاریاندا بەگژی ئەو واقیعە تاڵەدا بچنەوە كە گەلی چینی تێدابوو، دواكەوتن و ژێردەستەیی گەلی چین كۆتایی بێت و، سەرەتا هەمووان لەژێر یەك پەرچەمدا بۆ ئامانجی گەورەتر كۆببنەوە.
هەر دوابەدوای ئەو كۆبوونەوەیە خەبات بۆ ڕزگاری گەورەترین گەل لەسەر زەویدا دەستپێكرد، وەنەبێ لەناوخۆش ڕێگەكە گوڵڕێژ بێت، نا، نەك هەر گوڵڕێژ نەبوو، بگرە كێشەی گەورە و چارەنوسساز بەری پێگرتن و، هێندەی نەبرد شەڕێكی ناوخۆیی خوێناوی و وێرانكەر دووچاری ئەو حیزبە تازە دامەزراوە كرا.
“كۆمینتانگ” لە پێشكەوتنەكان و گەرموگووڕی و بابەتەكانی بەردەمی حیزبی شیوعی ڕازی نەبوون، دۆخەكە تەقییەوە و، بۆ ماوەی زیاتر لە 22 ساڵ شەڕ بەرۆكی گرتن، كەچی نەك هەر چۆكیان دانەدا، بەڵكو بەهەموو ناكۆكییەكانیانەوە، لەدژی داگیركاری ژاپۆن یەكیانگرت، كەچی لەگەڵ ئەوەشدا شەڕی نەیارەكانی ئەو حیزبە بەسەرۆكایەتی كۆمینتانگ لە 1927 تاكو 1949 بەتەواوی پەرەی سەند.
ئەوەی جێگەی سەرسامییە لەم نێوەندەدا دوو خاڵی سەرەكییە:
یەكەم: تەنانەت لەگەرمەی شەڕی ناوخۆشدا، چینییەكان لەدژی داگیركەری ژاپۆنی بوونە یەك دەست و یەك بەرە.
دووەم: لەماوەیەكی پێوانەیی زۆر كورتدا، توانییان گەلی چین بكەنە خاوەنی دەوڵەتێكی یەكگرتووی سۆپەر پاوەر.
ئەمە وانەیەكە بۆ هەموو ئەوانەی بایەخ بە ئایندەی نەتەوەكان و، پلاندانانی سیاسی دەدەن، چۆن حیزبێكی تازە دامەزراو، توانی لە كونجێكی شەنگەهایەوە، دەستپێبكات و، هەموو قۆناغە سەختەكان ببڕێت و لەماوەیەكی پێوانەییدا دەوڵەتێك دابمەزرێنێت كە ئێستا بووەتە گەورەترین ئابووری جیهان و، كۆماری میللی چین ئێستا قسە لەداڕشتنەوەی سیستەمی جیهانی دەكات و، تەنانەت دەیەوێت بە فڵچەی خۆی، سیستەمی سیاسی جیهان بۆیاخ بكات.
لە كونجێكی شەنگهایەوە، بۆ داڕشتنەوەی سیستەمی جیهانی، لە كورتترین ماوەدا، حیزبێك گەلەكەی لە ژێردەستەیی و پەرتەوازەیی ڕزگار دەكات.. چیرۆكی سەركەوتنێكی سەرسوڕهێنەر.