پەیمان مشیر
خێزان قوتابخانەیا پەروەردەکرنا تاکێن جڤاکی یە. ئەو بچویکترین یەکا کۆمەڵگەهێ یە، ژبەر ڤێ یەکێ دبێژنێ: خێزان ئاوێنە و بنیاتێ کۆمەڵگەهێ یە. هەر بابەت و بارودۆخەکێ خێزان تێدا دەرباز دبیت، کاریگەریەکا مەزن ل سەر جڤاکی هەیە؛ لەوما بەختەوەریا خێزانێ تنێ ب خێزانێ بخۆ ڤە گرێدایی نینە، بەلکو ب هەمی جڤاکی ڤە گرێدایی یە.
لێ بەختەوەری نە ب ئابوورەکێ باش یان خێزانەکا بێ ئاریشە ڤە، بەلکو ب وێ ڕەنگڤەدانێ ڤە گرێدایی یە یا خێزان ل هەمبەر هەر کێشە و ئاریشەیەکا نەچاڤەڕێکری نیشان ددەت. هەروەسا گرێدایی ئاستێ ڕێزگرتن، باوەری، گوهداریکرن، لێکتێگەهشتن و حەژێکرنا هەڤدوو یە، کو ئەڤە کەرەستێن هەرە پێتڤی یێن ڕۆحی نە و دڤێت خێزان بۆ ئەندامێن خۆ فەراهەم بکەت.
دایک و باب ئەرکەکێ مەزن ل سەر ملێن وانە، چونکی هەر تاکەک بەری پێنگاڤێ بهاڤێتە ناڤ ژیانا کۆمەڵایەتی، ل ژێر پەروەردە و ئاراستەکرنا خێزانێ دەرباز دبیت. ئەگەر خێزان ڤان کەرەستێن پێتڤی یێن ڕۆحی بۆ ئەندامێن خۆ دابین بکەت، دێ شێت نەوەکێ بهێز پێشکێشی کۆمەڵگەهێ کەت، کو نە تنێ ل هەمبەر ئاریشەیێن خێزانی یێ خۆڕاگر بیت، بەلکو بەرامبەر وان ئاریشەیێن ڕووبەڕووی کۆمەڵگەهێ ژی دبن، یێ ب هێز بیت.
ل ڤێرە دڤێت ئاماژێ ب خالەکا گرنگ بدەم، ئەو ژی پاراستنا کلتوورێ خێزانا کوردی یە؛ ب تایبەت د ڤی سەردەمێ جیهانگیریێ دا کو گوهۆڕینێن بلەز ل سەر کۆمەڵگەهێ دیار دبن. ئەڤە ژی ژبەر ئاشنابوون ب جڤاکێن دی یێن کو کلتوورێن تایبەت ب خۆ هەیی. چونکی هەر جڤاکەک کلتوورەکێ تایبەت ب خۆ هەیە، مە کوردان ژی کلتوورەکێ خێزانی یێ تایبەت هەیە و ل سەر هەر خێزانەکێ پێتڤیە ڤی کلتووری بپارێزیت، کو ئەڤە ئێکە ژ خالێن گرنگ یێن بەختەوەریا خێزانی.
بۆ نموونە، نەیا گونجایە ئەم خێزانا کوردی دگەل خێزانەکا ڕۆژئاوایی بەراورد بکەین؛ چونکی ژینگەهـ، کەشوهەوا و دابونەریتێن مە ژ ئێک جودانە. ئەم خودان شارستانیەتەکا دێرینین و ژیانا کۆمەڵایەتی ل سەر ئاخا مە دەستپێکریە، ڤێجا ئاڤاکرنا خێزانێ ل سەر بنیاتێ کلتوورێ ڕۆژئاوایی ل سەر ئاخا کوردی چەند یا ڕەوایە؟ یان چەوا دێ دگەل ئێک گونجن؟
جودا ژ مفا وەرگرتنێ ژ تەکنەلۆژیایێ، کو ئەڤە کلتوورەکێ جیهانی یە، یا پێتڤیە ل سەر سەرۆکێن خێزانێ (دایک و باب) زارۆکێن خۆ ل ژێر ڕۆناهیا کلتوور و دابونەریتێن کوردی پەروەردە بکەن. ئەو کلتوورێ هەمی بهایێن ڕێزگرتن، باوەری، ل هەڤگەهشتن، حەژێکرن، ئارامی و پەیداکرنا پاریێ ژیانێ بۆ خێزانەکا ساخلەم بخۆڤە دگریت. بۆ جڤاکەکێ ساخلەم ژی، ئەم پێتڤی ب خێزانەکا ساخلەمین.