ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی لە ئۆپێک دەکشێتەوە

شۆڕش عزیز سورمێ
ململانێی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، لەگەڵ لێکەوتەکانی بۆ کەرتی نەوت، گێژاوی لە ناوچەکەدا دروست دەکات: ئەبوزەبی پاش 60 ساڵ کشانەوەی خۆی لە ئۆپێک ڕادەگەیەنێت بەهۆی ناکۆکی لەگەڵ ڕیاز لەسەر بەرهەمهێنانی نەوت. هاوکات لە بەرەی دیپلۆماسیدا، چاوەڕوان دەکرێت ڕێککەوتنێکی نوێی ئاگربەست لە تارانەوە ئەنجام بدرێت، دوای ئەوەی ئەمریکا ڕێککەوتنەکەی پێشووی ڕەت کردەوە. کۆشکی سپی ئێرانی پێ وڵاتێکی “بەرەوداڕمان”ـە.
ئەم بڕیارە دوای چەندین ساڵ گرژی و ئاڵۆزییەکان دێت کە بەهۆی ململانێکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستەوە توندتر بوون. ئیماراتی یەکگرتووی عەرەبی لە بڕیارێکی تەواو سەربەخۆدا ڕایگەیاند کە لە ڕێکخراوی وڵاتانی هەناردەکاری نەوت (ئۆپێک) دەچێتە دەرەوە. ناکۆکی لەگەڵ سعودیە لەسەر ڕێژەی بەرهەمهێنانی نەوت لە مێژە بەردەوامە و ڕیاز تۆمەتبار دەکرێت بە سنووردارکردنی نادادپەروەرانە هەناردەی نەوتی خاوی ئەو وڵاتە. ئەمە خاڵێکی چارەنووسگۆڕە لەکاتێکدا کە نرخی نەوتی خاو یەکێکە لە خاڵە لاوازەکانی شەڕەکە، کە تیایدا ئەبوزەبی زەربەی قورسی ئێرانی بەرکەوتووە.
دانوستانەکانی نێوان ئێران و ئەمریکا ئاڵۆزی ماونەتەوە: چاوەڕوان دەکرێت تاران پێشنیارێکی نوێی ئاشتی بخاتە ڕوو، دوای ئەو پێشنیارەی کە واشنتۆن ڕەت کردەوە، کە پێشبینی کرابوو گەرووی هورمز و دواخستنی دانوستانە ئەتۆمییەکان بۆ قۆناغی دووەم. بەگوێرەی لێدوانەکانی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، ئێران دوای چەند هەفتەیەک لە هێرشەکان، دانی بەوەدا ناوە کە “لەداڕماندایە”.
گەمارۆی درێژخایەنی هورمز
لەلایەکی دیکەوە سەرۆکی کۆشکی سپی سەرکوتەکانی ترەمپ لەسەر گەرووی هورمز دەپارێزێت و داوا لە یاریدەدەرەکانی دەکات خۆیان بۆ گەمارۆدانی درێژخایەنی ڕێڕەوی دەریاکە ئامادە بکەن. ئەمەش بەگوێرەی ڕۆژنامەی وۆڵ ستریت جۆرناڵ کە لە ڕاپۆرتێکدا بڵاوی کردووەتەوە کە ترەمپ بە نیازە زۆرترین فشاری ئابووری لەسەر کۆماری ئیسلامی بخاتە سەر کۆماری ئیسلامی و ڕێگری لە هەناردەکردنی سووتەمەنی بکات، ئەمەش وەک هەوڵێک بۆ ناچارکردنی داوای خۆی بۆ وازهێنان لە بەرنامە ئەتۆمییەکەی قبووڵ بکات. بەڵام لەلایەکی دیکەوە تاران ناڕەزایەتییەکی فەرمی لە نەتەوە یەکگرتووەکان تۆمار کردووە و واشنتۆنی بە چەتەی دەریایی تۆمەتبار کردووە بەهۆی دەستبەسەرداگرتنی کەشتییە ئێرانییەکان.
قوربانی نوێ لە لوبنان
سوپای ئیسرائیل بەردەوامە لە هێرشەکانی باشووری لوبنان، سەرەڕای ئەوەی لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا ڕێککەوتن لەسەر ئاگربەستەکە. بەپێی ئامارەکانی وەزارەتی تەندروستی بەیروت، لە چەند کاتژمێری ڕابردوودا لە ئەنجامی هێرشەکاندا لانیکەم هەشت کەس کوژراون، لەنێویاندا دوو کارمەندی فریاگوزاری فریاکەوتن. جۆزێف عەون، سەرۆکی لوبنان ڕایگەیاند: ئیسرائیل بەردەوامە لە پێشێلکردنی یاسا و ڕێککەوتننامە نێودەوڵەتییەکان کە هاووڵاتیانی مەدەنی دەپارێزن. لای خۆیەوە سوپای ئیسرائیل هەواڵی وێرانکردنی تۆڕێکی تونێلەکانی لە باشووری لوبنان بڵاوکردەوە کە حزبوڵڵای لوبنان بەکاری دەهێنن.