لە قووڵایی دڵی هەولێری دێریندا، لەو شوێنەی کە قەڵا مەزنەکە وەک تاجێکی زێڕین وەبان سەر شارەوە دەدرەوشێتەوە، دیمەنێکی سەرنجڕاکێش سەرنجی ڕێبواران دەدزێت؛ لەوێ، لەژێر سێبەری قەڵایەکدا کە هەزاران ساڵ لە داستان و ژیان لە ناخیدا هەڵگیراوە، هونەرمەند «ئازاد» بە قەڵەم وخامەی خەریکی نەخشاندنی ڕوخسار و ئارەزووەکانی مرۆڤە.
ئازاد تەنها هێڵ و ڕەنگ لەسەر کاغەز بەکار ناهێنێت، بەڵکو لە ڕێگەی هونەری «پۆرترێت»ـەوە، نهێنی و ئاوازە شاراوەکانی ناو چاوی مرۆڤەکان دەردەخات. هەر نەخشاندنێک کە بە دەستە ڕەنگینەکانی ئەو دەکەوێتە سەر کاغەز، گێڕانەوەیەکی بێدەنگە بۆ تەمەن، هیوا و، خەمەکان. کاتێک لەکارەکانی دەڕوانیت، هەست بەوە دەکەیت کە قەڵای هەولێر تەنها شاهیدێکی بەردین نییە، بەڵکو پەرستگایەکە کە هونەر تێیدا هەناسە دەدات و دەبێتە پردێک لە نێوان رابردووی مەزن و داهاتوویەکی گەشدا.
ئەم تێکەڵبوونە لە نێوان مێژووی سەخت و نەرمونیانی پۆرترێت، جوانییەکی تایبەت بە شەقامە کۆنەکانی هەولێر دەبەخشێت. ئازاد بە داهێنانی خۆی، کایەیەکی نوێ بۆ زیندووکردنەوەی ژیان دەخولقێنێت؛ ئەو مێژوو دەگوازێتەوە بۆ ناو خەیاڵی ئێستا و ڕوخساری سادەی مرۆڤەکان دەکاتە پارچەیەک لە هونەری نەمر.
لە گەرمەی ژاوەژاو و قەرەباڵغی ڕۆژانەی شاری هەولێردا، لەو شوێنەی مێژوو دەبێتە هەوارگەی ژیانی ئەمڕۆ، دیمەنێکی دەگمەن و پڕ لە واتای هونەری ڕادەکێشێت. لە سێبەری قەڵا مەزنەکەی هەولێردا، لە تەنیشت دیوارە بەردینە کۆنەکانی، هونەرمەند «ئازاد» جێگەی خۆی گرتووە، نەک وەک بینەرێک، بەڵکو وەک بەشێک لە جوانییە زیندووەکانی ئەو مەیدانە.
کارکردنی ئازاد لە هونەری «پۆرترێت»ـدا تەنها کێشانی ڕوخسارەکان نییە؛ بەڵکو ڕەنگدانەوەی ڕۆحی شارەکەیە. لە ڕاستیدا، ئەمە پێکەوەبەستنی دوو جیهانی جیاوازە: جیهانی سەختی بەردەکانی قەڵا، کە شایەتی سەدەکانە و، جیهانی نەرمی دەروونی مرۆڤ، کە لە ڕێگەی هێڵ و سێبەرەکانی ئازادەوە بەرجەستە دەبێت.
هونەرەکەی ئازاد تایبەتمەندییەکی هەیە کە لە هونەری ستۆدیۆکاندا نادۆزرێتەوە؛ ئەو تێکەڵ بە دیمەنە شەقامییەکان دەبێت. هەر پۆرترێتێک کە ئەو نەخشی دەکێشێت، نەک هەر ڕوخساری کەسەکە، بەڵکو بەشێکیش لە هەوا و ژینگەی دەوروبەری قەڵا لە خۆ دەگرێت. بەکارهێنانی ڕەنگە ڕەش و سپییەکان، بەتایبەت لەگەڵ تیشکی خۆر و سێبەری قەڵادا، دیمەنێکی دراماتیک و قووڵ دروست دەکات.
ئازاد بە ماتریاڵە هونەرییەکانی خامە قەڵەمی هەمە چەشن شەقامی بەردەم قەڵا دەکاتە گەلەرییەکی کراوە بۆ هەموو کەسێک. کارەکانی ئەو پەیامێکی بێدەنگە کە دەڵێت: هونەر لە هەموو شوێنێکدایە و هی هەمووانە و، جوانترین پۆرترێت ئەو پۆرترێتەیە کە لە تەنیشت مێژووەوە دەکێشرێت و باس لە ژیانی ئەمڕۆ دەکات.
“هونەری سەرشەقام؛ کاتێک شەقام دەبێتە مەزنترین گەلەری بۆ پۆرترێتی ژیان”
کاتێک باس لە هونەری پۆرترێت و وێنەکێشان لەسەر شەقام دەکرێت، ئێمە تەنها باس لە پیشەیەک ناکەین کە تێیدا ڕوخسارەکان دەگوازرێنەوە سەر کاغەز، بەڵکو باس لە دیمەنێکی زیندووی فەلسەفی دەکەین کە تێیدا «هونەر» دەچێتە ناو کۆمەڵگا و تێکەڵ بە لێدانی دڵی شەقام دەبێت. وەک لەم وێنە جوانەدا دەبینین، کاتێک ئەم کارە لە تەنیشت دیوارە مێژووییەکانی قەڵای هەولێردا ئەنجام دەدرێت، بەهای هونەرەکە دەبێتە شتێکی دیکە؛ دەبێتە پردێکی ڕاستەقینە لە نێوان تاکی بەدیارکەوتوو و جەماوەردا.
بەهای هونەر لە سەرشەقامدا چەند لایەنێکی گرنگ دەگرێتەوە:
* شکاندنی سنوری گەلەرییە داخراوەکان: هونەری سەرشەقام هونەرێکە بۆ هەمووان، نەک تەنها بۆ چینی تایبەت یان کڕیارە دەوڵەمەندەکان. هەر ڕێبوورێک، چ کاتی کەم بێت یان زۆر، دەتوانێت ببێتە بەشێک لەم ئەزموونە و چێژ لە دیتنی هێڵ و سێبەرەکان ببینێت.
* زیندووکردنەوەی ڕۆحی شوێن: کاتێک پۆرترێت لە شوێنێکی مێژوویی و پڕ قەرەباڵغ وەک دەوروبەری قەڵا دەكێشرێت، هاوسەنگییەکی جوان لە نێوان سەختی مێژوو و نەرمی ڕوخساری مرۆڤدا دروست دەبێت، کە ئەمەش مانا بە شوێنەکە دەبەخشێت.
* خێرایی و وردەکاری پێکەوە: وێنەکێشانی سەرشەقام پێویستی بە لێهاتووییەکی باڵا و متمانەبەخۆبوونێکی مەزن هەیە، چونکە هونەرمەند لەبەرچاوی خەڵک و بە کەمترین کەرەستە (پێنووس، خەڵووز یان ڕەنگ)، گیان دەكاتە بەر کاغەزەکە و کەسایەتییەکان بە زیندوویی دەردەخات.
ئەم جۆرە کارە هونەریانە پەیامێکی ڕوونن؛ ئەوەش ئەوەیە کە جوانی و هونەر لە دەستی تەنیایی ستۆدیۆکاندا قەتیس نابن، بەڵکو دەتوانن لە ناو قەرەباڵغی و ژاوەژاوی ژیانی ڕۆژانەدا بگەشێنەوە و، ببنە مایەی دروستکردنی پەیوەندییەکی قووڵی مرۆیی.