خالید شەیدا
دکتۆر مارف خەزنەدار تەنها ناوێک نییە لە مێژووی ئەدەبیاتی کوردیدا، بەڵکو ناوێکی پڕشکۆیە کە لەگەڵ زانست و ئەدەب، لەگەڵ مێژوو و ناسنامەی نەتەوەیی و، لەگەڵ خزمەتێکی بەردەوام بۆ زمان و کولتووری کوردی گرێدراوە. ئەو لە ڕیزی ئەو کەسایەتییانەیە کە بە هێزی بیر، قووڵایی زانست و بەردەوامیی قەڵەم، بەشێکی گرنگیان لە بنیاتنانی بینای زانست و ئەدەبی کوردی گرتووەتە ئەستۆ.
کاتێک باس لە مارف خەزنەدار دەکەین، باس لە مرۆڤێک دەکەین کە تەمەنی خۆی بە زانست و خوێندنەوە و لێکۆڵینەوە و نووسین تەرخان کردووە؛ مرۆڤێک کە بە قەڵەمی خۆی هەوڵی داوە لاپەڕەکانی مێژووی ئەدەبیاتی کوردی ڕوونتر بکاتەوە و گەنجینەی فکری و ئەدەبیی نەتەوەکەی بۆ نەوەکانی داهاتوو بپارێزێت.
دکتۆر مارف خەزنەدار یەکێکە لەو کەسایەتییە زانستییانەی کە ناوی لەگەڵ لێکۆڵینەوەی ئەدەبیاتی کوردی و خزمەتکردنی زمانی کوردی بەستراوەتەوە. بەرهەم و کارە زانستییەکانی، لە چوارچێوەی مێژووی ئەدەب و ڕەهەندەکانی، بەشێکن لەو هەوڵە فراوانەی کە بۆ ناساندن و تۆمارکردنی گەنجینەی ئەدەبی و فکریی کوردی دراوە.
قەڵەم لە دەستی زانایەکی وەک مارف خەزنەدار تەنها ئامرازێکی نووسین نییە؛ بەڵکو ئامرازێکە بۆ ڕووناککردنەوەی بیر، بەڵگەهێنانەوە بۆ مێژوو و بەجێهێشتنی میراتێکی زانستی بۆ نەوەکانی داهاتوو.
خەزێنەیەک بۆ مێژووی ئەدەبیاتی کوردی
ئەدەبیاتی کوردی گەنجینەیەکی دەوڵەمەندە لە شیعر و چیرۆک و ڕۆمان، لە ئەدەبیاتی کلاسیکی و نوێ، لە بیرمەندی و فەلسەفە و لە ئەزموونە مێژوویی و کۆمەڵایەتییەکان. پاراستن و لێکۆڵینەوە لەم گەنجینەیە کارێکی ئاسان نییە؛ پێویستی بە خوێندنەوەی بەردەوام، زانستی قووڵ، هەڵسەنگاندنی ورد و دڵسۆزییەکی نەتەوەیی هەیە.
لەو ڕوانگەیەوە، خزمەتی دکتۆر مارف خەزنەدار لە جیهانی ئەدەبدا شایانی ڕێز و هەڵسەنگاندنە. ئەو ناوێکە کە دەبێت لە لێکۆڵینەوە ئەکادیمییەکان، لە کتێبخانەکان، لە زانکۆکان و لە نێو نەوەی نوێی نووسەر و خوێندکاراندا زیندوو بمێنێتەوە.
چونکە نەتەوەیەک کە زانایانی خۆی بناسێت، بەرهەمەکانیان بخوێنێتەوە و میراتە فکرییەکانیان بپارێزێت، ڕێگای خۆی بۆ داهاتوویەکی ڕووناکتر خۆش دەکات.
ڕووناکبیرێک لە خزمەت زمان و ناسنامەی کوردی
زمان تەنها ئامرازێک بۆ پەیوەندیکردن نییە؛ زمان ماڵی بیر و هەست، هەڵگری مێژوو و ناسنامە و، ئاوێنەی ژیانی ڕۆحیی نەتەوەیە. ئەدەبیاتیش یەکێکە لە گرنگترین ڕێگاکانی پاراستنی ئەو ناسنامەیە.
لەبەر ئەوە، هەر کەسێک کە بە زانست و لێکۆڵینەوە خزمەتی ئەدەبیاتی کوردی بکات، بە شێوەیەک خزمەتی زمان و کولتوور و بیرەوەریی نەتەوەکەی دەکات. دکتۆر مارف خەزنەدار لە نێو ئەو ڕێزدارانەدایە کە ناویان دەبێت بە بەهای زانستی و ئەدەبییەوە بناسرێت و بەرهەمەکانیان بۆ نەوەکانی داهاتوو بخوێندرێنەوە.
ڕێزلێنان لە زانا تەنها بە ستایشکردنی ناوی نییە؛ ڕێزلێنانی ڕاستەقینە ئەوەیە بەرهەمەکانی بخوێنینەوە، بیرۆکەکانی هەڵبسەنگێنین، بەشدارییەکانی بناسین و ڕێگا بۆ گەیاندنی میراتە زانستییەکەی بە نەوەی نوێ خۆش بکەین.
ئەو زانایانەی کە ساڵانێکی زۆر لە ژیانیان بۆ خوێندنەوە و نووسین و لێکۆڵینەوە تەرخان کردووە، شایانی ئەوەن کە نەوەکانی دوای خۆیان بە ڕێزەوە یادیان بکەنەوە؛ نەک تەنها بۆ ئەوەی چ بوون، بەڵکو بۆ ئەوەی چییان بەجێ هێشتووە و چ ڕێگایەکیان بۆ گەشەی زانست و ئەدەب خۆش کردووە.
مارف خەزنەدار ناوێکە کە دەبێت لە بیرەوەریی ڕۆشنبیران و ئەدەبدۆستانی کورددا جێگای شایستەی خۆی هەبێت. ناساندنی ژیان و بەرهەمەکانی، کۆکردنەوەی نووسینەکان، خوێندنەوەیەکی نوێ بۆ کارە زانستییەکانی و ناساندنیان بە گەنجان، هەنگاوێکی گرنگە بۆ پاراستنی ئەو میراتە.
لە پێشەنگانی ئەم ڕێبازەدا زانایانی ئەدەب و مێژووی کوردی جێگایەکی تایبەتیان هەیە. بۆیە پێویستە زانکۆکان، ناوەندەکانی توێژینەوە، کتێبخانەکان و ڕۆشنبیران بە هاوکارییەوە کار لەسەر بەڵگەنامەکردن و ناساندنی میراتی ئەدەبی و زانستیی کەسایەتییەکانی وەک دکتۆر مارف خەزنەدار بکەن.
ئەمە تەنها ئەرکێکی تاکەکەسی نییە؛ ئەرکێکی کولتووری و نەتەوەییە، چونکە ئەو نەتەوەیەی میراتی زانستیی خۆی دەپارێزێت، پەیوەندیی خۆی لەگەڵ ڕابردوو دەپارێزێت و بناغەیەکی بەهێزتر بۆ داهاتوو دادەنێت.
چونکە خەزێنەی ڕاستەقینەی نەتەوە تەنها لە سامانی ماددی پێک نایەت؛ لە زانست و ئەدەب، لە بیرمەندی و ڕۆشنبیری و، لە بەرهەمەکانی ئەو کەسانەش پێک دێت کە ژیانیان بۆ بەرزکردنەوەی ئاستی هۆشیاری و زانستی کۆمەڵگاکەیان تەرخان کردووە.
مارف خەزنەدار؛ خەزێنەی ئەدەبیاتی کوردی، ناوێکی پڕبەها لە مێژووی زانست و ڕۆشنبیریی کورد و، کەسایەتییەک کە میراتی زانستیی شایانی خوێندنەوە و پاراستنە.
ڕێز بۆ زانست، ڕێز بۆ قەڵەم، ڕێز بۆ ئەدەبیاتی کوردی و ڕێز بۆ هەموو ئەوانەی بە ژیان و بەرهەمی خۆیان خزمەتی زمان و کولتووری کوردیان کردووە.