شەمسەدین هەركی
کاراکردنەوەی پەرلەمانی کوردستان لەم قۆناغەدا تەنها ڕووداوێکی ئاسایی سیاسی نییە، بەڵکو هەنگاوێکی گرنگە بۆ گەڕاندنەوەی چالاکی دامەزراوە یاسادانەرەکەی هەرێم و وەڵامدانەوە بە چاوەڕوانییەکانی هاووڵاتیان. پەرلەمان وەک یەکێک لە سەرەکیترین ستوونەکانی سیستەمی دیموکراسی، بەرپرسیارێتییەکی گەورەی لە ئەستۆدایە بۆ یاسادانان، چاودێریکردنی کارەکانی حکومەت و پاراستنی بەرژەوەندییە گشتییەکان.
لە ماوەی ڕابردوودا، هاووڵاتیانی کوردستان بەردەوام داوای ئەوەیان کردووە کە دامەزراوە دەستوورییەکان بە شێوەیەکی ئاسایی و چالاک کار بکەن، چونکە هەر دواکەوتنێک لە کاری پەرلەمان کاریگەریی راستەوخۆی لەسەر ژیانی خەڵک و چارەسەرکردنی کێشەکانیان دەبێت. لەبەر ئەوە، کاراکردنەوەی پەرلەمان دەرفەتێکی نوێی بۆ هەموو لایەنە سیاسییەکان ڕەخساندووە تا بتوانن لە ڕێگەی گفتوگۆ و هاوکارییەوە چارەسەری بابەتە گرنگەکانی هەرێم بدۆزنەوە.
ئەمڕۆ کوردستان بەرامبەر ژمارەیەک لە ئاستەنگ و ئەرکە گەورەکان وەستاوە. بابەتەکانی پەیوەست بە خزمەتگوزاری، ئابووری، هەلی کار، گەشەپێدانی بەشە جیاوازەکان، پەروەردە، تەندروستی و ژینگە، هەموویان پێویستیان بە یاسا و بڕیار و چاودێرییەکی بەردەوام هەیە. لێرەدا ڕۆڵی پەرلەمان زۆر گرنگ دەبێت، چونکە دەتوانێت لە ڕێگەی یاسادانان و چاودێریکردنەوە، حکومەت بەرەو جێبەجێکردنی بەرنامە و پڕۆژەکان هان بدات.
لە هەمان کاتدا، خەڵک چاوەڕوانی ئەوەن کە ئەندامانی پەرلەمان لەسەر بنەمای بەرپرسیارێتیی نیشتمانی مامەڵە بکەن و بەرژەوەندیی گشتی لەسەر هەر بەرژەوەندییەکی تایبەت پێش بخەن. ئەوەی کە هاووڵاتیان زیاتر گرنگی پێ دەدەن، ئەنجامەکانی کارەکەیە نەک تەنها وتار و دانوستاندنە سیاسییەکان. بۆیە پێویستە دانیشتنەکان ببنە شوێنی دەرکردنی بڕیارە گرنگ و کاریگەرەکان، نەک تەنها گۆڕەپانی ناکۆکی و ململانێ.
لە ڕوانگەیەکی دیموکراسییەوە، کاراکردنەوەی پەرلەمان هەروەها هەنگاوێکە بۆ بەهێزکردنی متمانەی هاووڵاتیان بە دامەزراوەکانی هەرێم. کاتێک خەڵک ببینن نوێنەرانیان بە شێوەیەکی چالاک لە پێناوی چارەسەرکردنی کێشەکان کار دەکەن، متمانەیان بە پرۆسەی سیاسی زیاتر دەبێت. بە پێچەوانەشەوە، هەر دواکەوتن و لاوازییەک لە کارکردنی دامەزراوەکان دەبێتە هۆی زیادبوونی ناڕەزایەتی و دوورکەوتنەوەی هاووڵاتیان لە ژیانی سیاسی.
بە گشتی، کاراکردنەوەی پەرلەمانی کوردستان دەرفەتێکی گرنگە بۆ نوێکردنەوەی هیوای هاووڵاتیان و بەهێزکردنی پرۆسەی دیموکراسی. سەرکەوتنی ئەم هەنگاوەش پەیوەستە بە توانای هێزە سیاسییەکان لە دروستکردنی هاوتەریبی و پێشخستنی بەرژەوەندیی گشتی. ئەگەر پەرلەمان بتوانێت بە شێوەیەکی کاریگەر ئەرکەکانی خۆی جێبەجێ بکات، دەتوانێت ببێتە سەرچاوەی چارەسەری زۆرێک لە کێشەکانی هەرێم و هەنگاوێکی گرنگ بەرەو قۆناغێکی باشتر بۆ کوردستان .