لیا سیفەدین
لە جیهانی ئەمڕۆدا، گەشەپێدانی مرۆیی تەنها بە زیادبوونی داهاتی نەتەوەیی ناپێورێت، بەڵکو بە ڕادەی ئازادی، تەندروستی و پەروەردەی تاکەکانی کۆمەڵگە دەپێورێت. ئابووری سەربەخۆی ئافرەتان یەکێکە لە کۆڵەکە هەرە گرنگەکانی ئەم گەشەپێدانە. کاتێک ئافرەت دەبێتە خاوەنی سەربەخۆیی دارایی، نەک تەنها ژیانی خۆی، بەڵکو پێکهاتەی خێزان و تەواوی کۆمەڵگە بەرەو ئاستێکی بەرزتر دەگۆڕێت چونکە ئەو پارەیەی لە دەستی ئافرەتاندایە، ڕاستەوخۆ دەبێتە تەندروستی و خۆراک بۆ نەوەی داهاتوو.” سەربەخۆیی ئابووری ئافرەتان تەنها بابەتێکی مافی مرۆڤ نییە، بەڵکو کۆڵەکەیەکی سەرەکییە بۆ بونیادنانی کۆمەڵگەیەکی تەندروست.
١. کاریگەری لەسەر تەندروستی و خۆراک
ئامارە نێودەوڵەتییەکان دەریدەخەن کە ئافرەتان ڕێژەیەکی زۆرتر لە داهاتەکەیان (بەراورد بە پیاوان) لە کاروباری خێزان، تەندروستی منداڵ و دابینکردنی خۆراکی تەندروستدا خەرج دەکەن. سەربەخۆیی ئابووری ئافرەت دەبێتە هۆی:
_گۆڕینی ئاراستەی خەرجییەکان
ئامارە نێودەوڵەتییەکان (وەک ڕاپۆرتەکانی بانکی جیهانی و ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی) ڕاستییەکی سەرنجڕاکێش دەخەنە ڕوو؛ ئافرەتان ڕێژەیەکی زۆر زیاتر لە داهاتەکەیان (بەراورد بە پیاوان) لە کاروباری ناوخۆی خێزاندا خەرج دەکەن. کاتێک ئافرەتێک دەبێتە خاوەنی داهاتی سەربەخۆ، یەکەمین کارە لەپێشینەکانی بریتین لە: باشترکردنی جۆری خۆراک، دابینکردنی دەرمان، و پۆشاکی گونجاو بۆ منداڵەکانی. ئەمە پێی دەوترێت “وەبەرهێنانی مرۆیی لە ناوماڵدا” کە تێیدا داهات لە کات بەسەربردنی کاتییەوە دەگۆڕێت بۆ بونیادنانی جەستەیەکی تەندروست بۆ خێزان.
_ڕزگارکردنی ژیانی منداڵان
یەکێک لە گەورەترین کاریگەرییەکانی سەربەخۆیی دارایی ئافرەتان، کەمبوونەوەی ڕێژەی مردنی منداڵانە. کاتێک دایکێک دەسەڵاتی دارایی هەبێت، چاوەڕێی بڕیاری کەسی تر یان گەیشتنی بودجەیەک ناکات بۆ بردنی منداڵەکەی بۆ نەخۆشخانە. ئەو خێزانانەی کە دایکیان داهاتی هەیە، منداڵەکانیان کەمتر تووشی بەدخۆراکی دەبن، چونکە دایکەکە بەردەوام هەوڵ دەدات جۆراوجۆری لە پێکهاتەی خۆراکیدا دروست بکات و گرنگی بە ڤیتامین و ماددە بنەڕەتییەکان دەدات.
_خۆپارێزی و چاودێری پزیشکی
سەربەخۆیی ئابووری دەبێتە هۆی بەرزبوونەوەی ئاستی هۆشیاری و گرنگیدان بە “تەندروستیی پێشوەختە”. ئافرەتانی خاوەن داهات زیاتر بایەخ بە خشتەی کوتانەکانی منداڵ و پشکنینە خولییەکان دەدەن. ئەوان نەک تەنها بۆ چارەسەر، بەڵکو بۆ پاراستنی تەندروستی خێزانەکەشیان وەبەرهێنان دەکەن. ئەمەش باری گرانی سەر شانی کەرتی تەندروستی گشتی سوک دەکات و کۆمەڵگەیەک بەرهەم دەهێنێت کە کەمتر تووشی نەخۆشییە گواستراوەکان و درێژخایەنەکان دەبنەوە.
_کوالیتی ژیان وەک ئامانج
سەربەخۆیی ئابووری ئافرەتان تەنها بە واتای “هەبوونی پارە” نایەت، بەڵکو بە واتای “هەبوونی بڕیار” دێت. بڕیار لەسەر ئەوەی چی بخورێت؟ کەی سەردانی پزیشک بکرێت؟ و چۆن ژینگەیەکی پاک و تەندروست بۆ منداڵان دابین بکرێت؟ باشتربوونی کوالیتی ژیانی خێزان ڕاستەوخۆ گرێدراوە بەو هێزە داراییەی کە لە دەستی دایکدایە. بۆیە، پشتگیریکردن لە پڕۆژە بچووکەکانی ئافرەتان و ڕەخساندنی هەلی کار بۆیان، باشترین و خێراترین ڕێگەیە بۆ گەیشتن بە کۆمەڵگەیەکی دوور لە نەخۆشی و هەژاری.