كولستان باقی نهیلی
ئافرەتا کورد ب درێژاهیا مێژوویێ، خودان پێگەهەکێ مکومێ جڤاکی بوویە و ڕۆلەکێ چارەنڤیسسازی د دیرۆکا کورد و سیاسەتێدا گێڕایە. د بزاڤا سیاسی یا نەتەوەیی یا مللەتێ کورد دا، مل ب ملێ زەلامان بەشداری د بزاڤێن چەکداری، سیاسی و جڤاکیدا کریە. ب ڤی ڕەنگی پێگەهێ خوە بهێز ئێخستیە و بوویە کارەکتەرەکا گەلەک وێرەک و ب باندۆر؛ وەکو دایک، هەڤژین و پالدەرەکا بهێز ژ بۆ سەرخستنا پرۆسێن سیاسی و لەشکەری د ڕۆژەڤێن پڕی سەخت و دژوار دا. ب ڤێ چەندێ بوویە بنیاتنەرا ژێرخانەکا دەولەمەند د هەمی بوار و بیاڤێن ژیانا ئەڤرۆدا.
هێزا ئافرەتا کورد گەلەک دیارە و شیایە گوهۆڕینێن هەری مەزن د ناڤ جڤاکا خوەدا بکەت، لێ دڤێت ب پەروەردەیەکا باش، فەرهەنگەکا پێشکەفتی و زانستەکێ سەردەمیانە دەست بهاڤێتە خەباتا مەیدانی، حەتا بشێت کاریگەریا خوە ب شێوەکێ دروست ل سەر جڤاکی پەیدا بکەت.
پێشکەفتنا ژیاری یا کورد د هەمی بواراندا ب تنێ ب هەولێن زەلامان نەهاتیەکرن، بەلکو دەست و زەندێن ئافرەتێ ژی ڕێنیشاندەر و هاریکار بوونە. دشێین بێژین، ژنا کورد هەردەم د تێکۆشینێ دا بوویە و هەر ئەو بوویە کو بارگرانیێن هەرە قورس د ڕۆژانێن دژواردا هەلگرتینە. بەرهەمئینانا نڤشەکێ ئاڤاکەر و پەروەردەکری ل سەر بنەمایێن نیشتمانپەروەریێ، باشترین بەلگەیە ل سەر کەد و قوربانیدانا وێ. ئەو بوویە هێز، بنەما و بربرا پشتێ یا جڤاکا خوە؛ ژ بۆ بەرگریکرنێ ژ ئاخ و نیشتمانێ کوردستانێ.
هەروەسا، ئافرەتا کورد بوویە جهێ شانازیا گەلێ خوە و حەتا ڕاددەیەکی زۆر قوربانی داینە. هەمی دەما خەبات د بیاڤێن جودا دا کریە و خوینا خوە ژی بۆ ئازادیا وەلاتێ خوە ڕژاندیە. مێژوو، چ ژ لایێ نڤیسەرێن کورد یان ژی بیانی، شاهدیێ ل سەر وێ چەندێ ددەت کو ڤان شێرەژنان چەند کەد و ماندوونبوون دایە، بەرامبەر دوژمنێن مللەتێ خوە بەرگری کریە و د هەمان دەمدا مال و زارۆکێن خوە خودان کرینە و ب ڕەنگەکی پەروەردە کرینە کو ببنە هێزەکا پۆلایین بۆ پاراستنا ئاخا خوە.
ئافرەتا کورد د مێژوویا کەڤن دا یا ئازاد بوویە و شیایە وێ ئازادیێ د پێناڤا ئاڤاکرنێ دا بکار بینیت. د هەمی بواراندا، بێی کو چ جوداهی هەبیت، پشتەڤانیا زەلامان کریە و هەر دوو ڕەگەزان ب هاریکاریا ئێکودو سەرکەفتن د ژیانێدا بدەستڤە ئیناینە. بۆ نموونە، مە زۆر ئافرەت هەبوونە کو ناڤێن وان د مێژوویێ دا هاتینە تۆمارکرن و بوونە سیمبۆلا بزاڤا ڕزگاریخوازا کوردستانێ. دیسان، د بوارێ نڤیسینێ دا ڕۆلەکێ بەرچاڤ گێڕایە. گەلەک ژ وان ژنان ژی هەبوونە کو د شۆڕەشێن ئێک ل دویڤ ئێکدا خزمەتا پێشمەرگەی کریە، کو ڕەنگە ناڤێن هندەک ژ وان نەهاتبنە زانین، لێ ئەو جهێ شانازیا مالبات و گەلێ خوە بوونە.
نموونەیەکا دی یا هەرە بەرچاڤ، ڕۆلێ ئافرەتا کورد د شەڕێ دژی تیرۆرستێن داعش دا بوو کو جیهان ب شیانێن وێ سەرسام بوو. دەما ل سەنگەرێن پێشیێ بەرگری دکر، ب دەهان ڕۆژنامە، ڕادیۆ و کەناڵێن ناڤخۆیی و بیانی ڕاپۆرت ل سەر ڕۆلێ وان دنڤیسین. وان سەلماند کو ئافرەتا کورد دشێت ببیتە پارێزەرا مرۆڤایەتیێ و بێی دوودلی گیانێ خوە بکەتە قوربانی ژ پێخەمەت پاراستنا گەلێ خوە و ل دژی هێزێن تاریکیێ بجەنگیت.
ئەڤرۆ ژی، هەرچەندە ڕەنگە بوار ب قاسی ئافرەتێن جیهانێ بۆ ئافرەتا کورد نەڕەخسابیت، لێ دیسا ژی هەڤڕکیا هەمی کاودانان دکەت دا کو د بوارێن سیاسی، سەربازی، ئابووری و جڤاکیدا ببیتە خودان پێگەهـ. ئەو بوونە جهێ شانازیێ و شیانە د بلندترین دامەزراوەیێن وەلاتێ خودا خەباتێ بکەن و ببنە ستوینەکا بهێزا گەلێ خوە.
ل داویێ، ژ بۆ هندێ کو جڤاکا کوردستانی ژ کەلتورێ خوەیێ ڕەسەن نەدابرێت و دابونەریتێن جوانێن کوردەواریێ بهێنە پاراستن، دڤێت ئافرەتا کورد زێدەتر شیانێن خوە بدەتە کاری و پەروەردا نڤشێ داهاتی بکەتە ئەولەویەتا کارێن خوە. ب ڤێ چەندێ، دێ کەلتور و فەرهەنگا مە بنەجهـ بیت و دشێین د هەمان دەمدا خوە دگەل پێشکەفتنێن جیهانێ بگۆنجینین و ببینە بەشەکێ کارا د بوارێن زانستی دا.