ئیرادەی یەکگرتوو و چەکی یەکخراو

فازڵ میرانی
پێشمەرگە خاوەنی مێژوویەکی بەردەوام و نەپچڕاوە؛ دەستپێکی ڕێڕەویان جێی شانازی و سەربەرزییە، کاروانی خەباتیان خەباتێکی ئاگایانە و ڕاستەقینەیە. ئەوان ئەو هێزەن، کە لەگەڵ لەدایکبوونی ناوەکەیانەوە، ڕووبەڕووی ستەمکاریی سیاسی بوونەتەوە.
ئەوان وەک لە ناوەکەیانەوە دیارە، پێشڕەوانی ڕێگەی خەبات و نەبەردین؛ ئێوەش دەتوانن تێبفکرن بۆچی ئەم ناوەیان لێنراوە، لە کاتێکدا زمانی کوردی دەوڵەمەندە بە وشە و توانای دروستکردنی دەستەواژەی گونجاوی هەیە. بە سادە و ساکاری: چونکە دوژمنانی نەتەوەکەمان—کە دوژمنایەتییان بەردەوام نوێ دەبێتەوە—هیچ ڕێگەچارەیەکیان بۆ کێشەکانمان نییە (کە خۆیان و ئەوانی دیکەش بوونەتە هۆی ئاڵۆزکردنی)، جگە لە ڕووبەڕووبوونەوەمان بە ئامرازەکانی کوشتن، کوشتن بە هەموو مانا و ڕەهەندەکانییەوە.
لە یەکەمین ڕووبەڕووبوونەوەکانەوە—کە لە سەرانسەری ململانێکاندا بۆ سەپاندنی هەژموونی ئەوان بەسەر چارەنووسی گەلەکەماندا ڕوویان داوە—ئەو چەکە کوردستانییەی پێشمەرگە هەڵی گرتووە، یەکێتیی ئامانجەکانی پاراستووە. ئەم یەکێتییەی ئامانجیش مەحاڵ بوو بێتە دی، ئەگەر ئیرادە و هۆشیارییەکی بەرز لە پشت کۆدەنگییەکەمانەوە نەبووایە. هیچ دوو دوژمنێک لە دژمان یەکیان نەدەگرت—جگە لە بەرژەوەندییە نێودەوڵەتییەکان—مەگەر چەکی ڕژێمەکان و بەکرێگیراوەکانیان بووبێت.
ئێمەش، جیاوازیی ناسنامە حزبییەکانمان هەرچەندێک بێت—کە بە فەزڵی هۆشیاریی بارزانی و ڕێزگرتنمان لە ڕای جیاواز گەشەی کردووە—هێشتا یەکگرتووین، ئەرکەکانمان بەرگەی هیچ پەڕتبوونێک ناگرن، چونکە ئەوە داواکاریی دوژمنانە. ڕۆژگار دەریخست کە کێ لە بیرکردنەوە، هەنگاو و هەڵوێستەکانیدا جێگیر و نەگۆڕ بووە، کێش خلیسکاوە بۆ شوێنێک، کە شتێکی دەوێت نەتەوەکەمان نایەوێت.
پێشمەرگایەتی شەرەفێکی گەورەیە، پلەیەکی بەرزی تێکۆشانە کە تەنیا ئەوانە تێی دەگەن کە گیانی خۆیان خستووەتە سەر دەستیان و ئازادیی نەتەوەکەیان پاڵنەریان بووە؛ هەروەها ئەو مرۆڤە پاک و دڵسۆزانەش ئاشنان پێی، کە ژەمەنانی خۆیانیان پێ دەبەخشین، کە ئەوانیش خەڵکی کوردستانن—ئەوانەی بایەخ و مانای تێپەڕبوونی پێشمەرگەیان لە گوندەکاندا دەزانی، ئەوانەش کە لە ناو ڕێکخستنە نهێنییەکانی شارەکاندا تێکۆشانیان دەکرد.
حکوومەتە یەک لە دوای یەکەکان هەوڵێکی زۆریان خەرج کرد بۆ لێدانی پێشمەرگە؛ لە ڕووی سەربازی، سیاسی و ئەمنییەوە. لەو نێوەندەدا، زۆرینەی هەرە زۆر خۆڕاگر و جێگیر بوون، هەندێکیش پاشگەز بوونەوە؛ هەندێکیان گەڕانەوە و هەندێکیشیان بە هەڵبژاردنی خۆیان ڕێگەیەکی دیکەیان گرتە بەر. لەگەڵ هەموو ئەمانەشدا، ئێمە پێشوازیمان لە گەڕانەوەی ئەوانە کرد کە گەڕانەوە، چونکە چەکی ئێمە شەرەفمەندترە لەوەی بڕیارێکی مێژوویی وا دەربکات کە لەگەڵ سەرەتا و بەردەوامیی تێکۆشانەکەماندا نەگونجێت.
پێشمەرگە، تەنیا چەکدار نەبوون؛ بەشێکیان خۆیان تەرخان کردبوو بۆ بەرگریی سەربازی، و بەشێکی دیکەشیان لە پاڵ لێهاتوویی چەک و ئامادەیی بۆ قوربانیدان، لێهاتووییان لە نێوان سیاست، بەڕێوەبردن و ڕابەرایەتیکردنی دامەزراوەکانی کۆمەڵگەدا کۆکردبووەوە؛ ئەو کۆمەڵگەیەی کە لە سەردەمی شۆڕش، ئاوارەیی و گەڕانەوەدا بوو، هاوکات کاریان دەکرد بۆ پاراستنی کۆمەڵگە و داڕشتنی نەخشە بۆ گەشەپێدانی، هاوشانی پێشکەوتنەکانی ژیان و زیادبوونی داواکارییەکانی گەلەکەمان.
هەرێمی کوردستانی ئەمڕۆ، دوێنێ و بەیانی، گۆڕەپانی چیرۆکێکی گەورەی تێکۆشانە لەسەر زیاتر لە بەرەیەک و لە بەرامبەر ئاڵنگارییە ناوخۆیی، هەرێمی و نێودەوڵەتییەکاندا. شایستەی هەنگاوی پێشەنگانەیە بۆ پشتبەستن بەو هێزە هۆشیارانەی کە ئاگاداری ڕابردوون، لە ئێستا تێدەگەن و دەزانن لە داهاتوودا هەنگاوەکانیان لە کوێدا دابنێن.
سەرجەم پێشمەرگە ڕەسەنەکان ئەمڕۆ هەست بە خۆشحاڵی و شادمانی دەکەن بە ڕاگەیاندنی ڕێکخستنەوەی بابەتێک کە ڕەوا نەبوو کەلێن و درزی ناکۆکییەکانی بەربکەوێت؛ چونکە سیاست شتێکە و چەمکە نەگۆڕەکان شتێکی دیکەن کە زۆر گرنگتر، زیندووتر و مانەوەیان بۆ نەتەوەکەمان لە هەموو شتێک زیاترە. ئەوان ئەو هێزە مێژوویییە پڕ لە سەروەری و شانازییەن، کە هەر خۆیان «پێشمەرگە»ن.