لیلیان فازڵ حەیدەر
مێژوویا ژنێن ئێزیدی یێن شنگالێ د ساڵا ٢٠١٤ێدا، ئێک ژ وان ڕوودانێن هەرە دلتەزین و ب ئێشە د مێژوویا نوویا کوردستان و عێراقێدا. د وێ ساڵێدا، تیرۆرستێن داعشێ هێرش کرە سەر دەڤەرا شنگالێ؛ هەزاران کەس ژ ئێزیدیان هاتن کوشتن و ئاوارەکرن، هەروەسا ژمارەکا زۆرا ژن و کچێن ئێزیدی هاتن ڕەڤاندن و ڕووبەڕووی توندوتیژی، دەستدرێژی و کارێ زۆرەملێ بوون.
دەمێ ژنێن ئێزیدی د وان بارودۆخێن سەختدا دژیان، زۆران ئەندامێن خێزانا خۆ و ژیانا خۆ یا ئاسایی ژ دەست دان. ڕێکا ئاوارەبوونێ ژ ترس و ئازارێ پڕ بوو؛ چونکی زۆر خێزان نەچار بوون مال و دەڤەرا خۆ بهێلن و بەرەڤ جهەکێ ئەمن بچن. ئەڤ ڕوودانە هێشتا د ناڤ بیرەوەریێن زۆر ژ واندا ب ئێش و خەمەکا مەزن ماینە، لێ وان نەهێشت ئەو ئازارە بببنە ڕێگر ل بەر بەردەوامییا ژیانا وان.
سەرەڕای هەموو ئەو ئێش و مەینەتییان، ژنێن ئێزیدی هێزەکا مەزن د بەرامبەر بارودۆخێن سەختدا نیشان دا. ئەو ژنێن شیایین ڕزگار ببن یان ڤەگەڕیایینە سەر مالێن خۆ، دەست ب ژیانەکا نوو کر و هەوڵ دا بۆ ڤەگەڕاندنا ئارامی و سەلامەتیێ. هەروەسا زۆر ژ وان دەست ب خواندن و کارکرنێ کر و ب شێوەیەکێ کارا پشکداری د ناڤ کۆمەڵگەیێدا کرن.
دەنگێ ژنێن ڕزگاربووی گەلەک گرنگ بوو بۆ تۆمارکرنا وان ڕوودانان و گەهاندنا دەنگێ وان بۆ جیهانێ. شایەتیێن وان هاریکار بوون دا کو ئەو تاوانێن ل دژی ئێزیدیان هاتینە کرن نەهێنە ژبیرکرن، و داخوازیا دادپەروەری و سزادانا تاوانباران بهێتە کرن.
کاریگەریێن وێ مەینەتیێ تەنێ ل ڕابردوودا نەماینە، بەڵکو هەتا نوکە ژمارەکا ژنێن ڕزگاربووی ڕووبەڕووی کێشەیێن دەروونی، کۆمەڵایەتی و ئابووری دبن. ژبەر ڤێ چەندێ، ئەو ژنە پێدڤی ب پشتهەڤی، چاودێری و دەرفەتێن ژیانێ نە، دا کو بشێن ژیانا خۆ دووبارە ئاڤا بکەن و بەرەڤ داهاتییەکێ باشتر گاڤان باڤێژن.
د دوماهییێدا، چیرۆکا ژنێن شنگالێ تەنێ چیرۆکا ئێش و مەینەتیێ نینە، بەڵکو چیرۆکا بوێری، خۆڕاگری و ئومێدێیە. سەرەڕای هەموو ئاریشە و نەخۆشییێن دەربازکرین، زۆر ژ ژنێن ئێزیدی شیاین بەردەوام بن ل سەر ژیانێ و دژی بێهیواییێ ڕاوەستن. بیرەوەریا وان دبیتە شاهد ل سەر ڕوودانان، و خۆڕاگریا وان دبیتە نیشانەکا هێز و هیڤیێ بۆ داهاتییەکێ ئارامتر و دادپەروەرانەتر.
ژنێن شنگالێ: بیرەوەریا ئێشێ و هێزا خۆڕاگریێ
