ئاشتیی ناوخۆی کوردستان بناغەی سەقامگیری و بەرپرسیارێتی سیاسیی هاوبەش

شێرکۆ حەبیب
لە مێژووی گەلاندا، هێزی ئەزموونە سیاسییەکان تەنها بە دەستکەوتەکان ناپێورێت، بەڵکو بە توانای ئەو گەلانە بۆ تێپەڕاندنی قەیرانەکان، پاراستنی یەکڕیزی و بەهێزکردنی دامەزراوەکانیش هەڵدەسەنگێندرێت. لەم ڕوانگەیەوە، ئاشتی ناوخۆی کوردستان یەکێکە لە گرنگترین بنەماکانی بەردەوامی ئەزموونی سیاسیی کورد و گەشەکردنی دامودەزگاکانی.
ئاشتی ناوخۆ تەنها چارەسەرکردنی ناکۆکییەکان نییە، بەڵکو پڕۆژەیەکی سیاسیی درێژخایەنە کە ئامانجی پاراستنی سەقامگیری و دروستکردنی هاوبەشییەکی نێوان هێزە جیاوازەکانە. هێزە سیاسییە کوردستانییەکان دەبێت لەوە تێبگەن کە پاراستنی دەستکەوتە نەتەوەییەکان لە ڕێگەی دابەشبوون و ململانێی بەردەوامەوە نایەت، بەڵکو بە دیالۆگ، لێکتێگەیشتن و کارکردنی هاوبەش بەدەست دێت.
لە مێژووی سیاسیی نوێی کوردستاندا، هەوڵەکانی بەرەوپێشبردنی ئاشتی ناوخۆ و نزیککردنەوەی لایەنە سیاسییەکان بوونەتە بەشێکی گرنگ لە پرۆسەی دامەزراندنی سەقامگیری. لەو چوارچێوەیەدا، پارتی دیموکراتی کوردستان و سەرۆک مەسعود بارزانی هەردەم لە هەوڵی جەختکردنەوەن لەسەر دیالۆگ و تەوافوقی سیاسی، بە پشتبەستن بە ئەو بنەمایەی کە هێزی کوردستان لە یەکڕیزی ناوخۆییەوە سەرچاوە دەگرێت.
سەقامگیری ناوخۆ کاریگەرییەکی ڕاستەوخۆی لەسەر گەشەی ئابووری، بەهێزبوونی دامەزراوەکان و پەرەپێدانی پەیوەندییەکانی دەرەوە هەیە. هەر کۆمەڵگەیەک کە توانای بەڕێوەبردنی جیاوازییەکان بە شێوەیەکی مەدەنی هەبێت، توانای زیاتر بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی ئاڵنگارییەکان و بەدەستهێنانی دەرفەتە نوێکان دەبێت.
بەڵام پاراستنی ئاشتی ناوخۆ پێویستی بە بەردەوامی وتووێژ، دروستکردنی متمانە و ڕێزگرتن لە فرەیی سیاسی هەیە. جیاوازیی بیر و بەرنامە سیاسی شتێکی سروشتییە لە هەر سیستەمێکی دیموکراتیدا، بەڵام گرنگ ئەوەیە ئەم جیاوازییانە نەبنە هۆی لاوازبوونی دامەزراوەکان یان زیانگەیاندن بە بەرژەوەندیی گشتی.
ئەزموونی کوردستان پیشانیداوە کە هیچ پڕۆژەیەکی سیاسی ناتوانێت بەردەوام بێت ئەگەر پشتگیریی ناوخۆیی و هاوئاهەنگی نێوان لایەنە سەرەکییەکان نەبێت. لەبەر ئەوە، گۆڕینی ناکۆکیی سیاسی بۆ کێبڕکێی دیموکراسی، یەکێکە لە پێویستییە سەرەکییەکانی قۆناغی داهاتوو.
بەرپرسیارێتی پاراستنی ئاشتی ناوخۆ تەنها لەسەر شانی یەک لایەن نییە، بەڵکو ئەرکی هەموو هێزە سیاسییەکان و دامەزراوە کۆمەڵایەتییەکانە. کوردستان بەهێزتر دەبێت کاتێک جیاوازییەکان لە چوارچێوەی یاسا و دیالۆگدا بەڕێوەبچن و بەرژەوەندی گشتی لە پێش حیساباتی تەسکی حزبایەتی دابنرێت.
ئاشتی ناوخۆی کوردستان دەرئەنجامی بڕیارێکی تاک نییە، بەڵکو دەرئەنجامی ئەزموونێکی مێژوویی و وانەیەکە کە نیشان دەدات یەکڕیزی و لێکتێگەیشتن بناغەی هەر هەنگاوێکی سیاسیی سەرکەوتووە. پاراستنی ئەم بناغەیە بەرپرسیارێتییەکی هاوبەشە بۆ دروستکردنی داهاتوویەکی سەقامگیرتر.
لە کۆتاییدا، هەڵوێستی پارتی دیموکراتی کوردستان و سەرۆک مەسعود بارزانی لە بابەتی ئاشتی ناوخۆی کوردستان لەسەر بنەمای پاراستنی سەقامگیری، گفتوگۆی سیاسی و چارەسەرکردنی ناکۆکییەکان لە ڕێگەی دیالۆگەوە دامەزراوە. ئەم ڕوانگەیە جەخت لەوە دەکاتەوە کە بەهێزبوونی کوردستان پێویستی بە یەکڕیزی ناوخۆیی و هاوکاری نێوان هەموو لایەنە سیاسییەکان هەیە، نەک بەردەوامبوونی کێشمەکێش و دابەشبوون.
لە دیدی ئەم هەڵوێستەوە، پاراستنی ئاشتی ناوخۆ تەنها ئامانجێکی سیاسی نییە، بەڵکو بەرپرسیارێتییەکی نەتەوەییە بۆ پاراستنی دەستکەوتەکان و دابینکردنی ژینگەیەکی گونجاو بۆ گەشەپێدان. سەرۆک بارزانی و پارتی دیموکراتی کوردستان بەردەوام جەختیان لەسەر ئەوە کردووەتەوە کە جیاوازیی سیاسی بەشێکە لە ژیانی دیموکراتی، بەڵام بەرژەوەندیی گشتی و سەقامگیری کوردستان دەبێت لە سەرەوەی هەموو ناکۆکییەکان بێت.
بەپێی ئەم ڕوانگەیە، ئاشتی و تەوافوقی ناوخۆ وەک بناغەیەکی سەرەکی بۆ بەهێزکردنی پێگەی کوردستان و پاراستنی داهاتووی سیاسیی ئەو ناوچەیە دەبینرێت.