رۆژنامەی ھەولێر

ڕەنگدانەوەی ئەنتۆلۆژی و جوگرافیای زاگرۆس لە تابلۆکانی وەلید ئیبراهیمدا

 

 

هونەر لە بنەڕەتدا تەنیا گواستنەوەی دیمەنێک نییە بۆ سەر ڕووی قوماش (کانڤاس)، بەڵکو پرۆسەیەکی ڕۆحی و فەرهەنگییە بۆ زیندووکردنەوەی ئەو چیرۆکانەی لە ناخی مرۆڤ و مێژووی خاکێکدا چەقیون. کاتێک سەیری تابلۆکانی هونەرمەندی کورد “وەلید ئیبراهیم” دەکەین، ئێمە تەنیا لەبەردەم کۆمەڵێک شاکاری تەکنیکیدا نین، بەڵکو لەبەردەم گەشتێکی ئەفسوناویین بۆ قووڵایی “زاگرۆس”؛ ئەو ناوچەیەی کە بە درێژایی مێژوو لانکەی شارستانییەت، داستان و مەیلی پڕ لە هەست و نەستی مرۆیی بووە.

ڕەنگەکان؛ زمانی بێدەنگی زاگرۆس
یەکەم شت کە سەرنجی بینەر ڕادەکێشێت لە کارەکانی وەلید ئیبراهیمدا، ئەو ئۆرکێسترا ڕەنگییەیە کە بە کاری هێناوە. ڕەنگەکان لای ئەو تەنیا پێکهاتەی کیمیایی نین، بەڵکو دەنگدانەوەی سروشتی کوردستانن. ئەو بەکارهێنانەی زەردی زێڕین، شینی قووڵ و، سووری تۆخ، ڕەنگدانەوەی ڕاستەقینەی ئەو کاتانەن کە تیشکی خۆر لەسەر لوتکەی چیایەکان دەکەوێت، یان ئەو ڕەنگانەی لە کەلەپووری جلوبەرگ و فەرشی دەستی خەڵکی زاگرۆسدا دەبینرێن.
وەلید ئیبراهیم بە تەکنیکێکی تایبەت لە تێکەڵکردنی ڕەنگەکان، هەستێک بە “قووڵایی و زیندوویەتی” دەبەخشێت. ڕەنگەکانی ئەو گەرم و پڕ لە وزەن، وەک ئەوەی لە ناخی زەوییەوە هەڵقووڵابێتن. هەر تابلۆیەک پڕە لەو ڕەنگانەی کە مرۆڤی زاگرۆس لەگەڵیدا گەورە بووە؛ ڕەنگی گەنم، ڕەنگی بەردی کێوەکان و، ڕەنگی خوێن کە سیمبولی قوربانیدان و ژیانە.
ژن لە تابلۆکانی وەلید ئیبراهیمدا، تەنیا کائینێکی جوانکاری نییە، بەڵکو سیمبولی خاک، نیشتمان و هێزە. ئەو ژنانەی لە تابلۆکانیدا دەردەکەون، خاوەن شکۆیەکی ئەفسانەیین. سەیری شێوازی ڕوانینیان بکەن؛ چاوەکانیان پڕن لە پرسیار و بێدەنگییەک کە مێژوویەکی دوورودرێژی لە پشتەوەیە.
ئەو ژنانەی کە دەف یان ئامێری مۆسیقا بەدەستەوە دەگرن، یان ئەو ژنانەی کە لە دەوری ئەسپێک یان لە ناو دیمەنێکی ئایینیدا وەستاون، هێمایەکی بەهێزن بۆ ڕۆڵی ژن لە پاراستنی کەلەپوور؛ ئەوان پاسەوانی یادگارییەکانن. وەلید بە وێنەکێشانی ئەوان بەو شێوە بەهێزە، دەیەوێت بڵێت کە ژنی زاگرۆس، سەرەڕای هەموو ئازارەکان، هەر بەردەوامە لە گۆرانیچڕین بۆ ژیان، هەر بەردەوامە لە “لێدانی دەف” بۆ ڕاگرتنی ڕیتمی گەردوون.

هێزی دەربڕین و تەکنیکی نوێگەرانە
خاڵی بەهێزی کارەکانی وەلید ئیبراهیم لەو “تێکەڵەیەی” نێوان ئەبستراكت و فیگوراتیڤدایە. ئەو تەنیا شێوەکان ناکێشێت، بەڵکو “هەستەکان” دەکێشێت. کاتێک بە وردی لە وردەکارییەکانی تابلۆکان دەڕوانیت، دەبینیت چۆن ڕەنگەکان بە شێوەیەکی ئازادانە لەسەر یەکتر دەکەون، ئەمە وا دەکات تابلۆکان جموجۆڵێکی ناوەکییان هەبێت. بینەر هەست دەکات کە تابلۆکە هەر ئێستا لە جوڵەدایە؛ دیمەنەکان وەک ئەوەی لە ناو خەونێکدا بن، لە ئاستێکەوە بۆ ئاستێکی تر دەگۆڕێن.
تەکنیکی بەکارهێنانی ڕەنگەکان وەک ڕووبارێک کە بەسەر کەنڤاسەکەدا دەڕژێن، هێزی دەربڕینی تابلۆکان چەند قات دەکات. ئەمە تەنیا وێنەکێشان نییە، بەڵکو “مۆسیقایەکی بینراوە”.
دەرەنجام كە پەیوەندی بە ڕابردوو و ئایندەوە هەیە.

بە گشتی، تابلۆکانی وەلید ئیبراهیم پەیامێکی گەورەیان پێیە: زاگرۆس تەنیا جوگرافیا نییە، بەڵکو فەلسەفەیەکە بۆ مانەوە. ئەو هونەرمەندە بە زیرەکییەکی زۆرەوە توانیویەتی ئەو ڕۆحە کۆنەی زاگرۆس لە ناو چوارچێوەیەکی مۆدێرندا نیشان بدات.
هونەری وەلید، هەڵسەنگاندنێکی دڵسۆزانەیە بۆ جوانی و تراژیدیا، بۆ هێز و بێدەنگی. ئەو وەک شاعیرێکی ڕەنگەکان، توانیویەتی ئەو چیرۆکانە بگێڕێتەوە کە مێژوونووسان نەیانتوانیوە بە وشە دەری ببڕن. هەر تابلۆیەک لە تابلۆکانی ئەو، پەنجەرەیەکی کراوەیە بۆ ناو مێژوویەکی پڕ لە شکۆ و ئازار و، سەرەتایەکی نوێیە بۆ ئەوەی جیهان بە چاوی زاگرۆس سەیری خۆی بکات.