کاڤین نەبیل
ئەڤرۆ جڤاکێ مە پتر ژ هەر دەمەکێ پێدڤی ب دیتنا ئافرەتێ هەیە وەک “هەڤپشک”، نەک تەنێ وەک “هاریکار”. شیانێن وێ د چارەسەرکرنا کێشەیاندا و خۆڕاگرییا وێ د بەرانبەر ئاستەنگاندا، بورهانەکا ڕوونە کو چ پێشکەفتن بێی هەبوونا وێ یا کارا مەحالە. فەرهەنگا مە یا دەوڵەمەند ب نموونەیێن ئافرەتێن خودان بڕیار، پێدڤی ب بەردەوامیێ هەیە داکو ئەڤ نڤشێ نوی ژی ب هەمان باوەری بەرەڤ پێش بچیت.
فاطمە ڕەجەب بۆ (هێلین میدیا) ل دۆر هەبوونا ئافرەتێ د ناڤەندێن بڕیاردانێدا دبێژیت:
“د دیرۆکا مرۆڤایەتیێدا ئافرەتێ چ جاران تەنێ ڕۆلەکێ لاوەکی نەگێڕایە، بەلکو ئەو ستوینا سەرەکی یا هەر پێشکەفتنەکێ بوویە. گرنگییا شیانێن ئافرەتێ د جڤاکیدا نەک تەنێ د ئاڤاکرنا خێزانێدا کورت دبیت، بەلکو ئەو هێزا کارگێڕی، یاسایی و داهێنانێ یە کو دشێت ڕاستییا ژیانێ بگوهۆڕیت.”
زێدەتر دبێژیت: “د جڤاکەکێ ساخلەمدا، شیانێن ئافرەتێ کلیلەکا سەرەکی نە بۆ ڤەکرنا دەرگەهێن گەشەپێدانێ. دەمێ ئافرەت د بوارێن زانستی، یاسایی و کارگێڕیدا دهێتە ب هێزکرن، ئەڤ چەندە دبیتە ئەگەرێ بلندبوونا ئاستێ هۆشیاریێ د ناڤ هەمی تەخ و چینێن جڤاکیدا. ئافرەت ب دیدەڤانییا خۆ یا هویر و هەستێ خۆ یێ بەرپرسیاریێ، دشێت بڕیارێن کارتێکەر بدەت کو دادپەروەریێ و یەکسانیێ بەرقەرار بکەت. هەبوونا ئافرەتێ د ناڤەندێن بڕیاردانێدا، نە تەنێ مافەکە، بەلکو پێدڤییەکییا جڤاکی یە بۆ هندێ کو جڤاک ب هەردوو بالێن خۆ بفرێت بەرەڤ پاشەڕۆژەکا گەشتر.”
هەروەسا فادیا بدل بۆ (هێلین میدیا) بەحس ل هێزا ئافرەتێ د ناڤ جڤاکیدا و پەروەردەکرنا زارۆکان دکەت و دبێژیت:
“ئافرەت ستوینا سەرەکی یا هەر جڤاکەکێ پێشکەفتی یە. ئاخفتن ل سەر شیانێن ئافرەتێ، بتنێ ئاخفتن نینە، بەلکو بەحسکرنا هێزا وێ نیڤا جڤاکی یە کو کاریگەریەکا ڕاستەوخۆ ل سەر نیڤا دی ژی هەیە. جڤاکێن بهێز ئەو جڤاکن یێن کو باوەری ب شیانێن ئافرەتێ هەین و دەلیڤەیێن وەک هەڤ بۆ وان دابین دکەن. ئافرەت نە بتنێ پشکەکە ژ جڤاکی، بەلکو ئەو نیڤا جڤاکی یە و نیڤا دی ژی پەروەردە دکەت.”
فادیا زێدەتر دبێژیت: “ئافرەت بنەمایێ سەرەکی یێ هەر خێزانەکێ یە. ب ڕێکا پەروەردەکرنا زارۆکان، ئەو نڤشەکێ نوی ئاڤا دکەت کو پاشەڕۆژا وەلاتی د دەستێن وان دایە. ئەڤرۆ ئافرەت د هەمی بواراندا کار دکەت وەک مامۆستا، دکتۆر، ئەندازیار و خودان کار. پشکدارییا وێ د بازارێ کاریدا دبیتە ئەگەرێ گەشەپێدانا ئابوورییا خێزانێ و وەلاتی ب گشتی. ئافرەتێ ب هێز و خودان بڕیارییا خۆ د ناڤ جڤاکیدا سەلماندیە کو دشێت د پۆستێن بلنددا سەرکەفتنێن مەزن بدەستڤە بینیت. دەمێ ئەم بەحسێ پێشکەفتنا جڤاکی دکەین، نابیت ئەم ڕۆڵێ مەزن یێ ئافرەتێ ژبیر بکەین.”
د دوماهیێدا، ئافرەت نە تەنێ پشکەکە ژ جڤاکی، بەلکو ئەو ب خۆ ئاڤاکەرا جڤاکی یە. هەر جڤاکەکێ ڕێزێ ل شیانێن وێ بگریت، بێگومان ڕێکا پێشکەفتنێ دیتییە.