ئاریان دەرگەڵەیی – هەولێر
ئەوەی هونەری شێوەكاری و موزیك لە هونەرەكانی دی جیا دەكاتەوە، بەكارنەهێنانی زمانە، زۆربەی هونەرەكانی دیكه زمان وەك بنەمایەكی سەرەكی كارەكانیان بەكار دەهێنن، پێویستییەكی ئەقڵی و فکرییە، پێچەوانەی شێوەكاری و موزیك، ئەگەر پێشتر پانتۆماینی بێدەنگ هەبوو، ئێستا ئەوەش زۆر بەكەمی بەدی دەكرێت، گوتەی موزیك، زمانی هەموو میللەتانی سەر ڕووی زەوییە، ئەمە بنەمایەكی نەگۆڕە و هەست و زوبانی هەموو مرۆڤایەتی بەیەكەوە گرێ داوە. ئەوەی موزیكی میللەتان لەیەك جیادەكاتەوە، كولتوور و ژینگە و ژیاریی ڕۆژانەی و تایبەتمەندیی ئەوانە، كە لە سروشتی موزیكدا بەدی دەكرێت. بۆ ئەوەی موزیكیش لە هونەری شێوەكاری جیا بكەینەوە، دەكرێ بڵێین موزیك زمانی ئەكادیمیانەی موزیسیانە.
ئەم نووسینەی سەرەوە یەكێكە لەو تویژینەوانەی كە (دانا عەسكەر)ی نووسەر كە سەبارەت بە كارەكانی (فایەق ڕەسول)ی هونەرمەند نووسیویەتی.
دانا عەسكەر دەڵێت “هونەری شێوەكاری پێچەوانەی هەموو هونەرەكانی دیكه، ڕەنگ،ۆس زمانی دووەمی كاركردنیەتی، هەر هونەرمەندێك تایبەتمەنی لە هەڵبژاردنی ڕەنگەكانیدا هەیە، هونەرمەندی دی هەیە، پێچەوانەی ئەوان، هەڵبژاردنی ڕەنگ و بیرۆكە بۆ بینەر بەجێ دەهێڵێ! ئەویش هەوڵێكە بۆ دروستكردنی بینەری بیركەرەوە، ئەمیش تایبەتمەندیی خۆی هەیە بۆ گەشی ئەقڵی و فکریی مرۆڤ و خوێندنەوەی هونەری تازەگەری.
لەم باسەماندا قسە لەسەر زمانی دووهەمی شێوەكاری دیاری كورد “فایق ڕەسوڵ” دەكەین. فایق ڕەسوڵ یەكێكە لە شێوەكارە دیارەكانی كورد و، ساڵانێكە زۆرە لە ئەوروپا دەژیێ و دید و ڕوئیای تایبەت بە خۆی لە هونەری شێوەكاریدا هەیە، ئەوەی فایق ڕەسوڵ لە شێوەكارەكانی دی لە بەكارهێنانی ڕەنگی ڕەشدا جیا دەكاتەوە، كۆنسێپتی ڕەنگی ڕەش لای فایق ڕەسوڵ، ئەو باگگراوەندە تۆقێنەرەیە كە بە درێژای پەنجا ساڵ لەگەڵیدا ژیاوە، لە وێنە گشتییەكەیدا ڕۆحی مرۆڤێكی بریندارە، ئەوی تری جیاوازە كە بە هەنگاو بە خەونەكانیدا سەركەوتووە، ڕەش لای فایق ڕەسوڵ لە فۆرمێكی موزەیف نییە، بەڵكو ڕێك ئەو وێنەیەیە كە لە ئاگایی ئێمەدا ژیاوە، لەناو هەموو ئەو تابلۆیانەی لەم دواییەدا كە لە ڕێی كاك فایق خۆیەوە دەستم كەوتوون، تابلۆكانی فایق وەك مرۆڤێكی برینداری كورد بە ئاشكرا بەدی دەكرێت، ئەم فۆرمە لە كاركردن لە هونەری شێوەكاریی زۆر جیاوازە لە ئیشكردن لەناو چیرۆك و ڕۆمان، پێچەوانەی كایەكانی دی هونەر و ئەدەب، هونەری شێوەكاری زیاتر هونەرێكی فکریئیستاتیكە، هونەرێكە بەر لەوەی بە قۆناغەكانی ژیانی مرۆڤایەتیدا هەنگاوی خێرای ناوە، وەلێ چێژ خەسڵەتێكی تایبەتی هونەری شێوەكارییە، كە ناكرێ لە تایبەتمەندیی هونەری شێوەكاری بخرێتە دەرەوە، ئەمە لەو سۆنگەیەوە كە دەگوترێت “هونەر ئاوێنەی گەلانە” گەیاندنی فکری ئێمە لەڕێی ڕەنگی ڕەش، هەر گەیاندنی ڕەش وەك سمبوولە گشتییەكەی نییە كە لە یادەوەری ئێمەدا گەرای كردووە، نەخێر! ئەوەی لە تابلۆكانی ڕەسوڵدا بەدی دەكرێت دیوەكەی تری سمبولیزمی ڕەشە، ئەویش گەیاندی فکرە، گەیاندنی خەونی مرۆڤی كوردە لەناو بازنەیەكی ڕەش، گەیاندنی بیرۆكەی فکر و وێنەی ژیانی مرۆڤی كورد لەڕێی ڕەنگی ڕەشەوە لای فایق ڕەسوڵ بووە بە ستایلێكی تایبەت بە خۆی، ئەم ستایلە تەنها لە وێنە ڕەشبینییەكەیدا نییە، بەڵكوو دیوە ئەرێنییەكەشی لەناو بوونێكی ڕەشی تردا بەرجەستە كردووە، كە ئەویش ئالنگاریی ئەو دۆخ و سروشتە نەخوازراوەی بوونی منی جیاوازە لەناو ئەوی تر، منێك دەیەوێ لەو كەشە مەترسیدارە ڕزگاری بێت، منێك لە سنوورێكی بەڕەش چێوەكراو، نەخشەیەك بۆ خەونێك دادەڕێژم، واتە فایق ڕەسوڵ كۆستی مرۆڤی ڕۆژهەڵاتی وەك خۆی گەیاندووە، ئەقڵی مرۆڤی ئێمەی بە خەونی ساختە و درۆیینە پەردەپۆش نەكرد و، هەموو ئەو مۆتیڤە درۆیینانەی لە ناو ڕەنگدا هەن ناتوانن سروشتی ئێمە بگۆڕن، ئەوەی سروشتی ئێمە دەگۆڕێت ئەو گوتارە ڕاستەقینەیە كە فایق ڕەسوڵ لەڕێی ناوەڕۆكی تابلۆكانیەوە بەوانی تری دەگەیەنێت، ئەوەی ئێمەی هێنایە نێو تابلۆكانی فایق ڕەسوڵ، بیرەوەرییەكانی خودی فایقە، فایق لە كوێوە تەماشای دنیا جەنجاڵەكەی خۆی دەكات و چۆن بە تەنافی یادەوەرییەكانی هەڵواسراون، ئەوەی ئێمەی هێنایە قسەكردن لە بارەی زمانی دوو ەمی فایق ڕەسوڵ، ئەو برینانەن كە بەدیواری بیرەوەریی و زاكیرەی تابلۆكانیەوە خوێنی ڕەشی لێدەچۆڕێت، ئەوەی ئێمە بە دیوار و یادگەی فایقەوە دەیبینین، تەنها بۆیەی ڕەش نییە، بەڵكوو بەشێكی زۆری ئەو ڕەشییە خوێنەو بە دیوارەكاندا هەڵواسراوە، جەستەیەكی بیمار، جەسته یەك شكست و كۆست خامۆشی كردو، وەلێ ئاماژەیەك بۆ ژیان، بەسە بۆ ئەوەی تێگەیشتنێكی جودامان بۆ زمان و فۆرمی تری ڕەنگی ڕەش لای فایق ڕەسوڵ هەبێت، ئەگەر ڕەنگی ڕەش وەك فۆرمێكی تایبەت تەماشا بكەین، ناتوانین سپی فەرامۆش بكەین، هیچ كاتێك ڕەش ناتوانێت خۆی لە سپی بخاتەوە دەرەوەی بوون، ژیان و مەرگ، بوون و نەبوون، هەموو دژەكان لە وێنەیەكی تایبەتدا وەسف ناكرێن، هەم تایبەتمەندییان هەیە، هەم جیاوازییان هەیە. ئەوەی لە تابلۆكانی فایق ڕەسوڵدا بەدی دەكرێن، گەیاندنی سپە بە ڕەنگی ڕەش، گەیاندنی تەزووی كارەبایە بە سارد و گەرمەوە، واتە وێنە گشتییەكەی خود، سروشتیە تایبەتمەندەكەی مرۆڤی بریندار، بۆیە دەكرێ بەو شێوەیە تەماشای ڕەش نەكەین كە تەنها پەڵەیەكی تاریكە، هەمیشە لە سنووری تاریكییەكانەوە دەنگی ناڕاز و ستەملێكراوەكان دەردەكەون، هیچ لە سروشتی سپییەوە دەنگی ستەملێكراو نابیستین، پرسیار ئەوەیە ئێمە لە كوێدا دەژین؟ بێگومان فایق ڕەسوڵ لە تابلۆكانیدا پێمان دەڵێت ئێمە لەو بازنەیەدا دەژین كە بۆمان كێشراوە، ئەوەی سنووری ئەو بازنەیە تێك دەشكێنێت، ئەقڵ و بیركردنەوەیە، ئیشی ئێمە ئەوەیە لەناو ڕەشاییەكانەوە دنیا و دەورووبەر بخوێنینەوە، ئیشی ئێمە ئەوەیە لەناو تاریكاییەكانەوە فۆرمی دیكەی ژیان مومارەسە بكەین، خەونی جوان و دنیابینی جوان، لەو كەشە مەترسیدارانەدا بدۆزینەوە، كەوتن نەبێ هەستانەوەش نابێت، سپی نەبێ ڕەشیش نابێت، بۆیە پێوستە لەناو دنیابینی فایق ڕەسوڵ بە دووی سپێتیی ژیاندا بگەڕێن، ئەو هەموو ڕەشییەكانی بۆ خستووینەتە ڕوو، ئێمە دەبێ بە چرایەكەوە سپێتییەكان بدۆزینەوە.