رۆژنامەی ھەولێر

دوای نیو سەدە جیهان دیسان چاوی بڕیوەتەوە ئاسمان

محمد لادێ – هه‌‌ولێر

 

دوای زیاتر لە ٥٠ ساڵ لەو ساتەی کە “نیڵ ئەرمسترۆنگ” یەکەم شوێنپێی مرۆڤی لەسەر خاکی مانگ جێ هێشت، ئێستا مرۆڤایەتی خۆی بۆ گەورەترین گەشتی سەدەی بیستویەک ئامادە دەکات. ئەمجارەیان تەنها سەردانێکی کورت نییە، بەڵکو باس لە گەڕانەوەیەکە کە مێژوو دەگۆڕێت.

زۆر کەس دەپرسن: ئەگەر ساڵی ١٩٦٩ توانیبێتمان بگەینە سەر مانگ، بۆچی تا ئێستا نەگەڕاوینەتەوە؟ وەڵامەکە سادەیە؛ تێچووی گەشتەکان یەکجار زۆر بوو و ململانێی سیاسیی نێوان وڵاتە زلهێزەکان خاو بووەوە. بەڵام لەم چەند ساڵەی دواییدا، تەکنەلۆژیا بە جۆرێک پێش کەوتووە کە گەشتکردن بۆ بۆشایی ئاسمان هەرزانتر و سەلامەتتر بووە. ئێستا نەک هەر وڵاتان، بەڵکو کۆمپانیا گەورەکانیش کێبڕکێ دەکەن کێ زووتر دەگاتە ئەوێ.
ئەڵبەتە ئەمجارە زاناکان ئامانجی زۆر روونیان هەیە، کە دەتوانین لەم خاڵانەدا کورتیان بکەینەوە:
• دۆزینەوەی ئاو: زاناکان بەڵگەیان دەست کەوتووە کە لە جەمسەرەکانی مانگدا “سەهۆڵ” هەیە. ئەم ئاوە تەنها بۆ خواردنەوە نییە، بەڵکو دەکرێت پارچە بکرێت بۆ هایدرۆجین و ئۆکسجین، کە وەک سووتەمەنی بۆ کەشتییە ئاسمانییەکان بەکار دێت.
• بنیاتنانی خانووبەرە: پلانەکە ئەوەیە کە بنکەیەکی هەمیشەیی دروست بکرێت. مرۆڤەکان دەتوانن بۆ ماوەیەکی درێژ لەوێ بمێننەوە و توێژینەوە بکەن، ئەمەش وەک مەشقێک وایە بۆ گەشتکردن بەرەو هەسارەی مەریخ.
• سامانی سروشتی: مانگ دەوڵەمەندە بە هەندێک جۆری کانزا و غاز کە لەسەر زەوی زۆر دەگمەنن و دەکرێت لە داهاتوودا بۆ بەرهەمهێنانی وزەی پاک سوودیان لێ ببینرێت.
تەکنەلۆژیا؛ لە رادیۆوە بۆ ژیریی دەستکرد
ئەو کەشتییەی کە ئەمڕۆ مرۆڤ دەباتە سەر مانگ، هیچ بەراورد ناکرێت بە کەشتییەکانی جاران. ئێستا “ژیریی دەستکرد” (AI) و ڕۆبۆتە پێشکەوتووەکان زۆربەی کارە قورسەکان دەکەن. جلوبەرگی ئاسمانییەکان گۆڕاوە و پارێزگاری زیاتریان لێ دەکات لە تیشکە زیانبەخشەکان. هەروەها کامێراکان بە جۆرێک پێشکەوتوون کە ئێمە لەسەر زەوی دەتوانین بە کوالێتی (4k) و بە شێوەی ڕاستەوخۆ بینەری هەموو چرکەیەکی گەشتەکە بین.