ئەنوەر مەسیفی
“گەورەترین شکۆمان لەوەدا نییە کە هەرگیز نەکەوین؛ بەڵکو لەوەدایە کە هەر جارێک دەکەوین دووبارە هەستینەوە.”
ئۆلیڤەر گۆڵدسمیث
ژیان بەردەوام لە نێوان سەرکەوتن و شکست، هیوا و نائومێدی، هەستانەوە و کەوتنەوەدا دەڕوات. هیچ مرۆڤێک نییە کە هەرگیز نەکەوێت، و هیچ کۆمەڵگە و نەتەوەیەکیش نییە کە لە مێژووی خۆیدا قۆناغی سەختی و تاقیکردنەوەی نەبووبێت. بەڵام جیاوازییەکە لەوەدایە چۆن بڕوانینە کەوتنەکانمان: کەوتن بە کۆتایی ببینین، یان بە دەستپێکی هەستانەوە.
ئەم وتەیە هی ئۆلیڤەر گۆڵدسمیث، نووسەر و شاعیری ئیرلەندیی سەدەی هەژدەیەمە. گۆڵدسمیث ئەم بیرۆکەیە لە بەرهەمە ناسراوەکەی The Citizen of the World، لە نامەی حەوتەمدا، دەخاتەڕوو؛ بەرهەمێک کە لە ساڵی ١٧٦٢ بە شێوەی کتێب بڵاوکرایەوە. ئەم وتەیە دواتر زۆرجار بە هەڵە بە کۆنفۆشیۆسەوە بەستراوەتەوە، بەڵام سەرچاوەی دەقییەکە بۆ گۆڵدسمیث دەگەڕێتەوە.
ئەم وتەیە تەنها پەندێک بۆ ژیانی تاک نییە؛ دەتوانێت وانەیەکی گرنگ بۆ کۆمەڵگا و نەتەوەکانیش بێت. چونکە نەتەوەکانیش وەک مرۆڤ ڕۆژانی سەختیان هەیە؛ ڕۆژانی شکست، دابڕان، قەیران و نائومێدی. بەڵام مێژوو تەنها بە شکستەکان نانووسرێتەوە؛ بە شێوەی هەستانەوەی گەلەکانیش دەنووسرێتەوە.
لە سیاسەتدا، شکست هەمیشە بە مانای کۆتایی نییە. هەڵبژاردنێک دەتوانێت ئەنجامێکی نەخوازراو بهێنێت، پڕۆژەیەکی سیاسی دەتوانێت سەرکەوتوو نەبێت، یەکێتییەکی نەتەوەیی دەتوانێت لاواز ببێت، یان کۆمەڵگەیەک دەتوانێت تووشی قەیرانێکی قورس بێت. بەڵام لەو ساتەدا گرنگترین شت ئەوە نییە کە چەند جار کەوتووین؛ گرنگ ئەوەیە لە کەوتنەکانمان چی فێربووین.
کۆمەڵگەیەکی بەهێز ئەوە نییە کە هیچ کێشەیەکی نییە. کۆمەڵگەی بەهێز ئەوەیە کە توانای داننان بە کێشەکانی خۆی هەیە، هۆکارەکانی دەدۆزێتەوە و بە شێوەیەکی عەقڵانی بۆ چارەسەرکردنیان هەنگاو دەنێت.
لەبەر ئەوە، هەستانەوە تەنها بە گۆڕینی وشەکان نییە؛ بە گۆڕینی شێوازی بیرکردنەوەیە. ئەگەر هەمان هەڵە دووبارە بکەینەوە، تەنها لە کەوتنێکەوە بۆ کەوتنێکی تر دەڕۆین. بەڵام ئەگەر لە ئەزموونی ڕابردوو فێربین، هەڵەکانمان بناسین و توانای خۆمان بۆ ڕێکخستن و نوێکردنەوە زیاد بکەین، ئەوا شکست دەبێتە وانە، نەک کۆتایی.
لە ژیانی سیاسی و کۆمەڵایەتیی کوردستانیشدا، ئەم بیرۆکەیە گرنگیی تایبەتی هەیە. گەلێک قۆناغی سەختی بەسەر بردووە و زۆر جار بە نرخی گران دەستکەوتەکانی پاراستووە. ئەم مێژووە نابێت تەنها بۆ شانازی بە ڕابردوو بێت؛ دەبێت ببێتە وانەیەک بۆ دروستکردنی داهاتوو.
ئەمڕۆش، لەگەڵ هەموو ئەو کێشە سیاسی و ئابووری و کۆمەڵایەتییانەی بەردەمی کوردستانن، پێویستمان بە ناھومێدی نییە؛ پێویستمان بە خوێندنەوەی ڕاستییەکان، داننان بە کێشەکان و هەنگاونان بەرەو چارەسەر هەیە.
هیچ گەلێک بە وشەی «دۆڕاوین» داهاتووی خۆی دروست ناکات. داهاتوو بەو بڕیارە دروست دەکرێت کە دوای هەر کەوتنێک بڵێین: دەبێت هەستینەوە و ئەمجارە بە ئەزموونی ڕابردووەوە هەنگاو بنێین.
نەوەی داهاتوو نابێت تەنها میراتگری کێشەکانی ئێمە بێت؛ دەبێت میراتگری ئەزموون و فێربوون و دەستکەوتەکانیشمان بێت. ئەمەش تەنها کاتێک دەکرێت کە ئێمە لە هەموو شکستێک وانەیەک و لە هەموو قەیرانێک دەرفەتێک بۆ چاککردنەوە ببینین.
لە کۆتاییدا، وتەی گۆڵدسمیث پەیامێکی سادە، بەڵام قووڵی هەیە: مرۆڤ و کۆمەڵگا بەوە پێوانە ناکرێن کە چەند جار کەوتوون؛ بەڵکو بەوە پێوانە دەکرێن کە چەند جار توانیویانە دووبارە هەستنەوە.
کەوتن دەتوانێت ساتێکی سەخت بێت، بەڵام کۆتایی نییە. کۆتایی ئەو کاتەیە کە هیوا، ویست و توانای هەستانەوە لەدەست بدەین.
کەوتن کۆتایی نییە؛ ئەگەر هەستانەوەمان هەبێت، هەر کەوتنێک دەتوانێت دەستپێکی ڕێگایەکی نوێ بێت.