هەولێر لە بەردەم گڕی درۆنەکاندا

د. سارا زەید
ململانێی مێژوویی و داڕێژراوی نێوان کۆماری ئیسلامیی ئێران و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لەسەر خاکی عێراق، دەمێکە سنوورەکانی شەڕێکی نەرم یان سێبەری بڕیوە و بووەتە ڕووبەڕووبوونەوەیەکی ئاشکرای سەربازی و جیۆپۆلیتیکی. لەم کێشمەکێشە ئاڵۆزەدا، هەرێمی کوردستان و بە تایبەتی شاری هەولێر، کەوتووەتە ناو جەرگەی ڕووداوەکانەوە؛ ئەمەش نەخوازراو بەهۆی پێگە ستراتیژییەکەی، سەقامگیرییە نسبییەکەی و بوونی بنکە و ڕاوێژکارە سەربازییەکانی ئەمریکا و هاوپەیمانان لە ناوچەکەدا. هەولێر لە ساڵانی ڕابردوودا لە ناوەندێکی گەشەسەندووی ئابووری و دیپلۆماسییەوە بۆتە ئامانجێکی بەردەوامی هێرشە درۆنی و مووشەکییەکان، کە ئەمەش ڕەنگدانەوەی ئاڵۆزتربوونی هاوکێشە ئەمنییەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستە.
بەکارهێنانی فڕۆکەی بێفڕۆکەوان (درۆن) لەلایەن ئێران و گرووپە هاوپەیمانەکانییەوە، وەرچەرخانێکی جۆرییە لە تەکتیکی سەربازییدا. درۆنەکان چەکێکی تێچوو-کەم و لە هەمان کاتدا کاریگەرن، کە توانای بڕینی مەودای دوور و تێپەڕاندنی سیستەمەکانی بەرگریی ئاسمانییان هەیە، ڕێک ئەمەش وا دەکات ئامانجە سیاسی و سەربازییەکان بە کەمترین تێچووی مادیی بۆ هێرشبەر بەدەستبهێنرێن. ئامانجی سەرەکی لەم هێرشانە بۆ سەر شوێنە هەستیارەکانی وەک فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی هەولێر و بنکەی سەربازیی هەریر، پەکخستنی ژینگەی ئەمنیی ھێزەکانی ئەمریکایە تا وایان لێبکرێت مانەوەیان لە عێراقدا بکەوێتە ژێر پرسیارەوە و تێچووە سیاسی و مرۆییەکانیان ئەوەندە بەرز بێتەوە کە بژاردەی کشانەوە هەڵبژێرن.
لە لایەکی ترەوە، ئەم هێرشانە ئاراستەی ناوخۆی هەرێمی کوردستانیش دەکرێن. تاران لەڕێگەی ئەم پەیامە ئاگرینانەوە هەوڵدەدات گوشار بخاتە سەر دەسەڵاتدارانی هەرێم تا سنوورێک بۆ نزیکبوونەوەیان لە واشنتن و هاوپەیمانەکانی ڕۆژئاوا دابنێن. هێرشەکان وەک هۆشدارییەکی کپ کە نیشانی دەدەن هیچ ناوچەیەک لە هەرێمی کوردستان، بەبێ ڕەچاوکردنی بەرژەوەندییە ئەمنییەکانی ئێران، لە پارێزراویدا نامێنێتەوە. بەم شێوەیە، ئاسمانی هەولێر دەبێتە تابلۆیەک بۆ ناردنی پەیامی سیاسی لە نێوان هێزە ئیقلیمی و جیهانییەکاندا.
دەرئەنجامەکانی ئەم دۆخە بۆ سەر هەرێمی کوردستان زۆر قورسن. لە ڕووی ئابوورییەوە، دروستکردنی کەشوهەوای نائارامی و هەڕەشەی بەردەوام، بڕست لە هەوڵەکانی راکێشانی وەبەرهێنانی بیانی دەبرێت و گەشەی سێکتەرەکانی گەشتوگوزار و بازرگانی پەکدەخات. لە ڕووی سیاسی و ئەمنییەوە، سەروەریی خاکی هەرێم و عێراق بە تەواوی دەبەزێنرێت و دامەزراوە نیشتمانییەکان دەخرێنە ژێر تاقیکردنەوەیەکی سەختەوە. لە کۆتاییدا، هەولێر بووەتە قوربانیی هەڵکەوتەی جوگرافیی خۆی؛ تا ئەو کاتەی تاران و واشنتن نەگەنە لێکگەیشتنێکی گشتگیر و چوارچێوەیەکی بەردەوام بۆ بەڕێوەبردنی ململانێکانیان، ئاسمانی هەولێر بە کراوەیی بەرامبەر ئەم هەڕەشە درۆنییانە دەمێنێتەوە.