شوعلە ڕەسووڵ
مێژووی پڕ لە سەروەریی گەلی کورد، پڕە لە نموونەی ئافرەتانی بەهێز کە لە شەڕ، سیاسەت و کۆمەڵگەدا ڕۆڵی بنیاتنەر و بەرگریکارییان گێڕاوە. لە هەمان کاتدا، ڕاستییەکی تاڵیش هەیە؛ ئەویش ئەوەیە کە سەرەڕای ئەو بەشدارییە مێژووییە، ئافرەتی کورد هێشتا لە زۆربەی جومگەکانی دەسەڵاتدا نوێنەرایەتییەکی کەمتری پێ دەسپێردرێت. لەم سەردەمەدا کە جیهان بەرەو قۆناغێکی نوێی گۆڕانکاری دەڕوات و ژیریی دەستکرد ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕێت، پرسیارەکە لێرەوە سەرچاوە دەگرێت: ئایا ئەم شۆڕشە تەکنەلۆژییە دەبێتە هۆکاری قووڵترکردنی نایەکسانی، یان دەرفەتێکی مێژوویی دەخاتە ڕوو بۆ بەرپاکردنی یەکسانیی ڕاستەقینەی نێوان هەردوو ڕەگەز؟
ئافرەتی کورد و دەسەڵات؛ لە کۆنەوە بۆ ئێستا
ئافرەتی کورد لە بواری سیاسی و سەربازیدا، لە سەردەمانی کۆن و دواتر لە شۆڕشی ئەیلوول و بەتایبەت لە شەڕی دژی داعشدا، وێنەیەکی جیهانیی دروست کرد کە بووە سیمبولی بەرگری و ئازادی. بەڵام بۆ یەکسانی لە بواری بڕیاردان، دەسەڵاتی سیاسی و ئابووریدا، هێشتا نەگەیشتووەتە خاڵی لووتکە. لە پۆستە بڕیاردەرە ڕاستەقینەکاندا، ژمارەی ئافرەتان زۆر کەمە و بە پەنجەکانی دەست دەژمێردرێن. لەبەر ئەم هۆکارەیە کە ئافرەتان هێشتا لە خەباتدان بۆ بەدەستهێنانی ئەو یەکسانییەی کە دەبێتە هۆی گۆڕینی پایەکانی کۆمەڵگە؛ دروشمی ڕاستەقینەی یەکسانییش دەبێت لە ئاستی دەق و یاساوە بۆ ئاستی پراکتیک و کولتوور بگوازرێتەوە.
سەردەمی ژیریی دەستکرد: مەترسییەکان و دەرفەتەکان
هەموو گۆڕانکارییەک مەترسیی خۆی هەیە و لە هەمان کاتدا دەرفەتی زۆر باشیش دەڕەخسێنێت:
کەمیی بەشداریی ئافرەتان لە بواری تەکنەلۆژیادا: لە کوردستان، ژمارەی ئافرەتانی خوێندکار و کارمەند لە بوارەکانی زانستی کۆمپیوتەر و ئەندازیاریدا هێشتا کەمە؛ ئەمەش ڕێگری دەکات لەوەی بەشدار بن لە دیزاینکردنی داهاتووی ژیریی دەستکرددا.
دەرفەتی سەربەخۆیی ئابووری: ژیریی دەستکرد و تەکنەلۆژیای دیجیتاڵی دەرفەتی ئازادیی ئابوورییان ڕەخساندووە؛ لەوانە دەرفەتی کارکردن لە ماڵەوە و پڕۆژەی تایبەت بۆ ئەو ئافرەتانەی دەیانەوێت دەستپێشخەر بن. ژیریی دەستکرد دەکرێت ببێتە دەرگایەکی سەرەکی بۆ سەربەخۆیی ئابووریی ئافرەتان.
تێپەڕاندنی سنوورەکان: لە ڕێگەی پلاتفۆرمە ئۆنلاینەکان و ئامرازە زیرەکەکانەوە، ئافرەتان دەتوانن بەربەستە ڕەگەزی و کۆمەڵایەتییەکان ببڕن و لە هەر شوێنێک بن، پسپۆڕیی نوێ فێر ببن.
هەنگاوەکان بەرەو یەکسانیی ڕاستەقینە
یەکسانیی ڕاستەقینە تەنها بەوە بەدی نایەت کە ئافرەتان وەک “بەکارهێنەری” تەکنەلۆژیا دابنرێن، بەڵکو پێویستە وەک دیزاینەر، توێژەر و بڕیاردەریش بەشدار بن. ئەمەش لە ڕێگەی چەند هەنگاوێکی سەرەکییەوە دەبێت:
بەهێزکردنی تواناکان: هاندانی ئافرەتان بۆ خوێندنی زانستە تەکنەلۆژییەکان لە زانکۆکانی کوردستاندا.
پەرەپێدانی کارامەیی: دامەزراندنی بنکە و پڕۆژەی تایبەت بۆ فێرکردنی کارامەیی دیجیتاڵی بە ئافرەتان، بەتایبەت لە ناوچە دوورەدەستەکاندا.
بەشداری لە بڕیارداندا: بەشداریکردنی ئافرەتان لەو لیژنانەی بڕیار لەسەر سیاسەتی تەکنەلۆژیا و ژیریی دەستکرد دەدەن.
گەیشتن بە دەسەڵاتی سیاسی؛ دەروازەی یەکسانی
بەشداریی ئافرەتان لە بواری تەکنەلۆژیادا بەبێ بەشداری لە دەسەڵاتی سیاسی و یاساییدا تەواو نابێت. پێویستە ئافرەتی کورد لە ئەنجومەنی وەزیران، پەرلەمان و ناوەندە بڕیاردەرە ستراتیژییەکاندا (بەتایبەت ئەوانەی پەیوەستن بە زانست و تەکنەلۆژیاوە) بەشداریی چڕتر و کاریگەرتر بکەن. یاساکان دەبێت دەرفەتی پێشکەوتن لە کاری تەکنیکیدا بچەسپێنن و چاودێریی جێبەجێکردنیان بکرێت.
ئەنجامگیری
سەردەمی ژیریی دەستکرد دەرفەتێکی مێژووییە بۆ ئافرەتانی کورد، بەڵام ئەم دەرفەتە خۆبەخۆ ناچەسپێت. یەکسانیی نێوان هەردوو ڕەگەز پێویستی بە بڕیاری سیاسی، وەبەرهێنانی پەروەردەیی و گۆڕینی بیرکردنەوەی کۆمەڵایەتی هەیە. ئافرەتی کورد سەدان ساڵە بەشداریی بەرگری و بنیاتنانی کۆمەڵگەی کوردیی کردووە؛ ئێستا کاتی ئەوەیە ببێتە بەشدارێکی یەکسان لە دیزاینکردنی داهاتووی دیجیتاڵیی گەلەکەیدا، نەک تەنها وەک بەکارهێنەرێک لەم شۆڕشە جیهانییەدا بێنرێتە ئەژمار.