قۆناغی دووەمی دووەمی پرۆژەی چارەسەری ئاوی قورس لەلایەن كۆمپانیای خۆمالی ئاوزانەوە بە تێچووی 579 ملیۆن دۆلار ، جێبەجێ دەكرێت ، لەسەر ڕووبەری 56 دۆنم زەوی لە رۆژئاوای عارەب کەند بنیات دەنرێت پێکهاتەی پڕۆژەکەش بریتین لە یەكەمیان دروستكردنی وێستگەی چارەسەری ئاوی قورس بە قەبارەی 210 هەزار مەتر سێجا لەڕۆژێکدا ، دووەمیشیان ڕاكێشانی بۆڕیی هێڵی سەرەكی گواستنەوەی ئاوەڕۆیە بۆ وێستگەكە بە درێژیی 21930 مەتر و بە تیرەكانی 2800 ملم و 1500 ملم كە لە شەش دەرچەی ئاوەڕۆی سەر شەقامی 120 مەترییەوە ئاو وەردەگرێت.
وێستگەی چارەسەرکردنی ئاوی قورسی هەولێر (لە ناوچەی عارەب کەند) ڕۆڵێکی سەرەکی و ڕاستەوخۆ دەگێڕێت لە چارەسەرکردنی کێشەی ئاوەڕۆ و باشترکردنی ژینگەی ئەو گەڕەکانەی کە بەسەر کەنالی سەرەکی ئاوەڕۆی سروشتی (کۆنی بنەسلاوە و ڕێگەی کەرکووک/مەخمور) یان چەمی عارەب کەنددا دەڕژێن.
گرنگترین ئەو گەڕەکە هەژارنشین و کەم‌دەرامەتانەی کە ڕاستەوخۆ یان ناڕاستەوخۆ زۆرترین سودی لێ دەبینن بریتیین لە:
– گەڕەکەکانی ناوچەی گردجووتیار و بنەسلاوە
گەڕەکی گردجووتیار: یەکێکە لەو ناوچانەی پێشتر ئاوەڕۆی زۆرێک لە گەڕەکەکانی دیکەی بەسەردا دەڕۆیشت و کێشەی بڵاوبوونەوەی بۆنی ناخۆش و مێش و مەگەزی هەبوو.
کەرتەکانی بنەسلاوە و دەوروبەری: بەشێکی زۆری ئاوی قورسی ئەم ناوچانە ئاڕاستەی هەمان هێڵی سەرەکی (Trunk Line) دەکرێت بۆ وێستگەکە.
– گەڕەکەکانی باشوور و باشووری ڕۆژهەڵاتی هەولێر (دەوروبەری ڕێگەی مەخمور و کەرکووک)
گەڕەکی ژین: لەو گەڕەکانەیە کە کەوتوونەتە سەر ئاڕاستەی دەرچوونی ئاوەڕۆی سەرەکی و کۆبوونەوەی ئاو لە وەرزی بارانباریندا کێشەی بۆ دروست دەکردن.
گەڕەکی کوران (کۆن و نوێ): بەهۆی نزمایی ناوچەکە و کۆبوونی ئاوەڕۆی ناوچەکانی تر بەرەو باشوور.
کەرتی ڕوشنایی و ڕۆشنبیری (بەشە کەم‌دەرامەتەکانی): کە ئاوەڕۆکەیان ئاڕاستەی خوارەوەی شار دەبێتەوە.
– گەڕەکی حەسارۆک (کەرتە نزمەکانی) و بنەسڵاوە (زۆنی پیشەسازی و کەم‌دەرامەت)
ئاوی قورسی ئەم ناوچانە کە پێشتر بەشێکی بەشێوەی ئۆپراسیۆنی کراوە و چەمی سروشتی دەڕژایە خوارەوە بەرەو دۆڵی عارەب کەند، ئێستا لە ڕێگەی بۆریی سەرەکیی گواستنەوە (Main Conveyance Trunk Line) کۆدەکرێتەوە و ڕاستەوخۆ دەبرێت بۆ وێستگەکە.
– گوندەکان و ناوچە گوندنشینەکانی دەوروبەری عارەب کەند و قوشتەپە
گوندی عارەب کەند، قوشتەپە و گوندەکانی دەوروبەریان: پێشتر ئاوی قورسی تەواوی شاری هەولێر بەبێ چارەسەرکردن بەناو زەوی و ڕووبارەکانی ئەم ناوچەیەدا دەڕۆیشت، کە ببووە هۆی پیسبوونی بیرەکان و زەوییە کشتوکاڵییەکان. ئێستا بە چارەسەرکردنی ئاوەکە، ئەم گوندانە لە بۆنی ناخۆش و پیسبوونی ئاوی ژێرزەوی ڕزگاریان دەبێت.
سەرەکیترین سودەکان بۆ ئەم گەڕەکانە:
نەهێشتنی ڕێڕەوی ئاوەڕۆی کراوە (Open Channels): کە پێشتر وەک سەرچاوەی سەرەکیی نەخۆشییەکانی پێست و کۆلێرا لەنێوان ئەم گەڕەکانەدا دەکشایەوە.
کەمکردنەوەی مەترسیی لافاو: لەبەر ئەوەی پڕۆژەکە هێڵی گواستنەوەی گەورەیە کە گوشاری سەر تۆڕەکانی ناو شار کەم دەکاتەوە.
پاكکردنەوەی ئاوی بیرەکان: زۆربەی خێزانەکانی ئەم گەڕەکانە لە کاتی بڕانی ئاودا پشتیان بە بیرە ناوچەیییەکان دەبەست، کە پێشتر مەترسیی تێکەڵبوونی ئاوی قورسیان لەسەر بوو.