رۆژنامەی ھەولێر

شاشەیێن سار ل شوینا پۆلێن گەرم

مامۆستا سەگڤان عەبدولخالق عومەر

 

پێشەکی: ژ دەنگێ زەنگێ بۆ بێدەنگییا شاشەیان ل درێژییا مێژوویێ، قوتابخانە نە تەنێ جهێ وەرگرتنا زانیاریان بوویە، بەلکو پەرستگەهەکا بچووک بوویە بۆ ئاڤاکرنا مرۆڤی، تێکەلیا کۆمەڵایەتی، ئو فێربوونا ژیانێ. دەنگێ زەنگێ قوتابخانێ، خشەیێ تەباشیر و پێنڤیسی ل سەر تەختەی، ئو هەڤڕکییا گەرم یا قوتابیان د ناڤ پۆلێ دا، ئەو ڕۆحە بوو کو پرۆسەیا پەروەردێ پێ دژیا. لێ د سەردەمێ دیجیتاڵی و پشتی قەیرانێن جیهانی دا، ئەڤ ڕۆحە ژ نشکەکێ ڤە هاتە قەیدکرن و سیستەمێ “خوێندنا سەرهێل (ئۆنلاین)” وەک بژاردەیەکا نەچاری بسەر جیهانێ دا هاتە سەپاندن.
ئەگەرچ د دەستپێکێ دا وەک شۆڕشەکا تەکنۆلۆژی هاتە دیتن، لێ ب تێپەڕبوونا دەمی، زیانێن مەزن و ڤەشارتیێن ڤی سیستەمی ل سەر پاشەڕۆژا نەوەیان دەرکەفتن.

کارەساتا بێدەنگ د کوالێتییا زانستی دا
ئێکەم قوربانییا خوێندنا سەرهێل (ئۆنلاین)، “کوالیتی و باوەرییا زانستی” یە. پرۆسەیا فێربوونێ پێدڤی ب کارلێک و پەیوەندییا ڕاستەوخۆ یا چاڤان هەیە د ناڤبەرا مامۆستا و قوتابیی دا. د خوێندنا ئەلیکترۆنی دا، مامۆستا زۆربەیا دەمان دگەل شاشەیێن ڕەش و مایکێن گرتیدا دئاخڤیت، بێی کو بزانێت ئایا قوتابی یێ دگەل بابەتی دژیت یان ب تەمامی یێ د جیهانەکا دی دا یە. ژ بلی ڤێ چەندێ، نەبوونا تاقیکرنێن پراکتیکی و ڕاستەقینە، باوەرییا ب باوەرنامەیان کێم کریە. دیاردەیا کۆپیکرن و پەنابرن بۆ ڕێکێن نەدروست د تاقیکرنێن ئۆنلاین دا، گیانێ هەڤڕکییا دروست کوشتیە و نەوەیەکێ ئامادە دکەت کو باوەری ب بزاڤ و کۆششا خۆ نینە.

قەیرانا دەروونی و ژێبوونا پەیوەندیێن کۆمەڵایەتی
مرۆڤ ب سروشتێ خۆ پەروەردەیێ کۆمەڵگەییە. قوتابخانە ژینگەهەکە قوتابی تێدا فێری لێبوردەیی، هەڤکاری، سەرکردایەتی و چارەسەرکرنا ئاریشەیان دبیت. مانا قوتابیان د ژوورێن داخستی دا و پشت بەستن ب شاشەیێن مۆبایل و کۆمپیوتەران، ئەو ژینگەها کۆمەڵایەتی ژناڤ بر. ئەڤڕۆ ئەم دبینین کو ڕێژەیا گۆشەگیری، دڵەڕاوکێ (قەلەقی)، ئو خەمۆکیێ د ناڤ قوتابیان دا ب شێوەیەکێ مەترسیدار زێدە بوویە. شاشەیێن ئەلیکترۆنی بووینە دیوارەکێ ستوور د ناڤبەرا قوتابی و جیهانا دەرڤە دا، کو شیانێن ئاخڤتن و دەربڕینێ ل دەف لاواز کرینە.

نەدادپەروەرییا پەروەردەیی و جوداهییا چینایەتی
خواندن د بنەڕەت دا ئامرازەکە بۆ نەهێلانا جوداهیێن جڤاکی، لێ خوێندنا سەرهێل (ئۆنلاین) ئەڤ کەلێنە مەزنتر کر. ئەم ل وەڵاتەکێ دژین کو هێشتا ژێرخانا تەکنۆلۆژی و خزمەتگوزاریێن سەرەتایی یێن وەک کارەبا و ئینتەرنێتێ ب تەمامی نەهاتینە جێگیرکرن. قوتابیێ خێزانەکا هەژار کو نەشێت ئامیرێن زیرەک و هێلەکا ئینتەرنێتێ یا ب هێز دابین بکەت، د پرۆسەیا خواندنێ دا بێبەهر و پشتگوهـ دکەڤیت. ئەڤە نە تەنها نەهەقییەکە د مافێ وان یێ پەروەردەیی دا، بەلکو پێشێلکرنەکا ئاشکرا یا چەمکێ “یەکسانییا دەلیڤەیانە” بۆ داهاتوویێ وان.

مەترسیێن تەندروستی و جەستەیی
ژ لایەکێ دیتر ڤە، دانیشتنا ب دەمژمێران ل بەرامبەر شاشەیێن تیشکدەر، زیانێن زۆر یێن جەستەیی ل دویڤ خۆ ئیناینە. لاوازبوونا چاڤان، ئاریشەیێن ستوینا پشتێ، تێکچوونا سیستەمێ خەوێ و زێدەبوونا کێشا لەشی ب سەدەما کێمبوونا لڤینێ، بووینە دیاردەیێن بەربەڵاڤ د ناڤ نەوەیێ نوی دا. جاران قوتابیان د گۆڕەپانا قوتابخانێ دا ب ڕاکردنی وزەیا خۆ بەتاڵ دکر، لێ نۆکە تەنها تبلێن وان ل سەر کیبۆردان دلڤن.

دەرئەنجام: پێدڤییا ڤەگەڕیانێ بۆ ڕۆحا پەروەردێ
تەکنۆلۆژیا دکاریت خزمەتەکا مەزن ب زانستی بکەت و وەک ئامرازەکێ هاریکار و تەمامکەر بهێتە بکارئینان، لێ چ جاران نەشێت ببیتە جێگرەوەیێ (بەدیلێ) مامۆستایی و پۆلا ڕاستەقینە. پەروەردەکرن پرۆسەیەکا مرۆڤی و گیانییە، نەکو تەنهاڤەگۆهاستنا داتایانە ب ڕێیا وایەر و شەپۆلان. پێدڤییە دەزگەهێن پەروەردەیی ل سەر ڤێ ڕاستیێ ڕاوەستن و زەنگا مەترسیێ لێبدەن؛ دا کو ل شوینا ئاڤاکرنا نەوەیەکێ ڕۆبۆتی یێ دوورەپەرێز، نەوەیەکێ هشیار، کۆمەڵایەتی، و ب باوەر ب کۆششا خۆ پەروەردە بکەین. ڤەگەڕیانا تەندروست بۆ ناڤ پۆلێن خواندنێ، ڤەگەڕیانە بۆ ئاڤاکرنا مرۆڤاتییەکا ساخلەم.