شێرکۆ حەبیب
هەموو ئەو بۆ چوونانەی کە سیاسەتمەداران دەریدەبڕن، بەبێ کاریگەر تێناپەڕن. هەندێک لەوانە لە ساتێکی سیاسیی دیاریکراودا دەردەکەون، بەڵام لەو ساتەی دەردەکەون، دەبنە دەربڕینی ئەزموونێکی درێژخایەن و بیرەوەرییەک کە پڕە لە وانە و پەند، لەو جۆرە دەربڕینانەش وتەی سەرۆک بارزانییە: “ئەگەر پشت بە خۆمان نەبەستین، هیچ کەسێک ناتوانێت بمانپارێزێت”.
ئەمە بانگەوازێک نییە بۆ خۆدابڕان و دوورکەوتنەوە، هەروەها ڕەتکردنەوەی پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان یان هاوپەیمانییەکان ، بەڵکو پێش هەموو شتێک ڕەتکردنەوەی ئەو بیرۆکەیەیە کە داهاتووی گەلێک پەیوەست بێت بە ویستی لایەنێکی دەرەکی. مێژوو سەلماندوویەتی کە دەوڵەتان و هێزە گەورەکان بە پاڵنەری هەست و سۆزەوە هەنگاو نانێن، بەڵکو بە پێی بەرژەوەندی و هەژمارەکانی خۆیان دەجوڵێنەوە. ئەمڕۆ دەتوانێت هاوڕێ بیت و لە ساتێکی دیاریکراودا هاوپەیمان بیت، بەڵام بارودۆخەکان دەگۆڕێن، بەرژەوەندییەکان دەگۆڕدرێن و تەنانەت هاوپەیمانییەکانیش دەتوانن بگۆڕدرێن کاتێک ئەولەویەتەکان دەگۆڕێن. بۆیە پشتبەستن بە تەواوی بە هێزێکی دەرەکی، لە بنەڕەتدا، واتای ئەوەیە بەشێک لە بڕیاری نیشتمانی بدرێتە دەستی لایەنێکی دەرەکی.
لێرەوە گرنگی و پتەوی پەیامی سەرۆک بارزانی سەرچاوە دەگرێت
سەرۆک مەسعود بارزانی، لە ڕێوڕەسمی دەرچوونی خولی بیستەمی پەیمانگای ئامادەکردنی کادیرانی پارتی دیموکراتی کوردستان لە هەولێر، پەیامێکی ئاراستەی کادرە دەرچووەکان کرد کە لە سنووری بۆنەیەکی حیزبی تێپەڕی. بە ڕوونی وتی: “ئەگەر پشت بە خۆمان نەبەستین، هیچ کەسێک ناتوانێت بمانپارێزێت”، و ئەمە بانگەوازێکە بۆ چەسپاندنی متمانە بە خۆبوون لە ناخی هەر تاکێکی کورد.
گەلێک کە خاوەنی ویستی خۆی نەبێت، یەکێتیی خۆی نەپارێزێت و توانای بەرگری کردن لە ئەزموونەکەی خۆی نەبێت، ناتوانێت داوا لە کەسانی تر بکات کە ئەوان لە جیاتی ئەو ئەمەی بۆ بکەن. بەڵام پشتیوانیی دەرەکی، هەرچەند گرنگ بێت، هەر پشتیوانییە و ناتوانێت ببێتە جێگرەوەی هێزی خۆی.
ئەم بیرۆکەیەش لە مێژووی کورددا نوێ نییە، ئەزموونی کورد لە ماوەی دەیان ساڵدا چەندین هاوپەیمانی لەگەڵ کورد وەستاون، هەروەها ساتەوەختێکیشی بینیوە کە کورد خۆی لەبەردەم گۆڕانکارییە لەناکاوەکان لە هەڵوێستی ئەو هێزانەدا بووە کە پشتی بەوان بەستبوو. ئەو وانە چەندین جار دووبارە بووەتەوە، ئەوەیە کە پشتبەستن تەنها بە ئەوانی تر، داهاتوویەکی دڵنیایی دروست ناکات.
بەڵام پشتبەستن بە خۆ واتە تەنها هێزی سەربازی نییە. واتە کۆمەڵگایەک هەبێت کە متمانەی بە خۆی هەبێت، دامەزراوەی تواناداری بەردەوامی هەبێت، ڕابەرایەتییەک هەبێت کە سروشتی ناوچەکە بزانێت، و کادیرانی هەبن کە مێژووی خۆیان بزانن و لەبەردەم قەیرانەکاندا ڕێبازی خۆیان لەدەست نەدەن. هەروەها مرۆڤی کورد تێبگات کە پاراستنی ئەوەی بەدەستهاتووە، بەهەوڵ و خەباتی خودی کورد خۆی بووە، بۆیە بەرپرسیارێتیی ئەو نەوەیەیە کە لەم قۆناغەدا دەژی، پارێزگاری لێبکات.
لەبەر ئەوە، ئاراستەکردنی ئەم پەیامە بۆ کادرەکانی حزب واتایەکی تایبەتی هەیە. کادری سیاسی تەنها کەسێک نییە کە ناونیشانێکی حزبی هەبێت، بەڵکو بەشێکە لە سیستەمێک کە دەبێت توانای پاراستنی هۆشیاریی سیاسیی کۆمەڵگا هەبێت، بە تایبەتی کاتێک قەیرانەکان توند دەبن، فشارەکان زیاد دەبن و بەرژەوەندییەکان لەگەڵ یەکتر پێکدادەدەن.
مەترسیدارترین شت کە دەتوانێت تووشی هەر بزوتنەوەیەکی سیاسی ببێت، تەنها لاوازیی تواناکان نییە، بەڵکو لەدەستدانی متمانە بە خۆیەتی. کاتێک کۆمەڵگا باوەڕ بکات کە چارەنووسی لە دەستی ئەوانی تر دایە، پاشەکشەکردن لە ناوەوە دەست پێدەکات، پێش ئەوەی مەترسی لە دەرەوە بگات. بەڵام کاتێک متمانەی بە توانای خۆی بۆ خۆڕاگری هەبێت، دەتوانێت لە هاوڕێکانی خۆی سوود وەربگرێت، بێ ئەوەی ببێتە کۆیلەی ئەوان، و دەتوانێت بچێتە ناو هاوپەیمانییەکانەوە، بێ ئەوەی بڕیاری خۆی لەدەست بدات، و لەگەڵ هێزە نێودەوڵەتی و ناوچەییەکان مامەڵە بکات، لە شوێنێکەوە کە بەرژەوەندی و سنوورەکانی خۆی بزانێت. لەوێوە دەتوانرێت وتەی سەرۆک بارزانی بە مانای فراوانتر تێبگەین: چاوەڕێ مەکە ئەوانی تر بێن و ڕزگارمان بکەن، بەڵکو ئامادە بە بۆ ئەوەی خۆت بپارێزیت، لەو کاتەدا ئەوانی تر هاوبەش دەبن.
ئەم هاوکێشەیە لە سیاسەتی کوردیدا بە تایبەتی گرنگە، چونکە پرسی کورد بە درێژایی مێژووەوە بە هاوسەنگییە ئاڵۆزە ناوچەیی و نێودەوڵەتییەکانەوە پەیوەست بووە، بۆیە دروستکردنی پەیوەندی لەگەڵ دەوڵەتە گەورەکان و دەوڵەتانی دراوسێ پێویستە، بەڵام لە هەمان ئەندازە پێویستە ئەو پەیوەندییانە نەبنە دۆخی چاوەڕوانیی بەردەوام بۆ ئەوەی بزانرێت پایتەختەکانی تر چی بڕیار دەدەن.
دەوڵەتان سەرەتا بەرژەوەندییەکانی خۆیان دەپارێزن، و ئەو گەلانەی دەیانەوێت بەرژەوەندییەکانی خۆیان بپارێزن، دەبێت ئەو هێز و توانایانەیان هەبێت کە وا بکات ئەوانی تر بە جددی مامەڵەیان لەگەڵ بکەن. پشتبەستن بە خۆ واتە ئەوە نییە کورد هاوڕێی نییە، بەڵکو واتە هاوڕێ ناتوانێت لە ویستی تۆ بۆ دیاریکردنی چارەنووست بەهێزتر بێت. ئەمەش جیاوازیی نێوان هاوپەیمانی و پاشکۆبوونە.
هاوپەیمانی هێزێکی زێدەی پێدەبەخشێت، بەڵام پاشکۆبوون بەشێک لە هێزەکەت لێ دەسەنێتەوە. هاوپەیمانی لەسەر بنەمای بەرژەوەندییە هاوبەشەکان دامەزراوە، بەڵام چاوەڕوانیی پاراستن، داهاتووی لایەنێک بە ویستی لایەنێکی ترەوە پەیوەست دەکات.
لەبەر ئەوە، وتەی سەرۆک بارزانی، لە کات و ناوەڕۆکەکەیدا، تەنها بۆ کادرەکانی حیزبەکەی نییە، بەڵکو بۆ نەوەیەکی تەواوە کە لە قۆناغێکی جیاوازی مێژووی کوردستان گەیشتۆتە ئەمڕۆ، نەوەیەک کە هەموو وردەکارییەکانی قۆناغە سەختەکانی پێش دامەزراندنی دامەزراوەکانی ئێستا نەژیاوە، بەڵام داوای لێدەکرێت بزانێت ئەوەی بەدەستهاتووە دیاریی هیچ کەسێک نەبووە، و پاراستنی پێویستی بە هۆشیاری، ئامادەیی و بەرپرسیارێتی هەیە. مێژوو هیچ گەلێک بە دڵنیایییەکی هەمیشەیی دابین ناکات.
دڵنیاییی ڕاستەقینە ئەوەیە کە گەلێک توانای خۆڕاگریی هەبێت کاتێک بارودۆخەکان دەگۆڕێن. ڕەنگە هاوپەیمان بگۆڕێت، ڕەنگە حکوومەت بگۆڕێت، ڕەنگە هاوسەنگیی هێزەکان بگۆڕدرێت، ڕەنگە هێزێکی نێودەوڵەتی بکشێتەوە یان هێزێکی تر بێتە گۆڕەپان، بەڵام لە کۆتاییدا ئەوەی دەمێنێتەوە، توانای کۆمەڵگایە بۆ پاراستنی بوونی خۆی، یەکێتیی خۆی، بەرژەوەندییەکانی و بڕیاری خۆی.
لەبەر ئەوە، گرنگترین بەشی وتەی سەرۆک بارزانی ئەوەیە “هیچ کەسێک پارێزگاریمان لێ ناکات” نییە، بەڵکو ئەو بەشەیە کە پێش ئەو دێت: “ئەگەر پشت بە خۆمان نەبەستین”
پەیامەکە لە ناوەوە دەست پێدەکات، لە خودی هەر تاکێک: هێزی خۆی بنیاد بنێت، یەکێتیی خۆی بپارێزێت، متمانەی بە توانای خۆی هەبێت و دواتر دەرگاکانی بۆ هاوڕێ و هاوپەیمانەکان بکاتەوە. بەڵام چاوەڕوانیی ئەوەی ئەوانی تر لە دوا ساتدا بێن و ڕزگارت بکەن، ئەوە پەیوەندییەکی مەترسیدارە کە مێژوو ناتوانێت ئەنجامەکەی دڵنیابکات.
لە سیاسەتدا، وەک لە مێژووشدا، ئەو کەسەی توخمەکانی هێزی پاراستنی بڕیارەکەی خۆی نەبێت، ڕەنگە ڕۆژێک ناچار بێت بڕیارەکانی ئەوانی تر قبوڵ بکات. بۆیە “پشتبەستن بە خۆ” تەنها دروشمێکی سۆزداری نییە، بەڵکو یەکێکە لە بنەماکانی مانەوە.