نـــورەدین جـــــاف
ئەبستراکت واتە داماڵراو لە هەموو فیگەرێک لەنێو تابلۆ کارە هونەرییەکاندا، هونەری ئەبستراکتم هەڵبژارد، چونکە فەزای تێڕامان و تەنیایی تێیدا دەبینمەوە، گۆشەیەکی بێدەنگ بۆ پاشەکشەکردن بۆی لە ژاوەژاوی ژیان. لە هەموو ڕەنگێکدا بەدوای پەپولەی ڕۆحدا دەگەڕێم و لە هەموو دێڕێکدا بەدوای مانایەکدا دەگەڕێم کە فۆرمی ڕواڵەتی تێپەڕێنێت. بۆ من هونەری ڕاستەقینە تەنها ئەوە نییە کە بە چاو دەبینرێت، بەڵکو ئەوەیە کە بە دڵ هەستی پێدەکرێت و ڕۆح بەئاگا دەهێنێتەوە. کاتێک نیگار دەکێشم، بە سادەیی واقیع وەک خۆی بەرهەم ناهێنمەوە، بەڵکو هەستی خۆم لەو بارەیەوە دەورووژێنم، ڕێگە بە ڕەنگەکان دەدەم بە زمانی بێدەنگی قسە بکەن و بۆشاییەکەش بۆ گێڕانەوەی ئەوەی کە وشەکان ناتوانن دەریببڕن. بۆیە ئەبستراکت هەڵبژاردەی من بوو، چونکە ئازادی بیرکردنەوەم پێ دەبەخشێت و بانگهێشتم دەکات بۆ تامکردنی جەوهەری هونەر، کە کارە هونەریەکان دەبێتە ئەزموونێکی ڕۆحی و مرۆیی کراوە بەڕووی ئەگەرە بێکۆتاییەکاندا.
هەڵبژاردنی هونەری ئەبستراکتی من بەڕێکەوت نەبوو، بەڵکو بەرهەمی گەشتێکی دوور و درێژی خۆڕاگری و تێڕامان لە ژیان بوو. تا دنیای دەوروبەرم ژاوەژاو زیاتر بوو، دڵنیاتر دەبوومەوە کە تەنیایی ئەو شوێنەیە کە دەنگی ڕۆحم دەبیستم و نیگارکێشان ئەو زمانەیە کە لە ڕێگەیەوە دەتوانم ئەو شتە دەرببڕم کە وشەکان ناتوانن.
بۆ بیرکردنەوە نیگار دەکێشم، بیر لە تێگەیشتن دەکەمەوە، تێدەگەم بۆ ئەوەی لە جەوهەری مرۆڤایەتی نزیک ببمەوە. بۆ من گرنگ نییە بینەر درەختێک، ڕووخسارێک، یان شارێک ببینێت، بەڵکو زیاتر هەست بەو شتە بکەن کە من لە ساتەوەختی لەدایکبوونی کارەکەدا هەستم پێ کردووە. چونکە هونەری ڕاستەقینە باسی شتەکان ناکات، بەڵکو ڕاستییە شاراوەکانیان ئاشکرا دەکات.
ئەبستراکت بۆ من حاڵەتێکی ئارامی ناوەوەیە، پراکتیزەیەکی ڕۆحییە کە سنووری فۆرم و ڕەنگ تێدەپەڕێنێت بۆ دەستلێدان لە پرسیارەکانی بوون و یادەوەری و کات و بێدەنگی. فەزایەکە کە خۆم لە کۆت و بەندەکانی واقیع ڕزگار دەکەم، و ئازادی دەدەم بە بینەر کە بە چاوی خۆی بیبینێت و بە دڵی خۆی هەست بکات و لەناو تابلۆکەدا خۆی بدۆزێتەوە.
من پێم وایە هونەری ڕاستەقینە بە لێکچوونەکەی لەگەڵ واقیعدا ناپێورێت، بەڵکو بە توانای بەئاگاهێنانەوەی سەرسوڕمان و وروژاندنی تێڕامان و دروستکردنی دیالۆگێکی بێدەنگ لە نێوان کار و ڕۆحی بینەردا دەپێورێت. هەر لەبەر ئەمەشە کە هونەری ئەبستراکتم هەڵبژارد؛ چونکە تەنها شێوازێکی هونەری نییە، بەڵکو فەلسەفەی ژیانە، ڕێگایەکە بۆ ئارامی و پردێکە کە ڕۆح بە غەیبەوە دەبەستێتەوە.
بۆچی رێبازە هونەرییەم هەڵبژارد هونەری ئەبستراکت
چونکە من باوەڕم وایە مرۆڤ تەنها بە نان ناژی، بەڵکو بەو شتانەش دەژی کە مانا و ئارامی پێدەبەخشێت. لە هونەری ئەبستراکتدا ماڵێکم بۆ ڕۆحم دۆزیەوە، پەناگەیەک کە گوێ لە بێدەنگیم دەگرم و ئاژاوەی جیهان بە ڕەنگەکان ڕێکدەخەمەوە.
ئەوەی دەیبینم نەخشێنم، بەڵکو ئەوەی هەستی پێدەکەم. ساتەکانی تێڕامان دەکێشم، ڕەنگی تەنیایی دەدەم، جوڵەی بێدەنگی دەدەم و ڕێگە بە فڵچە دەدەم ئەوەی بنووسێت کە زمان ناتوانێت دەریببڕێت. لە ساتەوەختی نیگارکێشاندا هەست دەکەم کات دەوەستێت، و ڕۆح لە بارگرانییەکانی ژیان ڕزگاری دەبێت بۆ ئەوەی بچێتە ناو دیالۆگێکی قووڵ لەگەڵ جوانی.
هونەری ڕاستەقینە، بە بڕوای من، ڕازاندنەوە نییە بۆ دیوار، نە نمایشی لێهاتوویی، بەڵکو ئەزموونێکی وجودییە، پرسیارێکی کراوەیە سەبارەت بە مرۆڤایەتی و ژیان و گەردوون. بانگهێشتێکە بۆ تێڕامان، بۆ دۆزینەوەی ئەو جوانییەی کە لە پشت ئاژاوەگێڕییەوە شاراوەتەوە و ئەو ڕووناکییەی لە تاریکیدا شاراوەتەوە.
هەر لەبەر ئەمەشە کە من ئەبستراکتم هەڵبژارد؛ چونکە یەک حەقیقەت ناسەپێنێت، نە بینەر لە مانایەکی پێشوەختە دامەزراودا قەتیس ناکات، بەڵکو ئازادیی دۆزینەوەیان پێدەبەخشێت و دەیانکاتە هاوبەشێک لە دروستکردنی کارە هونەریەکەدا. هەموو تابلۆیەک لە منەوە دەست پێدەکات، بەڵام تەنها بەڕاستی لە دڵی ئەو کەسەدا تەواو دەبێت کە بیری لێدەکاتەوە.
من نیگار دەکێشم چونکە بەدوای ئارامی ناوەوەدا دەگەڕێم و باوەڕم وایە ڕەنگ دەتوانێت دوعایەک بێت، هێڵ دەتوانێت تێڕامان بێت و تابلۆش دەتوانێت پەنجەرەیەک بێت کە مرۆڤ لە ڕێگەیەوە سەیری خۆی بکات و بزانێت ئەوەی پێشتر نەیبینیوە. بەم شێوەیە هونەر بۆ من دەبێتە شێوازێکی ژیان، نەک تەنها میتۆدێکی نیگارکێشان.