شیلان فەرەج
ئابووریی سەربەخۆ بۆ ئافرەتان، یەکێکە لە گرنگترین هۆکارەکانی بەهێزکردنی کەسایەتی و ئازادیی بڕیاردان. کاتێک ئافرەت خاوەنی داهاتێکی سەربەخۆ بێت، دەتوانێت بە متمانەی زیاترەوە بڕیار لەسەر ژیانی خۆی و خێزانەکەی بدات. هەروەها، سەربەخۆییی ئابووری دەبێتە هۆی هاوسەنگکردنی هاوکێشە داراییەکان و زیادبوونی بەشداریی ئافرەتان لە بازاڕی کار و گەشەپێدانی کۆمەڵگەدا. ئافرەتێکی سەربەخۆ دەتوانێت هاوکاری گەشەی ئابووریی خێزان و وڵات بێت و ببێتە سەرچاوەی هیوای نەوەکانی داهاتوو.
لەبەر ئەوە، پشتیوانیکردن لە خوێندن، فێربوونی پیشەیی و ڕەخساندنی دەرفەتی کار بۆ ئافرەتان، هەنگاوێکی گرنگە بۆ دروستکردنی کۆمەڵگەیەکی دادپەروەر، بەهێز و پێشکەوتوو. کاتێک ئافرەت دەرفەتی کارکردن، دامەزراندنی پڕۆژەی تایبەت، یان دەستکەوتنی داهاتی سەربەخۆی هەبێت، توانا دەدۆزێتەوە بۆ ئەوەی بە متمانە و سەربەخۆییی زیاترەوە بڕیار لەسەر ژیانی خۆی و خێزانەکەی بدات؛ ئەمەش دەبێتە هۆی زیادبوونی هەستی بەرپرسیارێتی و متمانەبەخۆبوون.
ئافرەتێکی سەربەخۆ لە ڕووی ئابوورییەوە، دەتوانێت بەشدارییەکی کاریگەر لە پەرەپێدانی ئابووریی خێزاندا بکات. لە کاتی هەبوونی گرفتە داراییەکاندا، داهاتی ئافرەت دەتوانێت بارودۆخی ژیانی خێزان باشتر بکات و یارمەتیدەر بێت لە دابینکردنی پێداویستییە سەرەکییەکانی وەک: خواردن، خوێندن، چارەسەری تەندروستی و نیشتەجێبوون.
بۆ قسەکردن لەسەر ئەم بابەتە و زانینی ئەوەی ئابووریی سەربەخۆ چ ڕۆڵێک لە ژیانی ئافرەتاندا دەگێڕێت، ڕای چەند ئافرەتێکی خاوەن پیشەی جیاوازمان وەرگرتووە:
شاناز سدیق، کە ڕاگەیاندنکارە و خوازیارە لە داهاتوودا ببێتە خاوەنکاری بازرگانیی خۆی، بۆ “هێلین” دەڵێت: “لە ئاستی کۆمەڵگەدا، بەشداریی ئافرەتان لە بازاڕی کار و چالاکییە ئابوورییەکاندا دەبێتە هۆی زیادبوونی بەرهەمهێنان، دروستبوونی دەرفەتی کاری نوێ و گەشەی ئابووری. هەروەها، ئافرەتانی سەربەخۆ دەتوانن ببنە نموونەی سەرکەوتن بۆ کچان و نەوەی داهاتوو، هانیان بدەن بۆ خوێندن، فێربوون و بەشداریی چالاک لە ژیانی کۆمەڵایەتیدا؛ ئەمە جگە لەوەی دەبێتە هەنگاوێک بۆ زیاتر لەسەرپێوەستانی خودی ئافرەتەکە.”
پۆیلان بەختیار، کە خاوەنکارە، لەو بارەیەوە دەڵێت: “سەربەخۆییی ئابووری ڕۆڵێکی گرنگ لە پاراستنی ماف و کەرامەتی ئافرەتدا دەبینێت، چونکە کاتێک ئافرەت پشت بەخۆیی دارایی هەبێت، دەتوانێت بە ئازادیی زیاتر بڕیار بدات و لە ژیانێکی ئارامتر و سەقامگیرتر بەهرەمەند بێت. بۆیە پێویستە حکوومەت، دامەزراوەکان و کۆمەڵگە بە گشتی، پشتگیری لە خوێندن، فێرکاریی پیشەیی، دەرفەتی کار و پشتیوانیی دارایی بۆ ئافرەتان بکەن.”
هێلین جەبار، کە قوتابییە و بە هیوایەکی زۆرەوە دەڕوانێتە داهاتووی خۆی و ئافرەتان بە گشتی، پێی وایە: “ئابووریی سەربەخۆی ئافرەتان تەنیا سوود بۆ تاک نییە، بەڵکو سوودێکی گەورەی بۆ خێزان، کۆمەڵگە و ئابووریی وڵاتیش هەیە. هەر کاتێک ئافرەتان دەرفەتی یەکسانیان بۆ کار و گەشەکردن هەبێت، کۆمەڵگە بەهێزتر، دادپەروەرتر و پێشکەوتووتر دەبێت؛ جێگە و پێگەی خۆشیان بەهێز دەکەن و دەبنە بەشێک لە شاڕێگەی پێشکەوتنی خۆیان و کۆمەڵگەکەیان.”