ئافرەت و ڕاگەهاندن

هێلین دۆسکی
نڤیسینی: ڕۆڵێ ئافرەتێ د بیاڤێ ڕاگەهاندنێ دا گەلەک گرنگ و سەرەکییە؛ ڕاگەهاندن بێی پشکداریا ئافرەتێ نابیتە نەینۆکەکا دروست و ڕاستەقینە یا جڤاکی. ل دەستپێکێ، ئافرەتان د ڤی بواری دا گەلەک ئاستەنگ و زەحمەتی دیتن، لێ ب دەربازبوونا دەمی و خەباتا وان، شیان جهێ خۆ د ناڤ میدیایێ دا بکەن. ئەڤڕۆ ئافرەت وەکۆ ڕۆژنامەڤان، پێشکێشکار و ڕێڤەبەر ب سەرکەفتییانە کار دکەن.
پشکداریا وان د ڕاگەهاندنێ دا، دیتنەکا جودا و هەمەلایەنە ددەتە نووچە و ڕووداوان. ئافرەت دشێن باشتر گوزارشتێ ل ئاریشەیێن تایبەت ب ڕەگەزێ خۆ بکەن؛ ئەو دبنە دەنگێ وان کەسێن کو د ناڤ کۆمەلگەهێ دا دەنگێ وان ناهێتە بیستن. هەبوونا ئافرەتان د شاشەیێن تیڤییان دا، باوەریەکا مەزن ددەتە کچێن گەنج و ئەو دبنە نموونەیێن باش بۆ نەوەیێن داهاتی کو ل دویف خەونێن خۆ بچن.
ڕۆڵێ ئافرەتێ د میدیایێ دا گەلەک هەمەجۆرە؛ د بوارێ ڕادیۆیێ دا دەنگێ ئافرەتێ کاریگەرییەکا مەزن ل سەر گوهداران هەیە، و ڕۆژنامەڤانیا نڤیسکی ژی ب قەلەم و هزرێن ئافرەتان دەولەمەندتر بوویە. نڤیسەر و ڕۆژنامەڤانێن ژن، بابەتێن جڤاکی، سیاسی و ئابووری ب هوێری و زانستییانە شرۆڤە دکەن. کارێ ئافرەتان د ڕاگەهاندنێ دا بتنێ ب پێشکێشکرنا بەرنامەیانڤە ناهێتە گرێدان، بەلکو ئەو د بوارێ دەرهێنان، مۆنتاژ و وێنەگرتنێ ژی دا لێهاتوو و کارانە. بوونا ژنان ل پشت کامیرێ، هزر و گۆشەنیگایێن نووی دئێخیتە د ناڤ بەرهەمێن میدیایێ دا.
د بیاڤێ میدیایا دیجیتاڵی و پۆدکاستێ دا، ئافرەتان پێشکەفتنێن گەلەک مەزن تۆمار کرینە و پلاتفۆرمێن تایبەت ب خۆ ئاڤا کرینە بۆ بەلاڤکرن و گەهاندنا هزرێن خۆ بۆ جەماوەری. هەروەسا د ڕاگەهاندنا وەرزشی دا، ل ڤان دوماهییان ئافرەتان پێنگاڤێن باش بەرەف پێش هاڤێتینە و وەکۆ بێژەر و شرۆڤەکارێن وەرزشی کار دکەن. ئەڤ چەندە د سەلمینیت کو چ بوارەکێ ڕاگەهاندنێ بۆ ئافرەتێ قەدەغە و نەگونجایی نینە. د ڕاگەهاندنا زانستی و تەکنۆلۆژی دا ژی، ژنێ ڕۆڵەکێ کارا هەیە؛ داهێنانا ئافرەتێ د بوارێ دیزاین و گرافیکی دا ڕوویەکێ جوانتر و سەرنجڕاکێشتر ددەتە شاشەیان.
د گەل ڤان هەمی پێشکەفتنان دا، هێشتا ئافرەت د ڕاگەهاندنێ دا ڕووبەڕوویێ جوداکارییان دبن. هندەک جاران ئەو ل سەر بنەمایێ ڕەگەزی دهێنە هەلسەنگاندن، نەک ل سەر بنەمایێ شیان و لێهاتووییا وان. هەروەسا ئافرەت زێدەتر تووشی گێچەلێن ئەلیکترۆنی و بێڕێزیێ دبن ل سەر تۆڕێن جڤاکی. ل هندەک دەزگەهێن ڕاگەهاندنێ دا، مووچە و دەرامەتێ وان کێمترە ژ یێ زەلامان بۆ هەمان ئەرک و کاری.
گەهشتنا ئافرەتان بۆ پۆستێن بلند و جهێن بڕیاردانێ هێشتا یا ب زەحمەت و دەگمەنە. وێنەکرنا ئافرەتێ د دراما و ڕیکلامان دا پێتڤی ب چاڤپێداخشینەکا جدی هەیە؛ دروست نینە ئافرەت وەک ئامرازەکێ جوانکاریێ یان بۆ مەرەمێن بازرگانی بهێتە نیشاندان، بەلکو دڤێت ڕۆڵێ وێ یێ ڕاستەقینە وەکۆ سەرکردە و کەسەکا چالاک بهێتە بەرچاڤکرن. پەیامنێرێن ژن ل بەرەیێن شەڕی و جهێن مەترسیدار، بێی ترس ڕاستییان بۆ جەماوەری ڤەدگوهێزن و قەهرەمانییێ نیشان ددەن.
مێژوویا ڕاگەهاندنێ ب ناڤێ چەندین ژنێن پێشەنگ هاتیە خەملاندن کو قوربانیێن مەزن داینە و باجا گۆتنا ڕاستییێ دایە. دڤێت پتر ڕێز ل ماندووبوونا بێپایانا ئافرەتان بهێتە گرتن. سەندیکایێ ڕۆژنامەڤانێن کوردستانێ ژی پێتڤییە پتر پشتەڤانیێ ل ڤان ئافرەتان بکەت و دەزگەهێن ڕاگەهاندنێ ژینگەهەکا پاراستی، تەندروست و یەکسان بۆ ئافرەتێ دابین بکەن.