سەردارئەکرەم ـ بەریتانیا
٢٧ی ئاداری هەموو ساڵێک، جیهان یەکدەنگ یادی ڕۆژی جیهانیی شانۆ دەکاتەوە. ئەم ڕۆژە تەنها بۆ یادکردنەوەی فۆرمێکی هونەری نییە، بەڵکو بانگەوازێکە بۆ تێڕامان لە ڕۆڵی قووڵی شانۆ لە ژیانی مرۆڤایەتیدا، وەک ئاوێنەیەک بۆ ڕۆح، مینبەرێک بۆ ڕاستی و، پردێک بۆ تێگەیشتن. لە کاتێکدا پەردەکان لە سەرانسەری جیهان بەرز دەبنەوە، پەیامێکی مرۆڤ دۆستانە و گەردوونی لە دڵەکانەوە دەگاتە دڵەکان.
شانۆ، بە درێژایی مێژوو، هەمیشە وەک زمانێکی گەردوونی خزمەتی کردووە کە سنوورە جوگرافی و کولتوورییەکان دەبڕێت. لە شانۆ کلاسیکەکانی یۆنانەوە تا شانۆ مۆدێرنەکانی ئەمڕۆ، توانای گێڕانەوەی چیرۆک، وروژاندنی هەستەکان و، هاندانی بیرکردنەوەی ڕەخنەگرانەی هەبووە. شانۆ تەنها نمایشێک نییە، بەڵکو ئەزموونێکە کە بینەر و ئەکتەر پێکەوە لە گەشتێکی ڕۆحیدا کۆدەکاتەوە، گەشتێک کە تێیدا مرۆڤایەتی خۆی دەدۆزێتەوە و پرسیار لەبارەی بوونی خۆیەوە دەکات.
هەموو ساڵێک، پەیمانگای نێودەوڵەتیی شانۆ (International Theatre Institute – ITI) ڕێبەرایەتیی ئاهەنگگێڕانەکانی ڕۆژی جیهانیی شانۆ دەکات و کەسایەتییەکی دیاری شانۆیی جیهانی هەڵدەبژێرێت بۆ نووسینی پەیامی فەرمی. بۆ ساڵی ٢٠٢٦، ویلێم دافۆ (Willem Dafoe)، ئەکتەری ناوداری ئەمریکی و بەڕێوەبەری هونەریی بەشی شانۆ لە لا بیانال دی ڤێنیزیا (La Biennale di Venezia)، پەیامی ئەمساڵی نووسیوە. پەیامەکەی دافۆ، وەک چاوەڕوان دەکرێت، تیشک دەخاتە سەر گرنگیی شانۆ وەک هێزێک بۆ یەکخستن و تێگەیشتن لە جیهانێکی پڕ لە ئاڵۆزی و دابەشبووندا.
لە بەریتانیاش، بە تایبەتی لە شاری لەندەن، ئامادەکارییەکان بۆ ئەم ڕۆژە تایبەتە بە گەرمی بەڕێوەدەچن. شانۆ بەناوبانگەکانی وێست ئێند (West End) و شانۆ سەربەخۆکان، چەندین نمایشی تایبەت، وۆرک شۆپ و، گفتوگۆیان ئامادە کردووە بۆ پێشوازیکردن لەم بۆنەیە. ئەم چالاکییانە دەرفەتێک دەڕەخسێنن بۆ ئەوەی خەڵک لە هەموو چین و توێژەکانەوە پێکەوە کۆببنەوە و بەشداری لە ئەزموونی شانۆییدا بکەن، چ وەک بینەر بێت یان وەک بەشدارێک.
“منیش پەیامی خۆم هەیە”
پەیامەکەی من پەیامێکە کە لە ناخی هەموو مرۆڤێکەوە هەڵدەقوڵێت، پەیامێک کە شانۆ دەتوانێت دەنگی پێبدات. لەسەر شانۆ، چیرۆکی تاک دەبێتە چیرۆکی گەردوونی، ئادار و شادییەکانی کەسێک دەبنە ئادار و شادییەکانی هەمووان. شانۆ دەرفەتێکە بۆ ئەوەی ئەو دەنگانە ببیسترێن کە لە ژیانی ڕۆژانەدا زۆرجار کپ دەکرێن. ئەو دەنگانەی کە باس لە نادادپەروەری، خۆشەویستی، خەم، ئومێد و بەرخودان دەکەن. لە ڕێگەی شانۆوە، دەتوانین لە یەکتر تێبگەین، لە جیاوازییەکانمانەوە فێر بین و، پێکەوە جیهانێکی باشتر دروست بکەین.شانۆ وەک هێزێک بۆ گۆڕانکاری کۆمەڵایەتی شانۆ تەنها بۆ کات بەسەربردن نییە، بەڵکو هێزێکی بەهێزە بۆ گۆڕانکاری کۆمەڵایەتی. لە ڕێگەی نمایشەکانەوە، شانۆ دەتوانێت پرسیارە هەستیارەکان بروژێنێت، تێڕوانینە باوەکان تێکبشکێنێت و، بینەر هان بدات بۆ بیرکردنەوە لەبارەی جیهانی دەوروبەری. لە مێژووی شانۆدا، چەندین جار شانۆ وەک پلاتفۆرمێک بۆ بەرەنگاربوونەوەی ستەم، داواکردنی ماف و، بڵاوکردنەوەی هۆشیاری بەکارهاتووە. ئەمڕۆش، لە جیهانێکی پڕ لە ئاڵۆزی و قەیراندا، شانۆ دەتوانێت ڕۆڵێکی گرنگ بگێڕێت لە دروستکردنی دیالۆگ و چارەسەرکردنی کێشەکان.داهاتووی شانۆ و پەیامی هەمیشەیی لە کاتێکدا تەکنەلۆژیا و فۆرمە نوێیەکانی کات بەسەربردن پێشدەکەون، شانۆ هەمیشە شوێنی خۆی پاراستووە. هۆکارەکەشی سادەیە شانۆ پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆ و مرۆیی لە نێوان ئەکتەر و بینەردا دروست دەکات کە هیچ فۆرمێکی تر ناتوانێت جێگەی بگرێتەوە. ئەو هەستە هاوبەشەی کە لە هۆڵی شانۆدا دروست دەبێت، ئەو وزەیەی کە لە نێوان نمایشکار و بینەردا ئاڵوگۆڕ دەکرێت، ئەزموونێکی ناوازەیە. بۆیە، لە ڕۆژی جیهانیی شانۆدا، پەیامی من ئەوەیە کە شانۆ تەنها ڕابردوو نییە، بەڵکو داهاتووشە، داهاتوویەک کە تێیدا مرۆڤایەتی بەردەوام دەبێت لە گەڕان بەدوای ڕاستی و جوانی و تێگەیشتندا.
لە ڕۆژی جیهانیی شانۆدا، لە کاتێکدا پەردەکان بەرز دەبنەوە و چیرۆکەکان زیندوودەبنەوە، شانۆ بانگەوازێک ئاراستەی مرۆڤایەتی دەکات. بانگەوازێک بۆ تێگەیشتن لە یەکتر، بۆ قبوڵکردنی جیاوازییەکان و، بۆ دۆزینەوەی ئەو خاڵە هاوبەشانەی کە هەموومان پێکەوە دەبەستنەوە. شانۆ تەنها هونەرێک نییە، بەڵکو فەلسەفەیەکە بۆ ژیان، ڕێگایەکە بۆ دۆزینەوەی خۆمان لە ناو چیرۆکی ئەوانی تردا. با لەم ڕۆژە پیرۆزەدا، پەیامی شانۆ بکەینە چرای ڕێگامان، پەیامێک کە دەڵێت سەرەڕای هەموو جیاوازییەکان، ئێمە مرۆڤین و پێکەوە دەتوانین جیهانێکی پڕ لە خۆشەویستی و لێبوردەیی دروست بکەین. چونکە لە کۆتاییدا، هەموومان پەیامی خۆمان هەیە و، شانۆ باشترین بەرزەک و مینبەرە بۆ گەیاندنی ئەو پەیامە بە جیهان.