كارزان گلی – ههولێر
بوونی چەكدارانی پەكەكە لە هەرێمی كوردستان و بەتایبەت ئەو گوندانەی كەوتبووە سنووریی پارێزگاری دهۆك و ئیدارەی سەربەخۆی سۆران، زیانی زۆری پێگەیاندبوون، بەوەی خزمەتگوزاریان پێنەدەگەیەشت و هەروەها دانیشتوانی ئەو گوندانە بەردەوام گیانیان لە مەترسیدا بووە.
بەگوێرەی گوتەی پارێزگاری دهۆك، ٤٠٠ گوندی سەر بە دهۆك، بەهۆی بوونی چەكدارانی پەكەكەوە خزمەتگوزارییان پێناگات، ئایە ئەگەر پەكەكە بەتەواوی چەكدابنێت و هەرێمی كوردستان جێبهێڵێت، ئەو ناوچانە دەگەشێنەوە؟
دانیشتوانی ئەو گوندانەی لەژێر دەستی پەكەكەدا بووە، لە دوو لاوە زیانیان پێگەیشتووە، لایەنی یەكەم پەكەكە بووە، كە ئەو گوندانەی وەكوو قەڵغان و بنكەی سەربازی بەكارهێناوە، لایەنی دووەمیش توركیا بووە، كە دەیان جار ئەو گوندانەی بۆردومان كردووە و زیانی گیانی و مادی زۆر گەورەیان پێگەیشتووە، بۆیە ئەوان چاوەڕێن شەڕ كۆتایی پێ بێت و تاكوو بتوانن بگەڕێنەوە زێدی خۆیان و بە كشتوكاڵەوە سەرقاڵ بن.
بەگوێرەی گوتەی چاودێرانی سیاسیی توركیا، ئەگەر پەكەكە بەتەواوی چەك دابنێت، مانەوەی هێزی توركیا لە هەرێمی كوردستان هیچ بەهانەیەك هەڵناگرێت و دەبێت ئەو ناوچانە چۆڵ بكەن، بەڵام بوونی بنكەی سەربازی توركیا لە ناوچەی موسڵ، رەنگە هەر بمێنێت.
ئاشتی لە شەڕ باشترە
ئافرەتێكی ئامەدی، كوڕێكی لە شەڕی نێوان پەكەكە و توركیادا كوژراوە، ئەو دەڵێت: ”كوڕێكم كوژراوە، روحی تۆڵەم تێدا نییە و ئاشتیم دەوێت، چونكە نامەوێت كوڕەكەی تریشم لە شەڕدا بكوژرێت“.
تاوەكوو ئێستا حكوومەتی توركیا هیچ هەنگاوێكی نەناوە بۆ پرسی چارەسەریی كورد، بەردەوام دەڵێت پەكەكە بەبێ مەرج دەبێت چەك دابنێت، بەڵام چەند سیاسییەك و چەند شڕۆڤەكارێكی سیاسی باكووریی كوردستان، رەخنەیان هەیە بەوەی، ئەوەی عەبدوڵا ئۆجەلان كردوویەتی، كە بەبێ مەرج پەكەكە چەك دابنێت، لە داهاتوو زیان لە دۆزی كورد دەدات.
ئایدن دەرە، نووسەری دیاری باكووریی كوردستان، پێی باشە توركیاش هەنگاوی كرداری بنێت، سەرەتا دانی بەبەزمانی كوردی بنایە و پاشان لەناو پەرلەمان بەیاسا چەكدانانی پەكەكەی بناساندایە، بەڵام چەكدانان بەبێ مەرج ئەنجامی نابێت.
راستە رەجەب تەییب ئەردۆغان و دەوڵەت باخچەلی، خۆیان بەئەندازیاری ئەو پرسە دادەنێن و دەڵێن لە سەردەمی ئێمەدا كۆتایی بە پەكەكە دەهێنین، بەڵام لەناو توركیا و سیاسییەكانیاندا رەخنەی زۆریان لێدەگیرێت، بەوەی لەم پرۆسەیەدا شەفاف نەبوونە، چونكە تاوەكوو ئێستا روون نییە لەبەرامبەر چیدا پەكەكە چەكی داناوە.
بەگوێرەی شڕۆڤەی بەشێك لە چاودێرانی سیاسی توركیا، ئەردۆغان بۆیە ئەو پرسەی هێناوەتە بەرباس، بۆ ئەوەیە دەستوور هەموار بكرێتەوە و رێگە خۆش بكەن بۆ ئەردۆغان تا بۆ جاری سێیەم بۆی هەبێت ببێتەوە بە بەربژێری سەرۆكایەتیی، ئەگەر دەم پارتی لەگەڵ نەبێت ناتوانێت دەستوور هەموار بكاتەوە، بۆیە دەڵێت كورد هەڵدەخەڵەتێنن و تەنانەت رای گشتی توركیاش هەڵدەخەڵەتێنن، چونكە باس لە توركیای بێتیرۆر دەكەن و بۆ پروپاگندە بەكاری دەهێنن.
پارتە سیاسییەكانی توركیا، چەكدانانی پەكەكە بە هەنگاوێكی ئەرێنی ناو دەبەن و پشتگیریی لێ دەكەن، بەڵام رەخنە لە پرۆسەكە دەگرن، دەڵێن ئێمە ئاگاداریی ناوەڕۆكی پرسەكە نین.
ئۆزگوور ئۆزەل، سەرۆكی جەهەپە، دەڵێت پێویستە پڕۆسەكە لەناو پەرلەمانی توركیادا گفتوگۆی لەسەر بكرێت و دەنگی لەسەر بدرێت، نەك كەسێك و دوان بڕیاری لەبارەوە بدەن.
پەكەكە لە ١١ی ٧ی ٢٠٢٥، وەكوو هەنگاوی یەكەم، لە سنووریی سلێمانی چەكەكانیان سوتاند و كۆتاییان بە خەباتی چەكداریی هێنا و ژمارەی ئەو گەریلایانەشی چەكیان دانا ٣٠ چەكدار دەبوون.