کاتێک ئیرادەی گەل سەردەکەوێت

شێرکۆ حەبیب
دانیشتنی ئەمجارەی پەرلەمانی کوردستان، دانیشتنێکی ئاسایی نەبوو، بەڵکو تاقیکردنەوەیەکی ڕاستەقینە بوو بۆ ئەزموونی دیموکراسیی کوردستان، بۆ توانای دامەزراوەکانی و بۆ ئیرادەی گەلێک کە دەنگی خۆی لە ڕێگەی سندوقی دەنگدانەوە دەردەبڕێت.
کوردستانیان لە ڕۆژی هەڵبژاردندا بڕیاری خۆیاندا، دەنگیاندا و نوێنەرانی خۆیان هەڵبژارد. دوێنێش پەرلەمان هەنگاوێکی گرنگی نا و دەستەی سەرۆکایەتیی خۆی هەڵبژارد. ئەمە مانای ئەوەیە کە پرۆسەی دیموکراسی لە کوردستان بەردەوامە و دامەزراوە دەستوورییەکان دەبێت بەردەوام بن لە ئەنجامدانی ئەرک و بەرپرسیارییەتییەکانیان.
ئەم سەرکەوتنە سەرکەوتنی هیچ حزبێک نییە، بەڵکو سەرکەوتنی بنەمایەکی گرنگی دیموکراسییە، ئەویش ڕێزگرتنە لە دەنگی هاووڵاتی و مافی ئەوەی کە نوێنەرانی هەڵبژێردراوی گەل بتوانن بە ئازادی ئەرکەکانی خۆیان ئەنجام بدەن.
لەو پێناوەشدا، نابێت ڕۆڵی سەرۆک مەسعود بارزانی لە پشتیوانی و بەهێزکردنی ئەزموونی دیموکراسی لە کوردستاندا لەبیر بکرێت. ئەو لە قۆناغە جیاوازەکانی مێژووی سیاسیی کوردستاندا، هەمیشە جەختی لەسەر گرنگیی یەکڕیزیی نیشتمانی، فرەیی سیاسی، گفتوگۆ و چارەسەرکردنی ناکۆکییەکان بە ڕێگای ئاشتییانە کردووەتەوە.
سەرۆک بارزانی هەمیشە جەختی لەسەر ئەوە کردووەتەوە کە دیموکراسی تەنها بە هەڵبژاردن و دەنگدان بەدی نایەت، بەڵکو پێویستی بە کولتووری قبوڵکردنی جیاوازی، ڕێزگرتن لە مافی هەموو لایەنەکان، ئازادیی ڕا دەربڕین و پاراستنی دامەزراوە دەستوورییەکان هەیە. ئەم بنەمایانە لە ڕوانگە و هەڵوێستە سیاسییەکانی ئەودا جێگەیەکی گرنگیان هەبووە.
یەکێک لە پەیامە گرنگەکانی ئەزموونی سیاسیی سەرۆک بارزانی ئەوەیە کە هێزی کوردستان لە یەکڕیزی، هاوبەشی و بەشداریی هەموو پێکهاتە و هێزە سیاسییەکاندا خۆی دەبینێتەوە، نەک لە دەرخستنی یەکتر و لەکارخستنی دامەزراوەکاندا. ئەم ڕوانگەیە بنەمایەکی گرنگە بۆ دروستکردنی داهاتوویەکی جێگیر و دیموکراتی بۆ کوردستان.
هەروەها، نابێت ڕۆڵی مێژوویی و سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان لە پشتیوانی لە ئازادی و دیموکراسیدا پشتگوێ بخرێت. لە مێژووی خەباتی سیاسیی کوردستاندا، ئازادی، مافی بڕیاردانی گەل و مافی نوێنەرایەتیی سیاسی، لەو بنەمایانە بوون کە بەشێکی گرنگی خەبات و تێکۆشانی گەلی کوردیان پێکهێناوە.
پارتی دیموکراتی کوردستان، وەک یەکێک لە کۆنترین و کاریگەرترین حزبە سیاسییەکانی کوردستان، بەشدارییەکی گرنگی لە قۆناغە جیاوازەکانی گەشەی ئەزموونی سیاسی و دامەزراوەیی لە هەرێمی کوردستاندا هەبووە. لە خەبات بۆ ئازادی و مافە نەتەوەییەکانەوە تا بەشداری لە پرۆسەی سیاسی و بنیاتنانی دامەزراوەکانی هەرێم، ئەم حزبە بەشێکە لە مێژووی هاوچەرخی کوردستان. پشتیوانی لە فرەیی سیاسی و بەشداری لە پرۆسەی دیموکراتی، بەشێک بووە لە ئەزموونی سیاسیی ئەم حزبە.
بەڵام گرنگترین پەیام ئەوەیە کە دیموکراسی تەنها بە بوونی پەرلەمان و ئەنجامدانی هەڵبژاردن دروست نابێت، بەڵکو بە ڕێزگرتن لە یاسا، پاراستنی مافی ئۆپۆزسیۆن، ئازادیی دەربڕین، قبوڵکردنی ئەنجامی هەڵبژاردن و پابەندبوون بە دامەزراوە دەستوورییەکان بەهێز دەبێت. ئەمانە بنەما سەرەکییەکانی هەر سیستەمێکی دیموکراتین و دەبێت هەموو لایەنە سیاسییەکان لە کرداردا پابەندیان بن.
لە هەمان کاتدا، دەبێت بە ڕاشکاوی قسە بکەین: بایکۆتکردنی دانیشتنەکە لەلایەن هەندێک لایەنی سیاسییەوە، هەڵوێستێک بوو کە جێی ڕەخنەیە، ئەگەر لایەنێک ناڕەزایی هەیە، پەرلەمان شوێنی دەربڕینی ئەو ناڕەزاییەیە، شوێنی ڕەخنەگرتن، گفتوگۆ، ملمـلانێی سیاسی و گەڕان بەدوای چارەسەرە. بایکۆتکردن بە تەنها هیچ کێشەیەک چارەسەر ناکات، بەڵکو دەکرێت ببێتە هۆی دوورخستنەوەی دەنگی ئەو هاووڵاتییانەی کە دەنگیان بەو لایەنانە داوە، لە پڕۆسەی بڕیارداندا.
ئەگەر بەڕاستی پشتیوانی لە دیموکراسی دەکرێت، پێویستە ئەو پشتیوانییە لە کرداردا دیار بێت، بەشداری لە دانیشتنەکان، بەکارهێنانی مافی ڕەخنە و دەنگدان، و بەرگری لە مافی ئەو هاووڵاتییانەی کە نوێنەرانی خۆیان هەڵبژاردووە. دیموکراسی تەنها قبوڵکردنی ئەو ئەنجامانە نییە کە لەگەڵ ئارەزووی سیاسیی ئێمەدا دەگونجێن، بەڵکو قبوڵکردنی یاسا و ڕێکارە دیموکراتییەکانە لە هەموو بارودۆخێکدا.
ئەزموونی دیموکراسیی کوردستان، ئەزموونێکی گرنگە و پێویستی بە پاراستن و پەرەپێدان هەیە. ئێمە لە ناوچەیەکدا دەژین کە زۆرێک لە وڵاتەکانی هێشتا ڕووبەڕووی کێشەی بنەڕەتی لە بواری دیموکراسی، گواستنەوەی ئاشتییانەی دەسەڵات و دامەزراوە دەستوورییەکاندا دەبنەوە. بۆیە دەبێت بە هەستی بەرپرسیارییەوە لە ئەزموونی خۆمان بڕوانین و بە کردار بیپارێزین.
پارتی دیموکراتی کوردستان و هەموو هێزە سیاسییەکانی دیکە، لە بەردەم بەرپرسیارییەتییەکی هاوبەشدان، ئەویش پاراستن و بەهێزکردنی ئەو بنەمایانەیە کە بەهۆیانەوە کوردستان توانیویەتی ئەزموونێکی گرنگ لە بواری فرەیی سیاسی و دامەزراوەیی دروست بکات. ئەم بەرپرسیارییە تەنها بە قسە ناگاتە ئامانج، بەڵکو پێویستی بە کردار، لێبوردەیی سیاسی و ڕێزگرتن لە مافی هەموو پێکهاتە و لایەنەکان هەیە.
ئەمڕۆ پەیامەکە ڕوونە: کوردستان بە بەهێزیی دامەزراوەکانی بەهێز دەبێت، نەک بە لاوازکردنیان. هیچ حزبێک لە دامەزراوەکان گەورەتر نییە و هیچ ناکۆکییەکی سیاسی نابێت ببێتە هۆی وەستاندنی کاری دامەزراوەکان. ناکۆکی لە دیموکراسیدا شتێکی ئاساییە، بەڵام چارەسەرکردنی لە چوارچێوەی یاسا و دامەزراوەکاندا ئەرکێکی دیموکراتییە.
ئێستا کاتی یەکڕیزی و هاوبەشییە، کاتی ئەوەیە هەموو لایەنەکان بگەڕێنەوە بۆ هۆڵی پەرلەمان و بەیەکەوە کار بکەن بۆ خزمەتکردنی گەل. گەل چاوەڕوانی خزمەتگوزاری، چاکسازی، دەرفەتی کار و ژیانێکی باشترە، نەک بەردەوامبوونی ناکۆکی و بایکۆت. ئەوەی لە ئێستادا گرنگە، ئەوەیە کە هەموو لایەنەکان بەرپرسیارییەتیی خۆیان بەرامبەر بە گەل هەست پێ بکەن.
لە کۆتاییدا، دەبێت ئەو ڕاستییە لەبیر نەکەین کە هیچ دامەزراوەیەک بەبێ پشتگیریی گەل بەهێز نابێت و هیچ پرۆسەیەکی دیموکراسی بەبێ ڕێزگرتن لە ئیرادەی هاووڵاتیان سەرناکەوێت.
ئیرادەی گەل بنەمای دیموکراسییە با هەموومان ئەو ئیرادەیە بپارێزین و بۆ کوردستانێکی بەهێزتر، ئازادتر و دیموکراتیتر بۆ نەوەکانی داهاتوو کار بکەین.