نەسرین شێرزاد خەزعەل
لە جیهانی پڕ لە ململانێی ئەمڕۆدا، سیاسەت چیتر تەنها کایەیەکی داخراوی پیاوانە نییە؛ بەڵکوو بەشداریی ڕاستەقینەی ژنان بووەتە یەکێک لە پێوەرە بنەڕەتییەکانی پێشکەوتنی دیموکراسی و سەقامگیریی کۆمەڵایەتی. مێژوو و ئەزموونە نوێیەکان سەلماندوویانە کە ئامادەیی ژنان لە ناوەندەکانی بڕیارداندا، تەنها گۆڕینی ڕووخسارەکان نییە، بەڵکوو گۆڕینی ناوەڕۆک و کوالێتیی سیاسەتکردنە. کاتێک ژنان لە لووتکەی دەسەڵاتی سیاسی و کارگێڕیدا دەردەکەون، دیدگایەکی جیاواز و مرۆییتر بۆ چارەسەرکردنی قەیرانەکان دەهێننە کایەوە و زیاتر مەیلیان بەرەو دیپلۆماسییەت، گفتوگۆ و ئاشتی هەیە؛ ئەمەش وا دەکات سیستمە سیاسییەکان لە توندوتیژی دووربکەونەوە و زیاتر بەرەو سێکتەرە خزمەتگوزارییەکانی وەک تەندروستی و پەروەردە هەنگاو بنێن.
لەم سۆنگەیەوە، سەرەڕای هەموو پێشکەوتنەکان، هێشتا ژنان لە مەیدانی سیاسەتدا ڕووبەڕووی بەربەستی کلتووری و عەقڵیەتی باوکسالاری دەبنەوە و زۆرجار وەک کەمینە، یان تەنها بۆ پڕکردنەوەی ڕێژەی یاسایی (کۆتا) سەیر دەکرێن. بەڵام تێپەڕاندنی ئەم قاڵبانە پێویستی بەوەیە کە ژنان خۆیان باوەڕیان بە تواناکانیان هەبێت و کایە سیاسییەکە وەک مافێکی سروشتی و نیشتمانیی خۆیان ببینن، نەک وەک دەرفەتێکی بەخشراو. ڕۆڵی کاریگەری ژن تەنها لە پۆستە باڵاکاندا کورت نابێتەوە، بەڵکوو ئەوان لە ڕێگەی ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی و بزووتنەوە جەماوەرییەکانەوە، بزوێنەری سەرەکین بۆ چەسپاندنی دادپەروەری و یەکسانی؛ چونکە دەتوانن ببنە دەنگی ڕاستەقینەی ئەو چین و توێژانەی کە لە ناو جەرگەی کۆمەڵگەدا پەراوێز خراون.
لە ئەنجامدا، دەگەینە ئەو ڕاستییەی کە سیاسەت بەبێ ئامادەیی کارای ژنان، سیستمێکی ناتەواوە و ناتوانێت گوزارشت لە هەموو پێکهاتەکانی کۆمەڵگە بکات. بۆ بنیادنانی کۆمەڵگەیەکی تەندروست و سیستمێکی سیاسیی مۆدێرن، پێویستە ژن لە پەراوێزی کایەکانەوە بگوێزرێتەوە بۆ ناوەندی بڕیاردان. ئەم گۆڕانکارییەش تەنها بە دەقە یاساییەکان جێبەجێ نابێت، بەڵکوو پێویستی بە گۆڕانکارییەکی بنەڕەتی هەیە لە تێڕوانینی گشتیی کۆمەڵگە بۆ چەمکی هێز و بەڕێوەبردن؛ چونکە سەقامگیریی سیاسی و گەشەپێدانی بەردەوام، بەبێ بەشداریی سیاسیی ژنان مەحاڵە و نایەتەدی.