حەسەن حەمەد ئاندێکی
هونەرمەندی شێوەکار (گەزنگ جەلیل سمایل)، دەرچوی کۆلێژی هونەرە جوانەکان بەشی شێوەکاری، مامۆستای هونەر لە قوتابخانەی دواناوەندی نیگای کچان لە سەنتەری هەولێر، لە دیمانەیەکدا بۆ رۆژنامەی “هەولێر”، تیشکی خستە سەر گرینگیی هونەری شێوەکاری لە هەرێمی کوردستان بە گشتی و تایبەت تریش لە ناوەندەکانی خوێندندا.
چۆن ڕاڤەی شێوەکاری دەکەیت؟ پەیامەت لە شێوەکاریدا چییە؟
شێوەکاری بۆ من زمانێکی جیهانییە بۆ دەربڕینی هەست و بیر و خەیاڵ. هەوڵ دەدەم لە ڕێگەی ڕەنگ و هێڵ و شێوەوە پەیامێکی مرۆیی و جوانی بناسێنم و هەستەکانی خۆم بگەیەنمە بینەر.
چۆن شێوەکاریت دەست پێکرد، بۆچی شێوەکاریت هەڵبژارد؟
شێوەکاریم بە حەز و خولیا لە وێنەکێشان دەستپێکرد، هەستم کرد دەتوانم بە ڕەنگ و هێڵ بیر و هەستەکانم دەرببڕم.
بواری شێوەکاریم هەڵبژارد چونکە باوەڕم وایە هونەر زمانێکی بێ وشەیە، دەتوانێت جوانی، هەست و پەیامی ژیان بە شێوەیەکی قووڵ و کاریگەر پیشان بدات.
مامۆستا یان هاوکارێکی هونەری، کامیان کاریگەرییەکی گەورەتر لەسەر گەشەی شێوەکاریت هەبووە؟ بۆچی؟
هەردووکیان ڕۆڵێکی گرنگیان هەبووە، مامۆستاکان و هاوکارە هونەرمەندەکان بە شێوەیەکی قووڵ کاریگەریان لەسەر بیرکردنەوە و شێوازی کارکردنم هەبووە. ئەوان فێریان کردم کە هونەر تەنها لێهاتوویی دەست نییە، بەڵکو گەشتێکە بۆ ناسینی خودو دەربڕینی هەست و بیر. بە ڕێنماییەکانیان فێربووم چۆن ڕەنگ، هێڵ و شێوە بکەمە زمانێکی زیندوو بۆ گواستنەوەی ناوەڕۆکی دڵم. هەروەها، هانیان داوم کە لە هەڵە نەترسم، چونکە هەر هەڵەیەک دەتوانێت ببێتە هەنگاوێک بۆ فێربوون و داهێنانی نوێ. ئەم بیرکردنەوەیە بووە هۆی ئەوەی شێوەکاری بۆ من تەنها پیشە نەبێت، بەڵکو سەرچاوەی ئارامی، خۆشی و داهێنان بێت.
ناوەڕۆکی کارەکانت لە شێوەکاریدا راڤەی چی دەکەن؟
ناوەڕۆکی کارەکانم زۆرجار لە ژیانی ڕۆژانەم و هەستە قووڵەکانی مرۆڤ و سروشت وەرگرتووە؛ وەک خۆشەویستی، ئارامی، ئازار و جوانی ژیان. هەوڵ دەدەم بە ڕەنگ و هێڵ، نەک تەنها وێنە دروست بکەم، بەڵکو هەست و مانایەکی زیندوو بگوازمەوە بۆ بینەر. شێوازی تایبەتم لە شێوەکاری بریتییە لە تێکەڵکردنی هەست و داهێنانی هونەری، بە شێوەیەک کە کارەکانم زیاتر لە بینین، قسە لەگەڵ هەستی بینەر بکەن و مانایەکی قووڵتر و مانادارتر پێشکەش بکەن.
وەک ئافرەتێک لە بواری شێوەکاری چ ئاستەنگێکت هەبووە، چۆنت تێپەڕاندووە؟
وەک ئافرەت لە بواری شێوەکاری، هەندێک کات ڕووبەڕووی کەمێک بێباوەڕی و سنووردارکردنی دەرفەتەکان بووم، بە تایبەتی لە کۆمەڵگەدا کە هەندێکجار بەشێک لە بواری هونەر بە کەمتر سەیر دەکرێت. هەروەها کێشەی کاتی کار، ئامادەکردنی کار و دۆزینەوەی دەرفەتی پیشانگای گونجاو، ئاستەنگی تر بوون. بەڵام ئەم ئاستەنگانەم وەک هۆکارێک بۆ لاوازبوون نەبینی، بەڵکو وەک هاندانێک بۆ زیاتر کارکردن و بەهێزبوون. بە باوەڕ بە خۆم، پشتبەستن بە هونەرەکەم و بەردەوامی، توانیومە ئەو کێشانە تێپەڕێنم و شێوەکاریم بکەم بە دەنگێکی بەهێز بۆ دەربڕینی هەستەکانم.
ئەگەر ئیلهامت بکوژێتەوە، چۆن دووبارە شەنگی خۆت دەگەڕێنیتەوە؟
ئەگەر ئیلهامم لاواز بێت یان بوەستێت، یەکەم هەنگاو ئەوەیە دەگەڕێمەوە بۆ سەرچاوە سەرەکییەکانی ئیلهامم؛ وەک سروشت، ژیانی ڕۆژانە و هەستە ناوخۆییەکانم. بینینی کارە هونەرییەکانی هونەرمەندان و ژیانی ئەوانی تریش یارمەتیم دەدات هەستی جوانی و بینینم بۆ هونەر دووبارە زیندوو ببێتەوە. هەروەها ئارامبوون و کەم دورکەوتنەوە لە کار، یارمەتیم دەدات مێشکم ڕوون ببێتەوە و دووبارە بە هەستێکی نوێ و بەهێزتر دەست بە کار بکەم.
ئایا کاری شێوەکاری ئافرەت لە کوردستان جیاوازی لەگەڵ ئەوانی ووڵاتانی تر هەیە؟
لە بنەڕەتدا شێوەکاری لە هەموو جیهان یەک بنەمای هونەری هەیە، بەڵام کاری ئافرەت لە کوردستان تایبەتمەندیی خۆی هەیە. لە کوردستاندا زۆرجار هەندێک سنووری کۆمەڵایەتی و کەمبوونی دەرفەت وای کردووە دەربڕینی هونەر زیاتر هەست ومانا و ناوەڕۆکی قووڵی دەوێت. بۆیە کارەکان زۆرجار وەک دەنگێکی ناوخۆیی دەردەکەون کە لە ڕێگەی ڕەنگ و شێوە پەیامێکی هەستپێکراو دەگەیەنن. لە وڵاتانی تر، بە تایبەتی ئەوانەی دەرفەت و پشتگیری زیاتر هەیە، ئافرەتان دەتوانن بە ئازادی زیاتر و بێ سنوور هەستی خۆیان دەرببڕن. بەڵام لە کوردستان، هونەر زۆرجار تێکەڵەی هەست، خەبات و بەردەوامییە و، ئەمەش تایبەتمەندییەکی تایبەتی پێ دەبەخشێت.
کۆی گشتی کارەکانت چەندە؟ کام کارەکات زیاتر دڵخۆشی کردوی، بۆچی؟
ژمارەی کارەکانم بەردەوام زیاد دەبێت و ژمارەیەکی دیاریکراوی نەبووە، چونکە شێوەکاری بۆ من پرۆسەیەکی بەردەوامی ژیان و گەشەکردنە، نەک تەنها ژمارەی کار. لە نێوان کارەکانم، ئەو تابلۆیانەی کە پەیوەندییان بە خێزان و هەستی مرۆیی هەیە، بەتایبەتی تابلۆی خۆم و دوو کچەکەم زیاتر دڵخۆشی و هەستی قووڵیان پێم بەخشیوە. چونکە لەو جۆرە کارانەدا دەتوانم ڕاستەوخۆترین شێوەی خۆشەویستی و مانای ژیانی ڕۆژانە دەرببڕم و، هەمان کاتیش بینەر لە نزیکەوە پەیوەندی لەگەڵ کارەکە دەکات.
دەکرێ بەشداری کارای شێوەکاری ئامراز بێت لە خزمەتکردنی کۆمەڵگەوە بۆ گۆڕانکاری کۆمەڵایەتی چۆن؟
بەڵێ، شێوەکاری دەتوانێت ببێتە ئامرازێکی کاریگەر بۆ خزمەتکردنی کۆمەڵگە و گۆڕانکاری کۆمەڵایەتی، چونکە هونەر بەبێ وشە قسە دەکات و ڕاستەوخۆ دەچێتە ناو هەست و بیرکردنەوەی مرۆڤ. لە ڕێگەی تابلۆی هونەرییەوە دەتوانرێت کێشە و بابەتە کۆمەڵایەتییەکان بە شێوەیەکی جوان و هەستپێکراو پێشان بدرێن، ئەمە یارمەتیی دەدات بینەر نەک تەنها ببینێت، بەڵکو بیری لێ بکاتەوە. هەروەها شێوەکاری دەتوانێت هیوابەخشی دروست بکات، مرۆڤەکان نزیک بکاتەوە و بیرکردنەوەیان بەرەو گۆڕانکاریی باشتر هانبدات. بۆیە هونەر دەبێتە دەنگێکی نەبینراو، بەڵام کاریگەر لە گۆڕینی کۆمەڵگە.
چ پەیامێکت بۆ کچانی گەنج کە دەیانەوێت بچنە ناو بواری شێوەکاری هەیە؟
پەیامم بۆ کچانی گەنج ئەوەیە: شێوەکاری شوێنێکە بۆ دەربڕینی دڵ و دۆزینەوەی ناسنامەی خۆت. باوەڕ بە خۆتان بکەن، چونکە هەر تابلۆیەک دەستپێکە لە هەنگاوێکی نوێ. نەترسن لە هەڵە، چونکە هەڵەکان ڕێنمایین بۆ باشتربوون. ئەگەر بە ڕاستی لە دڵەوە کار بکەن، ڕەنگەکانتان دەبن بە دەنگ و، شێوەکانتان دەبن بە پەیام. هونەر دەتوانێت تەنها وێنە نەبێت، بەڵکو ببێت بە هیوایەک بۆ خۆتان و بۆ ئەوانی تر.