ئەنوەر مەسیفی
لە بیرۆکە فەلسەفییە بەناوبانگەکانی کۆنفۆشیۆس، فەیلەسوفی گەورەی چینی، ئەوەیە کە ناسینی ئەوەی دەیزانین و داننان بەوەی نایزانین سەرەتای زانست و دانایییە. ئەم بیرۆکەیە، هەرچەندە بە وشەیەکی سادە دەردەبڕدرێت بەڵام وانەیەکی قووڵی لە خۆ گرتووە؛ چونکە بنەمای پێشکەوتنی هەر کۆمەڵگەیەک لە ناسینی ڕاستییەکان، داننان بە کەموکوڕییەکان و بوێریی گۆڕانکاری دەست پێدەکات.
ئەمڕۆ کوردستان لە قۆناغێکی گرنگ و چارەنووسسازدایە؛ قۆناغێک کە تەنها بە شانازی بە ڕابردوو و باسکردنی دەستکەوتەکان ناتوانین داهاتوویەکی باشتر بۆ خۆمان مسۆگەر بکەین. پێویستمان بە بیرکردنەوەیەکی نوێ، هەڵسەنگاندنێکی بابەتی و بڕیارێکی بوێرانە هەیە. چونکە خۆشەویستی بۆ کوردستان تەنها بە دروشم و قسە ناپێورێت، بەڵکو بەو کار و بەرپرسیارێتییە دەناسرێتەوە کە بۆ ئێستا و داهاتووی ئەم خاکە دەیگرینە ئەستۆ.
بێگومان کوردستان لە ماوەی ڕابردوودا دەستکەوتی گرنگی لە بواری سیاسی، ئاسایش، ئابووری، دامەزراندن و پەرەپێدانی دامەزراوەکاندا بەدەستهێناوە. ئەو دەستکەوتانە بەرهەمی خەبات و قوربانیی نەوەیەک لە پێشمەرگە و نیشتمانپەروەران و هەروەها هەوڵ و ماندووبوونی زۆر کەس و لایەن بوون. بەڵام پاراستنی ئەو دەستکەوتانە و گەیاندنیان بە قۆناغێکی پێشکەوتووتر، پێویستی بە هەڵسەنگاندن و چاکسازیی بەردەوام هەیە.
لە هەمان کاتدا نابێت لە ڕووبەڕووبوونەوە لەگەڵ ئاستەنگەکانماندا دوودڵ بین. دەبێت بوێر و ڕاستگۆ بین و بەبێ دوودڵی دان بە کەموکوڕییەکانماندا بنێین؛ چونکە کێشە ئابوورییەکان، بێکاری، پێویستییەکانی خزمەتگوزاری، هەماهەنگیی دامەزراوەکان و متمانەی هاووڵاتیان، هەموو ئەو بابەتانە پێویستیان بە لێکۆلینەوەی ورد، هەلسەنگاندنی جدی و دانانی چارەسەری کردەیی هەیە. ناسینی ئەم کێشانە نیشانەی لاوازی نییە، بەڵکو یەکەم هەنگاوە بۆ بەهێزبوون و چارەسەرکردنیان.
یەکێک لە پێداویستییە سەرەکییەکانی کوردستان ئەوەیە کە زانست و شارەزایی ببنە بنەمای بڕیاردان و بەڕێوەبردنی کاروباری گشتی. لە جیهانی ئەمڕۆدا، ئەو کۆمەڵگایانە پێش دەکەون کە مرۆڤی لێهاتوو و بیرکردنەوەی نوێ بە شێوەیەکی دروست بەکار دەهێنن. بۆیە دەبێت لێهاتوویی، دڵسۆزی و توانای کارکردن ببنە پێوەری سەرەکی بۆ سپاردنی بەرپرسیارێتی؛ نەک پەیوەندی و ناسیاوی و بەرژەوەندیی تاکەکەسی.
هەروەها ڕێبەرایەتیی سەرکەوتوو ئەوە نییە کە تەنها داوای پابەندبوون لەوانی دیکە بکات، بەڵکو ئەوەیە خۆی نموونەی پابەندبوون، بەرپرسیارێتی و گوێگرتن بێت. ڕێبەرێکی بەهێز لە ڕەخنە ناترسێت، بەڵکو ڕەخنەی بنیاتنەر بە دەرفەتێک بۆ چاکسازی دەزانێت. دامەزراوەیەکی بەهێزیش ئەوە نییە کە هیچ هەڵەیەکی تێدا نەبێت، بەڵکو ئەوەیە توانای ناسین و چاککردنەوەی هەڵەکانی هەبێت.
لە لایەکی دیکەوە، ئەرکی ئێمە تەنها بەڕێوەبردنی ئێستا نییە، بەڵکو ئامادەکردنی نەوەی داهاتووشە. گەنجان دەبێت تەنها وەک بینەری گۆڕانکاری نەبینرێن، بەڵکو وەک بەشدار و هێزی سەرەکیی دروستکردنی داهاتوو مامەڵەیان لەگەڵ بکرێت. وەبەرهێنان لە پەروەردە، زانست، تەکنەلۆژیا، پیشەسازی، کشتوکاڵ و تواناسازیی مرۆیی، بناغەی کوردستانێکی بەهێزترە. هیچ سەرمایەیەک بۆ نیشتمان گەورەتر نییە لە مرۆڤێکی شارەزا، هۆشیار و بەرپرسیار.
هەروەها پێویستە لە بیرکردنەوەی کورتخایەنەوە بەرەو ستراتیژییەکی درێژخایەن هەنگاو بنێین؛ ستراتیژییەک کە بەرژەوەندیی گشتی لە سەرووی بەرژەوەندیی تاکەکەسی و گرووپی دابنێت. کوردستان پێویستی بە دامەزراوەی بەهێز، یاسای جێبەجێکراو، دادپەروەریی کارگێڕی و متمانەی هاووڵاتیان هەیە. ئەمانەش بە دروشم بەدەست نایەن، بەڵکو بە بڕیاری دروست و کاری بەردەوام و بەرپرسیارێتیی ڕاستەقینە دروست دەبن.
لە کۆتاییدا، وانەی کۆنفۆشیۆس بۆ ئێمە ئەوەیە کە پێشکەوتن لە ناسینی ڕاستییەکانەوە دەست پێدەکات. دەبێت بزانین لە کوێین، چیمان بەدەستهێناوە، چی کەموکوڕیمان هەیە و بۆ کوێ دەڕۆین. کوردستان تەنها بە شانازی بە ڕابردوو نابێت بەهێز؛ بەڵکو بە وانەوەرگرتن لە ڕابردوو، چاکسازی لە ئێستا و دانانی بناغەیەکی دروست بۆ داهاتوو بەهێز دەبێت.
چونکە داهاتووی کوردستان بەوە دیاری ناکرێت کە ئەمڕۆ چەند بە ڕابردوومان شانازی دەکەین، بەڵکو بەوە دیاری دەکرێت کە چەند ئامادەین ڕاستییەکان ببینین، بڕیاری دروست بدەین و بۆ گۆڕانکاری کردار بکەین.

