رۆژنامەی ھەولێر

نەشمیــــــــــــــــــــــــــــــل ڕەزایــــــــــــــــــــــــــــی: ئافرێنەری سۆز و وردەکــــــــــــــــــــاری لە جیهانی قەڵەم و ڕەنگدا وردەکاری لە هونــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــەری شێوەکار نەشمیل ڕەزاییدا

نورەدین جاف

‎هونەر زمانی ڕۆحە و ئەو پردەیە کە مرۆڤ بە قووڵایی هەستەکان و ڕاستییەکانەوە دەبەستێتەوە. خاتوو نەشمیل ڕەزایی، شێوەکاری بەهرەمەند، بە بەکارهێنانی ماتریالی قەڵەمی دار و پاستێلی ڕەنگ، توانیویەتی جیهانێکی پڕ لە ژیان، سۆز و وردەکاری سەرنجڕاکێش بخولقێنێت. کارەکانی تەنها وێنەکێشێکی سادە نین، بەڵکو گەشتێکی قووڵن بۆ ناو دەروونی مرۆڤ و ژینگەی دەوروبەری.
‎تایبەتمەندییە هۆنەرییەکانی کارەکانی:
* زیندوویی و دەربڕینی قووڵ: لە کارەکانیدا، بەتایبەت لە کێشانی دەموچاوی مرۆڤدا، توانایەکی بێوێنەی هەیە بۆ گواستنەوەی هەستەکان. وێنەی منداڵێکی گریانۆک یان کچە وردکارەکەی پشت پەنجەرە، هەستی پەتی و بێگەردی مرۆڤ بە تەواوی دەگوازنەوە بۆ بینەر.
* شارەزایی لە بەکارهێنانی ماتریاڵ: تێکەڵکردنی قەڵەمی دار و پاستێلی ڕەنگ لە دەستی ئەم شێوەکارەدا بووەتە هۆی دروستکردنی تێکستچەرێکی نەرم و سەرنجڕاکێش. وردەکاری لە نخش و نگاری جلوبەرگەکان، چرچولۆچی پێستی پیرەژنێکی ماندوو و، ڕەنگاوڕەنگیی سەرنجڕاکێشی دەوروبەری کارەکان، نیشانەی دەستڕەنگینی و لێهاتوویی ئەون بەکارهێنانی لێهاتووانەی سێبەر و ڕووناکی لە شێوازی کارکردنیدا قووڵایی و سێ رەهەندییەکی تایبەت بە بەرهەمەکان دەبەخشێت، بە جۆرێک وێنەکان لە دوورەوە وەک وێنەی فۆتۆگرافی زیندوو دەردەکەون.
‎
دیمەن و پەیامی کارەکان:
‎کارەکانی خاتوو نەشمیل پڕن لە چیرۆکی مرۆڤایەتی. لەلایەکەوە هاوسۆزییە لەگەڵ فرمێسک و ژانەکانی منداڵێک و، لەلایەکی ترەوە گەشبینی و نیگاکردنە بەرەو ئایندە لە ڕێگەی چاوی کچێکی وردبینەوە، یان نیشاندانی قووڵایی ئەزموونی ژیان لەسەر ڕوخساری داپیرەیەکی سادە و خۆشەویست کە بە گوڵ و ڕوەکی بۆنخۆش دەورە دراوە.
بە کورتی، هونەری نەشمیل ڕەزایی تێکەڵەیەکە لە هونەری ڕەسەن، وردەکاری وردبینانە و، تێڕوانینێکی پڕ لە سۆز بۆ جوانییەکانی ژیان و مرۆڤبوون. بەرهەمەکانی شایەتی دەدەن لەسەر بەهرەیەکی مەزن کە بە قەڵەم و ڕەنگ شاکاری بێوێنە دەخوڵقێنێت.
ئەم کۆمەڵە تابلۆ و کارە هونەرییە جوانەی خاتوو نەشمیل، نموونەیەکی باڵای هونەری وێنەکێشانی واقعی و وردبینییەکی سەرسوڕهێنەر نیشان دەدەن.
‎لە کارەکانیدا، بە تایبەت لەو تابلۆیانەی کە گرنگی بە گوزارشتی دەموچاو دەدەن، توانایەکی بەرزی هەیە لە گواستنەوەی هەستە دەروونییەکان:
* وردەکاریی پێکهاتەی پێست و چرچولۆچی: لە کێشانی وێنەی پیری بەڕێزدا، وێنەکێش بە شێوازێکی زۆر سەرنجڕکێش چرچولۆچییەکانی دەموچاو، پەتای تەمەن و، پاشماوەی ساڵانی سەختیی ژیانی بە قەڵەمی ڕەنگاوڕەنگ تۆمار کردووە. ئەمە قووڵایی بە تابلۆکە بەخشیوە و وای لێکردووە لە ڕاستەقینە بچێت.
* چاوەکان لە کارەکانی خاتوو نەشمیلدا لانکەی گیان و تیشکی تابلۆکەن؛ چاودێر هەست بە زیندوویی و گێڕانەوەی چیرۆکێکی بێدەنگ دەکات لە قووڵایی چاوەکاندا.
: لە کارە ڕەنگاوڕەنگەکانیدا، بەکارهێنانی سەرپۆش و جلوبەرگی ڕەنگاوڕەنگ و پڕ لە نەخش‌ونگار (وەک جلە کوردییە ڕەسەنەکان یان پارچە ڕەنگاورەنگەکان) هاوسەنگییەکی جوانی لەگەڵ ڕەنگی کاڵی دەموچاو دروست کردووە.
دەورەدانی تابلۆکان بە گوڵ و ڕوەکی سروشتی ئاماژەیە بۆ هەستی جوانیناسی و ڕۆحی ناسکی هونەرمەند، کە ژیان و سروشت تێکەڵی هونەرەکەی دەکات.
لەو تابلۆیەدا کە وێنەی منداڵێکی گریواو یان نیگەران نیشان دەدات بە قەڵەمی ڕەش‌و‌سپی یان خەڵووز، هونەرمەند توانیویەتی سادەیی، خەم، یان بێتاوانی بە شێوازێکی کاریگەر و تەنراو بە سۆز دەربخات. چۆنیەتی دروستکردنی سێبەر و ڕۆشنایی لەسەر قژ و دەست و جلوبەرگی لۆکەیی منداڵەکە، نیشانەی دەستڕەنگینییەکی باڵایە لە کۆنترۆڵکردنی تۆنەکاندا.
کورتەیەک لە ناساندنی هونەرەکەی:
کاری هونەریی خاتوو نەشمیل تەنها گواستنەوەی وێنەیەک نییە بۆ سەر کاغژ، بەڵکو تۆمارکردنی ناسنامە، مرۆڤدۆستی و، گوزارشتێکی قووڵە لە ژیان. بەکارهێنانی توندوتۆڵی قەڵەمە ڕەنگاوڕەنگەکان، وردبینی لە کێشانی وردترین هێڵەکانی دەموچاو و جەستە و، پەیڕەوکردنی قوتابخانەی واقعیی، کارەکانی ئەم هونەرمەندەی کردووە بە خاوەن کەسایەتییەکی هونەریی سەربخۆ و پڕ لە سۆز.