ئاڵۆزییەکانی نێوان ئیسپانیا و ئیتاڵیا

شۆڕش عەزیز سورمێ
دوای بڕیاری حکوومەتی ئیتالیا بۆ ڕاگرتنی ڕێککەوتنی شەنگن لەسەر ئیسپانیا بەهۆی بارودۆخی سیوتا، مەدرید وەڵامی تووندی دا و دەستیپێکرد بە کۆنترۆڵکردنی سنوورەکان بۆ هەر کەسێک کە لە ئیتالیا دەگاتە ناو وڵاتەکەی. ئەم پشکنینانە بریتین لە داواکردنی ناسنامە یان پاسپۆرت، و بۆ هاووڵاتییانی وڵاتانی سێیەمیش داواکردنی ڤیزە یان مۆڵەتی نیشتەجێبوون. ئەم هەنگاوە کە خەریکی پچڕان لە سنوورەکانی هەردوو وڵاتدا دروست دەکات، تەنها دوایین پەیوەندییە لە زنجیرەیەک ململانێی سیاسی کە زۆرجار پێدرۆ سانچێز و جۆرجیا میلۆنییان لە دژی یەکتر خستووەتە ڕوو ـ یان تەنانەت یەکتریشیان پشتگوێ خستووە.
ڕکابەریی نێوان سانچێز و میلۆنی بە پلەی یەکەم پەیوەستە بە پرسەکانی هەڵبژاردن: بەدەستهێنانی کۆدەنگی لە بەرەی ئەوروپا، و لە هەمان کاتدا بەدەستهێنانی دەنگ لە ناوخۆ ئەو دووانە لەسەر زۆربەی بابەتە سیاسییەکان دابەشبوون و هەردووکیان لە چەند مانگی داهاتوودا ڕووبەڕووی بڕیاری سندووقی دەنگدان دەبن. پێش قەیرانی سیوتا ـ کە بووە هۆی کاردانەوەی ئیتالیا بۆ ڕێگریکردن لە هاتنی گوایە کۆچبەران ـ پەیوەندییە دیپلۆماسییەکانی نێوان سەرۆکی ئیسپانیا و سەرۆکوەزیرانی ئیتالیا لە کەمترین ئاستدا بوو.
جۆرجیا میلۆنی لە دوای بوون بە سەرۆکوەزیرانی ئیتالیا هیچ کاتێک سەردانی فەرمی بۆ مەدرید نەکردووە. لە لایەکی تر، سانچێز لە ساڵی ٢٠٢٣ تەنها جارێک سەردانی پاڵازۆ چیگی کردووە. لە مانگی ئایاری ٢٠٢٦داش سانچێز بۆ بۆنەی چالاکییەکانی FAO گەشتی بۆ ڕۆما کرد، بەڵام لەو سەردانەدا تەنها پاپا لیۆی بینی و سەرۆکوەزیرانی ئیتالیا نەبینی.
ڕووداوەکانی سیوتا ـ یەکێک لە ئیسکلاڤەکانی ئیسپانیا لە خاکی مەغریب ـ ناوەندی سەرنجی جیهانی بوون. بە پێی زانیارییەکان، لە چەند کاتژمێری ڕابردوودا نزیکەی ٦٠ هەزار کۆچبەر گەیشتوونەتە ناو شارەکە. سانچێز ڕایگەیاند: (ئەوەی ڕوویدا هێرشێکی ڕاستەوخۆیە بەر یەکپارچەیی خاکی ئیسپانیا). ڤۆن دێر لاین، سەرۆکی کۆمیسیۆنی ئەورووپا، وتی: (ناتوانرێت هیچ کەسێک بەبێ پابەندبوون بە یاساکانی یەکێتی ئەوروپا بچێتە ناو وڵاتەکان). لە هەمان کاتدا، ترەمپ ئەم دۆخە بە (قەیرانی ترسناک) ناوبرد و ماسک لە فیلمی X دیمەنەکانی سیوتا بەراورد کرد بە (داگیرکردنی زۆمبی).
کاردانەوەی نێودەوڵەتی تێکەڵاو بووە بەرامبەر ئەو شتانەی لە سیوتا ڕوودەدەن. بە پێی وتەی سەرۆک خوان جیسوس ڤیڤاس، (نزیکەی ٦٠ هەزار کەس لە چەند کاتژمێری ڕابردوودا چوونەتە ناو شار، کە یەکسانە بە ٧٠٪ دانیشتووانی سیوتا). سانچێز دۆخەکە به (داخدار) ناوبرد و دڵنیایی دا کە حکوومەت (هەموو سەرچاوەکان بەکاردەهێنێت بۆ پاراستنی سەلامەتی دانیشتووان، و دووبارە دامەزراندنەوەی پێکەوژیان). بەپێی زانیاریی حکوومییەکان لە مەدرید، تاکوو ئێستا زیاتر لە ٤٨ هەزار کۆچبەری مەغریبی رەوانەی وولاتی خۆیان کراونەتەوە.