عارف ڕوشدی
لە قووڵایی مێژوودا، کاتێک کوردستان مەیدانی ململانێ و بەرەنگاری بوو، قەڵا سەخت و سەنگەرە قایمەکان هێمای خۆڕاگری و شکۆی نەتەوەی کورد بوون. یەکێک لەو قەڵا هەرە گرنگ و ستراتیژییانە، «گەورەقەڵا»ی ناوچەی «بەری مەرگە» بوو کە لەژێر فەرمانڕەوایی مەلیک «ئەژدەر»ی کورددا، وەک چقڵێک لە چاوی داگیرکەراندا دەچەقی.
کاتێک لەشکرێکی داگیرکەری عەرەب، بە دروشمی ئایینی و بە ئامانجی داگیرکردنی خاکی کوردستان، لە ناوچەی سەنگەسەرەوە هێرشیان هێنایە سەر ئەم قەڵا پۆڵایینە، چاوەڕوانی سەرکەوتنێکی خێرایان دەکرد؛ بەڵام هێرش دوای هێرش، پەلامارەکانیان ڕووبەڕووی دیوارەکانی ورە و باوەڕی بەرگریکارانی کورد دەبوونەوە و بە تێکشکاوی دەگەڕانەوە. خۆڕاگریی جەنگاوەرانی ژێر فەرمانی مەلیک ئەژدەر، وای کردبوو کە گرتنی قەڵاکە ببێتە خەونێکی ئەستەم بۆ داگیرکەران و ورەیان بە تەواوی دابەزێت.
بەڵام وەک نەریتی تاڵی مێژووی گەلەکەمان، زۆرجار پشتمان لە خەنجەری ناپاکی و خیانەتی ناوخۆیی شکاوە. لەم ساتە چارەنووسسازەدا، پیاوێکی دڵڕەش و ناپاک بە ناوی «پیرۆتە سوور» دەرکەوت. ئەم کەسە، کە دەبوو لە سەنگەری بەرگریدا بێت، بەرانبەر بە بەڵێنی پووچ و دەستکەوتێکی ناڕەوای داگیرکەران، ویژدانی خۆی فرۆشت و چووە خزمەتی دوژمنان. کاتێک گەیشتە ناو ئۆردوگای لەشکرە گەمارۆدەرەکە، پێیانی ڕاگەیاند: «من کلیل و نهێنیی شکاندنی ئەم قەڵایەم لایە.»
فەرماندەی لەشکرەکە بە سەرسوڕمانەوە پرسیاری لێکرد، ئەویش بە دڵێکی پڕ لە ڕق و خیانەتەوە گوتی: «هێزی ئەم قەڵایە لە ئاوەکەیدایە، من شارەزایم و دەتوانم ئەو سەرچاوانەتان نیشان بدەم کە ژیان بە قەڵاکە دەبەخشن.» پیرۆتە سووری ناپاک، لەڕێگەی چەند ڕێڕەوێکی نهێنی و شاراوە، داگیرکەرانی بردە سەر ئەو کانی و سەرچاوە ئاوانەی کە خوێنهێنەری ژیانی قەڵاکە و بەرگریکارانی بوون. دوژمنانیش دەستبەجێ هەستان بە وشککردن و داخستنی سەرچاوەکان.
نەک هەر ئەوەندە، بەڵکو پیرۆتە سوور پیلانێکی دڕندانەتریشی پێشنیار کرد؛ ئەو بڕە ئاوەی کە لە جۆگە و حەوزەکاندا مابووەوە، بە سەربڕینی ژمارەیەکی زۆری مەڕوماڵات و تێکەڵکردنی خوێنەکەیان، بە تەواوی پیس و ئاڵوودە کرا. بەم شێوەیە، تینوویەتی و بێئاوی وەک دڕندەیەک گەرووی ژن و منداڵ و جەنگاوەرانی ناو قەڵاکەی گرت.
دوای گەمارۆیەکی درێژخایەن و لە لێواری مەرگدا، مەلیک ئەژدەر و جەنگاوەرەکانی، مەرگێکی سەربەرزانەیان لە ملکەچبوونێکی شەرمەزارانە پێ باشتر بوو. دەرگاکانی قەڵایان کردەوە و وەک شێر پەلاماری هێزی داگیرکەریان دا. شەڕێکی قارەمانانەی خوێناوییان تۆمار کرد و زیانێکی گەورەیان لە دوژمن دا، بەڵام بەهۆی زۆریی ژمارەی داگیرکەران و ئەو ناپاکی و خیانەتە گەورەیەی کرابوو، دواجار توانایان نەما. گەورەقەڵا کەوتە دەست دوژمن و تاڵانی و کوشتارێکی بێوێنە ئەنجام درا.
ئەم داستانە خەمناکە وانەیەکی هەمیشەییمان فێردەکات؛ دوژمن هەرگیز بە هێزی بازووی خۆی نەیتوانیوە بەسەر خۆڕاگریی گەلی ئێمەدا زاڵ بێت، مەگەر کاتێک ناپاک و خۆفرۆشان ڕێنوێنیکەر و چاوساغیان بووبن.
سەرەڕای هەموو ئەم برین و خیانەتانە، ڕەوایەتیی دۆزی کورد و ورەی پۆڵایینی نەتەوەکەمان مژدەی ئەوەمان پێدەدات کە کاروانی بزووتنەوەی ڕزگاریخوازیی کوردستان، هەرگیز لە گەیشتن بە ئامانجە پیرۆزەکانی ناوەستێت و دواجار هەر سەردەکەوێت.

