رۆژنامەی ھەولێر

ڕۆڵی ئافرەتان لە هەڵبژاردنەکاندا

“شێوان ڕۆستەم”
ئافرەتان لە کاتی هەڵبژاردنەکاندا ڕۆڵێکی گرنگ و کاریگەریان هەیە. ڕۆڵی ئەوان ئەوەیە کە خێزانەکانیان هان بدەن بۆ بەشداریکردن لە هەڵبژاردنەکاندا.
ئێمەی ئافرەتان، لەبەر ئەوەی پەنجا لەسەدی کۆمەڵگا پێک دەهێنین، دەبێت بە گرنگییەوە لە چارەنووسی خۆمان و خاک و نیشتمانمان بڕوانین. بە بەشداریی گەرموگوڕمان لە ڕۆژی دەنگداندا، خەونی دوژمنان و نەیارانمان لە گۆڕ بنێین و کەسی شیاو و شایستە بنێرینە پەرلەمان کە داکۆکیکارێکی باشی مافەکانمان بێت.
دەبێت کێشە و ئازارەکانی ئافرەتان لە کۆمەڵگادا ببینرێت و زەمینەیەکی باشی بۆ بڕەخسێنرێت بۆ چارەسەرکردن، هەروەها بەشدارییەکی دیار و لەبەرچاویان هەبێت لە بواری سیاسی و هەڵبژاردنەکاندا.
نائاگایی ئافرەتان سەبارەت بە مافەکانی خۆیان لە کۆمەڵگا و نائاگاییان لە بواری سیاسی، ئەمە گرفتێکی گەورەیە و وا دەکات کە ئافرەتان هۆشیار نەبن سەبارەت بەو لایەنەی کە هەڵیدەبژێرن و دەنگی پێدەدەن، ئەمەش خزمەت بە نەیاران دەکات.
بۆیە زۆر گرنگە ئافرەتان هۆشیار بن و زانیارییە سیاسییەکانیان بەهێز بکەن و ڕووداوە سیاسییەکان لێک بدەنەوە و بزانن کێ داکۆکیکاری ماف و ئازادییەکانی ئافرەتە، و کێ داکۆکیکاری خاک و نەتەوە و نیشتمانە و سازشی نەکردووە بەرامبەر بە بستێک خاکی کوردستان.
گرنگیی ڕۆڵی ئافرەتان لە کاتی هەڵبژاردنەکاندا لای هیچ کەسێک شاراوە نییە. هەڵبژاردنیش یەکێکە لە پایەکانی دیموکراسی، کە تیایدا هیچ جیاوازییەک ناکرێت لە نێوان ڕەگەز و پێگەی کۆمەڵایەتیدا، بەڵکوو ئافرەت و پیاو وەک یەک مافی دەنگدانیان هەیە. ئافرەتانیش وەک پیاوان دەبێت هەست بە بەرپرسیارێتی بکەن بەرامبەر بە هەر کەموکوڕییەکی کۆمەڵگا و بۆ چارەسەرکردنی هەوڵ بدەن، و کەسی شیاو بنێرن بۆ شوێنی شیاو بە دەنگەکانیان.
ئەگەر بێت و ئافرەتان لە پێکهێنانی حکومەتێکی سیاسی ڕۆڵیان نەبێت، بێ گومان ئەو حکومەتە سەرکەوتوو نابێت، چونکە ئافرەتان بە درێژایی مێژوو شانبەشانی پیاوان ڕۆڵی کارا و کاریگەریان هەبووە لە شۆڕشەکانی گەلی کوردا. ئێستاش بە بەشداریی کارایان لە هەڵبژاردنەکاندا و هاندانی ئەندامانی خێزانەکانیان بۆ ڕۆیشتن بۆ سەر سندوقەکانی دەنگدان، دووبارە ڕۆڵی بەهێزی خۆیان دەسەلمێنن.
ئافرەتان، بە هۆکاری ئەوەی کە لەگەڵ سەرجەم توێژەکاندان وەک مناڵ، بەتەمەنەکان، گەنجەکان، کەمئەندامان، دایکان و باوکان، بۆیە دەتوانن کاریگەرییەکی باشیان هەبێت بەسەر سەرجەم چین و توێژەکانی کۆمەڵگادا و هانیان بدەن بۆ دەنگدان. بۆیە دەبێت زیاتر گرنگی بە ڕۆڵی ئافرەت بدرێت و زانیارییە سیاسییەکانیان فراوان بکرێت و هانیان بدەن خۆیان پێبگەیەنن، چونکە ئافرەتی هۆشیار نەوەیەکی هۆشیار پەروەردە دەکات.
گۆڕانکارییە سەرەکییەکان:
خاڵبەندی: دانانی فاریزە، خاڵ، و هێمای تری خاڵبەندی لە شوێنی گونجاودا بۆ ڕوونترکردنەوەی مانا و ڕێکخستنی ڕستەکان.
ڕێزمان: هەندێک گۆڕانکاری بچووک کراوە لە ڕستەسازی و شێوازی دەربڕیندا بۆ ئەوەی ڕێزمانیی بێت و لەگەڵ زمانی ستانداردی کوردیدا بگونجێت (بۆ نموونە: “پەنجا لە سەدای” بووە بە “پەنجا لەسەدی”، “رۆڵێکی گرنگ و کاریگەریان هەیە،رۆڵی ئەوان” بووە بە “ڕۆڵێکی گرنگ و کاریگەریان هەیە. ڕۆڵی ئەوان”).
شێوەزار: هەوڵ دراوە بە هیچ شێوەیەک شێوەزاری سۆرانییەکەی دەستکاری نەکرێت و وشە ڕەسەنەکانی خۆی بپارێزێت.
نووسین: هەندێک وشە وەک “رۆڵ” گۆڕدراوە بۆ “ڕۆڵ” و “گرفتێکەو” بووە بە “گرفتێکی گەورەیە و وا دەکات” بۆ ڕوونی زیاتر.
هیوادارم ئەم دەستکارییە گونجاو بێت!