سەردار ئەکرەم/ بەریتانیا
لە قووڵایی مێژووی هونەری کوردیدا، ناوی ئەحمەد سالار وەک ئەستێرەیەکی درەوشاوە دەبریسکێتەوە، مرۆڤێک کە ژیانی خۆی تەرخان کرد بۆ بنیاتنانی شانۆیەکی نەتەوەیی و ڕەسەن. ئەو تەنها شانۆکارێک نەبوو، بەڵکو کتێبخانەیەکی زیندوو بوو لە زانیاری، ئەزموون و داهێنان، کە بەرهەمەکانی بوونە میراتێکی گرانبەها بۆ نەوەکانی دوای خۆی. سالار، بە پشتبەستن بە کولتوور و فۆلکلۆری کوردی، هەوڵی دا شانۆیەک دابمەزرێنێت کە ڕەنگدانەوەی ڕاستەقینەی کۆمەڵگاکەی بێت و لە هەمان کاتدا پەیامی نەتەوەیی و مرۆیی خۆی هەڵگرێت. مامۆستا ئەحمەد سالار لە سلێمانی، پایتەختی ڕۆشنبیری کوردستان، لەدایک بووە. هەر لە سەرەتای ژیانییەوە، خولیای هونەر و ئەدەب بووە و ئەم خولیایە بەرەو ئەکادیمیای هونەرە جوانەکانی بەغدای برد، دوای تەواوی کردنی. ئەم قۆناغە ئەکادیمییە، بناغەیەکی پتەوی بۆ کارە هونەرییەکانی دانا و یارمەتیی دا کە بە دیدێکی نوێ و زانستییەوە بڕوانێتە شانۆدا.
دوای تەواوکردنی خوێندن، دەرفەتێکی زێڕینی بەخشی بۆ ئەوەی دەنگی خۆی و پەیامە هونەرییەکانی بە گوێی جەماوەرێکی بەرفراوان بگەیەنێت. دامەزراندنی تیپی پێشڕەوی شانۆیی کوردی و تیپی شانۆیی سالار، دواتریش وەرگرتنی پۆستی نەقیبی سەندیکای هونەرمەندانی کوردستان، دەرفەتی پێ دا کە خزمەتێکی زیاتری بواری هونەری کوردی بکات و هەوڵ بدات بۆ باشترکردنی ڕەوشی هونەرمەندان.
بەپێی سەرچاوەکان، مامۆستا ئەحمەد سالار خاوەنی زیاتر لە 40 کتێب و 39 شانۆنامەیە، کە 36یان نمایش کراون. ئەم ژمارە گەورەیە، بەڵگەی بەرهەمداری و توانای داهێنەرانەی ئەو هونەرمەندەیە. بەرهەمەکانی سالار تەنها لە چوارچێوەی کات بەسەربردندا نەمایەوە، بەڵکو بوونە سەکۆیەک بۆ گوزارشتکردن لە خەم و خۆشییەکانی مرۆڤی کورد و ناساندنی کێشە نەتەوەییەکان. لە سەردەمێکدا کە گوتاری ناسیۆنالیستی کوردی لەژێر فشاردا بوو، سالار بە زیرەکییەوە شانۆی کردە چەکێکی کاریگەر بۆ پاراستنی ناسنامەی نەتەوەیی. لێکۆڵینەوە ئەکادیمییەکان، کارەکانی، جەخت لەسەر ڕۆڵی سالار دەکەنەوە لە بەکارهێنانی شانۆ بۆ گەیاندنی پەیامی نەتەوەیی و سیاسی.
یەکێک لە خاڵە هەرە دیارەکانی شانۆی سالار، پشتبەستنی بوو بە کولتووری ڕەسەنی کوردی؛ ئەو بە شێوەیەکی داهێنەرانە کەڵکی لە بەیت و حیکایەت و کارەکتەرە فۆلکلۆرییەکانی وەک بەیتبێژ و گۆرانیبێژ وەردەگرت بۆ زیندووکردنەوەی کولتووری نمایشی نەریتی و بەهێزکردنی پەیامەکەی. ئەمەش وای کرد کە شانۆکانی بۆ بینەری کورد نامۆ نەبن و بە ئاسانی پەیوەندییان لەگەڵدا دروست بکەن و خۆی بە ڕابەری شانۆی ئاهەنگسازی دەزانێت. مامۆستا ئەحمەد سالار تەنها شانۆنامەنووس و دەرهێنەر نەبوو، بەڵکو مامۆستا و ڕێبەرێک بوو بۆ نەوەیەکی نوێی شانۆکاران. ئەو وەک “کتێبخانەیەکی شانۆیی” دەمێنێتەوە کە هەر لاپەڕەیەکی پڕە لە وانە و ئەزموون. کاریگەرییەکانی تا ئەمڕۆش لەسەر شانۆی کوردی بە ڕوونی دیارە و بەرهەمەکانی وەک سەرچاوەیەکی گرنگ بۆ لێکۆڵینەوە و خوێندنەوە ماونەتەوە.
هەروەها، دەتوانین بڵێین مامۆستا ئەحمەد سالار یەکێکە لە پایە هەرە گرنگەکانی شانۆی هاوچەرخی کوردی. ئەو بە تێکەڵکردنی زانستی شانۆیی و کولتووری ڕەسەنی کوردی، توانی شێوازێکی تایبەت بە خۆی دابهێنێت و شانۆی کوردی بەرەو قۆناغێکی نوێ ببات.
ناوی ئەحمەد سالار هەمیشە وەک سیمبولێک بۆ داهێنان و خۆڕاگری و خزمەتکردن بە هونەری کوردی لە مێژوودا دەمێنێتەوە. جگەلەمەش مامۆستا ئەحمەد سالار نەک هونەرمەندانی ئاکادیمی وخاوەن قەڵەمێکی بەبڕشت بوو. مامۆستا هەمیشە کۆڕ کۆبوونەوەکانی پڕدەکردلەقسەی خۆش وشیرین و بەسەرهاتی خۆش بۆیە من دەمەوێت یادەوەریەک باس بکەم کە کاتی خۆی لە کۆلێژی هونەرەجوانەکانی زانکۆیی سەلاحەدین دەمخوێند، مامۆستا لە هەمان کۆلێژ وانەی دەنگ و ئاخاوتنی پێ دەوتینەوە؛ ڕۆژێک چوومەوە بۆ کۆلێژ، بە جلی پراکتیکی خۆم ئامادە کردبوو. بۆ تاقیکردنەوەی پراکتیکی دەنگ، کە چووم هاوڕێکانم دەرسیان دەخوێند لە تیۆری دەنگ، منیش نەمزانیبوو پێیان وتم ئەم هەفتەیە تیۆریە هەفتەی دابێ پراکتیکیە، لەپڕ مامۆستا ئەحمەد هاتە ناو هۆڵەکە و، بەیانی باشی کرد و دواتر کورسیەکانی ئامادە کرد وەکوو شێوەی تاقیکردنەوە، لەبەرئەوەی من نەمزانیبوو تاقیکردنەوەی تێۆریە، دەستم بەرز کردەوە، ماموستا ئەحمەد وتی فەرموو، منیش وتم مامۆستا کێ قەڵەمێکی زیادەی پێیە بمداتێ، مامۆستا بە تۆنی خۆی وتی کێ قەڵەمێکی زیادی پێیە بابیداتەکاکەسەردار، دوایی دووخوولەک دەستم بەزکردەوە، وتم مامۆستا کێ پەڕەیەکی زیادەی هەیە بمداتێ، ماموستاش بە تۆنی خۆی بە هاوڕێکانمی وت وابزانم کاکە سەردار ئەمڕۆ بۆ سەموونکڕێن هاتووە! کاکە پەڕەیەکی بدەنێ؛ بووە پێکەنینەوە خۆیشی. ئەمە یادەوەریەکی زۆرخۆش بوو ویستم لەگەڵ ئێوە هاوبەشی بکەم؛ قسە و بەسەرهاتە خۆشەکانی مامۆستا تەواو نابێت و هیوای تەمەندرێژی بۆ مامۆستا ئەحمەد دەخوازم.