جـــــوان عــــــەزەت
هەر تشتەکێ دڤی گەردوونیدا پەیوەندی ب لێکدانا مەعریفەیا بەها، یاسا و ئیتیک/ئەخلاق، ڕەفتارڤە هەیه؛ ئەگەر هوشیاری بەرهەم نەهێنێ، پێشکەفتن دروست نابیت. هزربکە ئەو گۆڕینێن ژ چاخێن تاری بۆ چاخێن نوێخوازی و پاش نوێخوازیی، هزرا مرۆڤان ژ ئاستی ڕەگەزی بەرەڤ ئاستی تاکەکەسی ڤەبر. ڕاستە دەربارەی ژنێ ل وان چاخانژی کێم و زێدە پێناسەیێن نێرسالاری هەبوون، هەتا نهاژی هەنه، بەلێ ل وی دەمی هەموو فەلسەفەیەک ژ کریارا بەرپرسیاریی مرۆڤی نەهاتبوو دابڕان، بەلکو زانابوونا مرۆڤێ وی سەردەمی ب خوە تێرا نێزیکبوونا عەقلی دادپەروەرییا ڕەگەزی دکر کو بزاڤەکا فێمینیزمی ل سەر هزر و کەدا ژنان ل سەرهەلددەت. ب هزرەكا دی، کوشتن و بێکاری و هەژارییا وی سەردەمی ئەو کاریگەرییه ل نیک مرۆڤی وی سەردەمی دروست کربوو، کو ئەگەر جڤاکەکی هەژاری تێتدا هەبیت، پێش ئە و جڤاکە هزر د هەژارییێدا بکەت کا بۆچی هەژاری هەیە؟ پێدڤییه ئە و بەرهەتشتی هەست ب نەخۆشییا هەژارییێ بکەت، پاشی ل ئالاڤێن چارەسەرییێ بگەرێت. پرسا ژنێ ژی د نەهوشایارییێدا هەمان تشتە، بەری ژن هزر بکەت د ئاستی سەربەستبوونێدا بکەت، پێدڤییه هەست ب بندەستییا خوە بکەت، پاشی خوە ب وان قۆناغا ئامادە بکەت.
نها ئە م هزردکەین کو ئە م یێن د سەردەمی مۆدێرنێدا، بەلێ ل گۆڕ لۆژیکی فەلسەفی هێشتا ئە م یێن سەردەمی پێش مۆدێرنییێ، دەربازی قۆناغا مۆدێرن نەبووینە. دونیایا مۆدێرن، دونیایا ژدایکبوونا بەها و پرەنسیپێن مرۆڤی مەدەنی و جیاواز و دادپەروەرە. دونیایا مرۆڤی ئاشتیخواز و پاراستنا ئەرکێن ئیتیکییه. دونیای قەبوولکرنا هزرا یێ دییه. دونیایای مرۆڤی خوەدان کەرامەت و خوەدان عەقلی سەربخۆیه، بەلێ دونیایا پۆست مۆدێرن، دونیایا بلندبوونا دەستهەلاتێن سیاسی، هونەری شێواندنی بچووککرنا مرۆڤی و مەزنبوونا سەرمایەداری، شەڕخوازیا ڕەگەزی ل سەر هەموو بوار و بیاڤێن بەهاییێن مرۆڤییه، هەروەها ل سەر بووناییێ دی، دونیایا ژناڤچوونا مرۆڤییه. سۆسیۆلۆژی فەرەنسی تۆرێن دەربارەی مۆدێرنیزمی د بێژیت: هزرا مۆدێرن د عەقلی گەردوونێدا نەبتنی ل سەر چالاکیێن پراکتیکی و تەکنۆلۆژی زال د بیت، بەلکو ل سەر چالاکیێن دەستهەلاتداری و ب ڕێڤەبرنا تشتان ژی یا زالە (10). دیاره د جڤاکی مەدا هێشتا کەلتووری بندەستی و ستەمکاری، سەردەستی و ژێردەستییێ خوە زال د بینیت. لە ورا ژن د قۆناغا خەتمینا بندەستی و ب کارئینانی ل بار بوویە.