ماكوان عێزهت – هەولێر
چەند هۆکارێک هەن کە گەڕانەوە بۆ قوتابخانە دەکەنە قۆناغێکی گرنگ لە ژیانی منداڵدا. بۆیە گرنگە بە باشی خۆت ئامادە بکەیت بۆ ئەوەی تا دەتوانرێت بە ئاسانی بەردەوام بێت.
گەڕانەوە بۆ قوتابخانە پەیوەندی بە گۆڕانی شێوازی ژیانی منداڵەوە هەیە. لە ئازادی لە خەوتن و یاریکردن و خواردن، ئێستا سنووردار دەکرێن بە کاتە دیاریکراوەکان و پابەند دەبن بە بەشداریکردن لە پۆل. ئەمەش دەبێتە هۆی گۆڕانکاری. بۆیە دەبێت منداڵ لەڕووی دەروونییەوە ئامادەبێت بۆ ئەم گۆڕانکارییە بۆ ماوەیەکی کورت واتە نزیکەی دوو هەفتە پێشوەختە، بە ڕێکخستنی کاتی خەوتن و خواردنی. بۆ ئه وه ی ئه م پرۆسه یه به شێوه یەکی باش بەردەوام بێت، پێویسته خێزانیش پابەندبن به گۆڕینی شێوازی ژیانی خۆیان بۆ ئەوه ی منداڵ له گرنگی ئەم گۆڕانکارییه تێبگات، به تایبەت که خێزانه کەش گۆڕانکاری له ژیانی خۆیاندا هەیه کاتێک منداڵه که ده گه ڕێتەوه بۆ قوتابخانه. بۆیە ئەوانیش پێویستە لە ڕووی دەروونییەوە خۆیان بۆ گەڕانەوە بۆ قوتابخانە ئامادە بکەن.
جگە لە ئامادەکردنی منداڵ و دایک و باوک بۆ گەڕانەوە بۆ قوتابخانە، زۆر گرنگە باس لە چوارچێوەی پەروەردەیی بکرێت، کە لە بەرامبەردا پێویستی بە ئامادەکاری هەیە بۆ دەستپێکردنی ساڵی نوێی خوێندن و پەیوەندیکردن لەگەڵ قوتابیانی گروپە تەمەنە جیاوازەکان، بەبێ ئەوەی گرنگیی ئەو ژینگە و ژێرخانە لەبیر بکرێت کە منداڵ تێیدا فێر دەبێت. بۆیە دەبێت قوتابخانە پاک و خاوێن و سەرنجڕاکێش بێت بۆ منداڵەکە نەک پیس و بێزارکەر بێت بۆی. بەم شێوەیە کاتێک هەموو ئەم توخمانە تەواو بوون، دەتوانین باس لە گەڕانەوەی سەرکەوتووانەی منداڵ بۆ قوتابخانە و هەموو ئەو کەسانە بکەین کە بەشدارن لە پرۆسەی پەروەردەدا.
ئامادەکاری دەروونی بۆ گەڕانەوە بۆ قوتابخانە
هەموو قوتابیان لە هەموو تەمەنێکدا پێویستیان بە ئامادەکاری دەروونی پێشوەختە هەیە بۆ ئامادەکردنیان بۆ گەڕانەوە بۆ قوتابخانە. بەڵام هەندێکیان هەستیارترن و پێویستیان بە چاودێری تایبەت هەیە. لەوانە منداڵان کە بۆ یەکەم جار دەچنە قوتابخانە یان باخچەی ساوایان، هەرزەکاران قوتابخانە جێدەهێڵن و دەچنە قۆناغێکی نوێ
چۆن بۆ یەکەمجار منداڵێک ئامادە دەکەین بۆ چوونی بۆ قوتابخانە؟
ئەو منداڵانەی بۆ یەکەمجار خەریکە دەست بە خوێندن دەکەن پێویستیان بە ئامادەکاری و چاودێری تایبەتی دەروونی هەیە لەلایەن دایک و باوکیانەوە. لەم قۆناغە هەستیارەدا زۆرجار منداڵان ترسیان لە جیابوونەوە و دوورکەوتنەوە لە دایک و باوکیان هەیە. ئەم ترسە لە یەکەم ڕۆژی خوێندندا دەردەکەوێت، کاتێک منداڵەکە ڕەتیدەکاتەوە بچێتە ژوورەوە و لەوانەیە تووشی هێرشی ترس و دڵەڕاوکێ و گریانێکی توند ببێت. ئەم گۆڕانکارییە گەورەیە لە شێوازی ژیانیاندا پێویستی بە توانای دەروونی تایبەت هەیە بۆ ئەوەی لەگەڵیدا بگونجێن و ئەم توانایانەش لە منداڵاندا کەمن. بۆیە ڕەنگە نەزانن چۆن ڕوبەڕوی دڵەڕاوکێ و ترسەکانیان ببنەوە، هەروەها پێویستیان بە پشتیوانی و ئامادەکاری پێشوەختە بۆ ئەوەی خۆیان بۆ گەڕانەوە بۆ قوتابخانە ئامادە بکەن. ڕەنگە گرنگترین ڕێگە بۆ ئامادەکردنی منداڵ لە ڕووی دەروونییەوە بۆ گەڕانەوە بۆ قوتابخانە، هاندانی بێت بۆ خوێندن بە باسکردنی گرنگی فێربوون و ئەو خۆشیانەی کە دەتوانن لە کاتی چوونە ناو قوتابخانەدا بیدۆزنەوە، وەک ناسینی هاوڕێ نوێیەکان کە هاوبەشی ئارەزووەکانیانن و یاریکردن لەگەڵیان. هەمیشە وریابە لەوەی لە قسەی ترسناک دوور بکەوە کە وا لە منداڵەکە بکات باوەڕی بەوە هەبێت کە قوتابخانە دەبێتە سزایەک بۆیان.
بۆیە پێویستە ئەوانەی بەشدارن لە پڕۆسەی پەروەردەدا زیاتر کار لەسەر ئەو سیاسەتانە بکەن کە هانی منداڵان دەدەن بۆ ئەوەی بیانەوێت بچنە قوتابخانە و زانست و فێربوون بە پەرەپێدانی چالاکییەکان کە یارمەتی منداڵ دەدەن لەگەڵ کەشوهەوای قوتابخانەدا بگونجێت و تێکەڵبوونی لەگەڵ هاوپۆلەکانی خێراتر بکەن بە شێوەیەکی ڕێکوپێک.