ئایە عەلی
خودای مەزن مرۆڤی بە عەقڵ و ئەخلاق لە بوونەوەرەکانی تر جیا کردووەتەوە، تا لە ڕێگەی ڕەفتار و بەها بەرزەکانییەوە پەیوەندییەکانی لەگەڵ مرۆڤەکانی تردا ڕێک بخات. ئێمەی مرۆڤ لە ڕووی کەسایەتی، بۆماوەیی و کولتوورەوە لە یەکتر جیاوازین. ئەگەر ئەم جیاوازییە نەبووایە، هەمووان تەنها یەک کۆپیی دووبارە بوون و ژیان هیچ پێشکەوتنێکی بەخۆیەوە نەدەبینی.
ڕێزگرتن یەکێکە لەو بەها بەرزانەی کە ڕۆحی مرۆڤ بەرەو پێش دەبات. ئەمە بنەمایەکی سەرەکییە بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ یەکتردا؛ وەک ڕێزگرتن لە بیروباوەڕ، ئازادی، کار، ئایین، زمان، شارستانیەت و مافەکانی یەکتر. ڕێزگرتن بە هەموو شێوەکانییەوە ئەرکێکی مرۆییە، جا چ لە پەیوەندیی نێوان هاوسەران، هاوکاران، منداڵ و دایک و باوک، دراوسێکان، خوێندکار و مامۆستا، یان ڕێزگرتن لە کەسانی بەتەمەنتردا بێت.
خۆڕێزگرتن؛ کلیلێک بۆ ڕێزگرتن لە بەرامبەر
ڕێزگرتن بریتییە لەو بەهایەی کە بۆ خۆت و کەسانی تری دادەنێیت. گرنگە بزانین کە ڕێزگرتن لە بەرامبەر، بەبێ ڕێزگرتن لە خود (خۆڕێزگرتن) نایەتە دی. ئەوەی ڕێزی لە خۆی نەگرت، ناتوانێت ڕێزی کەسانی تر بگرێت، و ئەوەی ڕێزی ئەوانی تر نەگرت، لە بنەڕەتدا بەهای خۆی نازانێت.
بۆ بەدەستهێنانی خۆڕێزگرتن و ڕێزگرتن لە بەرامبەر، دەتوانیت پەیڕەوی ئەم هەنگاوانە بکەیت:
ڕاستگۆ بە: لەگەڵ خۆت و کەسانی تردا.
گوێگرێکی باش بە: گوێگرتن لە بەرامبەر و ڕێزگرتن لە بۆچوونەکانیان، نیشانەی خۆڕێزگرتنە.
بەرپرسیارێتیی کردارەکانت لە ئەستۆ بگرە: داننان بە هەڵە و داوای لێبوردنکردن، هێزت پێ دەبەخشێت.
هاوڕێی ئەرێنی هەڵبژێرە: لەو کەسانە دوور بکەوەرەوە کە وزەی نەرێنیت پێ دەدەن.
ئامانج بۆ خۆت دابنێ: بەدیهێنانی ئامانجەکان، هەستی خۆڕێزگرتنت بەهێزتر دەکات.
لە ڕەخنەگرتنی بەردەوامی خۆت دوور بکەوەرەوە: لەگەڵ خۆتدا میهرەبان بە، هەروەک چۆن حەز دەکەیت ئەوانی تر لەگەڵتدا میهرەبان بن.
یەکەمین قوتابخانەی ڕێزگرتن، خێزانە
ڕێزگرتن لە کەسانی تر، لە ڕێزگرتنی خودەوە سەرچاوە دەگرێت. کاتێک ئەندامانی خێزان فێری ئەوە بوون کە ڕێز لە یەکتر بگرن، ئەو کاتە ئەم ڕەوشتە جوانە دەگوێزرێتەوە بۆ دەرەوەی ماڵ؛ بۆ قوتابخانە، شەقام و شوێنە گشتییەکان. منداڵێک کە لە منداڵییەوە فێری ڕێزگرتنی دایک و باوک و خوشک و براکانی بوو، ئەم ڕەفتارە لە ناخیدا دەچەسپێت و لە داهاتوودا لەگەڵ هەموو کەسێکدا پەیڕەوی دەکات.
لە کۆتاییدا، ڕێزگرتن وەک جلێکی جوان وایە کە شکۆ و کەرامەت بە مرۆڤ دەبەخشێت و دەبێتە هۆی بڵاوبوونەوەی خۆشەویستی و لێکتێگەیشتن، وەک بۆنی خۆشی گوڵ لە باخچەیەکدا.
بە باوەڕی من، ڕێزگرتن بنەمای ژیانە؛ ڕێزگرتن لە خۆت و لەوانی تر.