كارزان گلی – ههولێر
هۆكارەكانی ئازادنەکرانی سەلاحەدین دەمیرتاش، هاوسەرۆكی پێشووی هەدەپە زۆرن، بەڵام چەند هۆكارێكی سەرەكی هەن، كە شرۆڤەكارانی سیاسی لەسەری كۆكن، ئەمەش دوای ئەوەی دادگای مافی مرۆڤی ئەورووپا سێ جار داوای كرد دەمیرتاش ئازاد بكرێت.
ئازادکردنی سەلاحەدین دەمیرتاش، هاوسەرۆكی پێشووی هەدەپە هاتووەتەوە بەرباس، بەتایبەت دوای ئەوەی دەوڵەت باخچەلی، سەرۆكی مەهەپە لەناو پەرلەمانی توركیا گوتی: ”با ئۆجەلان مافی ئومێد بیگرێتەوە و ئەحمەدەكان بچنەوە سەر كاری خۆیان و دەمیرتاشیش بچێتەوە ناو ماڵی خۆی“، بەڵام ئازادبوونی دەمیرتاش بووەتە گرێكوێرە و ناكرێتەوە.
باشاك دەمیرتاش، هاوسەری دەمیرتاش، دوو جار چووتە ئێدیرنە و چاوەڕێ بووە تا دەمیرتاش ئازاد بکرێت و بەیەكەوە بگەڕێنەوە بۆ ئامەد، بەڵام بێئومێد بووە و دەمیرتاشیش پێی گوتووە بگەڕێرەوە و ئازادبوونی من هەروا ئاسان نییە، ئەمەش بەگوێرەی گوتەی باشاك خۆی.
باخچەلی، داكۆكیی لە هەر پرسێك کردبێت، رەجەب تەیب ئەردۆغان بەگوێی كردووە، بەڵام ئەمە دووەم جارە داوا دەكات دەمیرتاش ئازاد بكرێت و ئازادی ناكەن.
دەمیرتاش ماوەی ١٠ ساڵە لە زیندانە، تۆمەتی ئەوەی دراوەتە پاڵ، خەڵكی هانداوە تا توركیا دابەش بكات و ئاساییشی ناوخۆیی توركیای تێك داوە.
هەدەپەی ئەوكات، لە دادگای مافی مرۆڤی ئەورووپا داوای یاسایییان تۆمار كرد و ئەو دادگایە لە دانیشتنی یەكەمیدا داوای كرد دەستبەجێ دەمیرتاش ئازاد بكرێت و ئەو قسانەی كردوونی بەهیچ شێوەیەك تێكدانی ئاساییش توركیا نییە، بەڵام ئەوكات ئەردۆغان گوتی ”ئێمە خاوەن دادگای خۆمانین بەگوێی دادگای مافی مرۆڤی ئەورووپا ناكەین“ جاری دووەم دادگا هەمان داوای لە توركیا و لە جاری سێیەمدا كە لە مانگی ١٠ی ٢٠٢٥ بوو، وەكوو هۆشیارییەك بۆ توركیا دادگا گوتی پێویستە ئازاد بكرێت و توركیاش ناتوانێت تانە لە بڕیارەكە بدات، بەڵام هەر ئازاد نەكراوە.
رەجەب تەیب ئەردۆغان، سەركۆماری توركیا لە وتارێكدا گوتی ”دەمیرتاش باجی ئۆجەلان دەدات“، مەبەستی ئەوەبوو، ئۆجەلانە رێگە نادات دەمیرتاش ئازاد بێت و ئەوان كێشە كەوتووەتە نێوانیان، هیچ لایەنێكیش ئەو گوتەیەی ئەردۆغانی رەتنەكردەوە.
ماوەیەكی زۆرە نێوانی دەمیرتاش و ئۆجەلان باش نییە، تەنانەت ئۆجەلان لەكاتی بینینی شاندی ئیمیڕاڵی، بەهیچ شێوەیەك باسی دەمیرتاشی نەكردووە و پەیامی بۆی نەناردووە.
بەگوێرەی بۆچوونی شڕۆڤەكارانی سیاسی، دۆسییەی دەمیرتاش ئەوەندە گەورە نییە تا ببێتە گرێكوێرە و نەكرێتەوە، بەڵكوو ئەردۆغان ئەو گوتەیەی دەمیرتاشی هەر لە دڵ ماوە كاتێك گوتبووی ”ناتكەین بە سەرۆك و ناتكەین بە سەرۆك“، بۆیە ناتوانێت لەسەر ئەو گوتەیە لێی خۆش بێت.
بۆچوونێكی تریش هەیە، لەم كاتەدا كە پرسی چارەسەری كورد لە گۆڕێیە، دەمیرتاش ئازاد ناكەن و نایانەوێت ئەو ببێتە بەشێك لەو پرسە، چونكە ئەگەر ئازادی بكەن دەمیرتاش هەروا دانانیشێت و ئەگەر نەبێت بە هاوسەرۆكی دەم پارتی، رەنگە پارتێكی سیاسی دابمەزرێنێت و كوردانی باكووریش زیاتر مەیلیان بەلای دەمیرتاشە، ئەمەش دەبێتە لەنگەر لەبەردەم ئەو پلانەی ئاكەپە و مەهەپە دایانناوە بۆ پرسی چارەسەری.
ئەو پارتە و دەم پارتیش، عەبدوڵا ئۆجەلان بە لایەنێكی گرنگی ئەو پرسە دەزانن و پێیان باشە تاكە لایەن قسەی لەگەڵ بكرێت و بۆچوونی وەربگیرێت ئۆجەلانە، بەڵام ئەگەر دەمیرتاش ئازاد ببێت، رەنگە ئەویش ببێتە لایەنێكی گرنگی پرسەكە و پەكەكە و ئاكەپە و مەهەپەش ئەوەیان ناوێت، بۆیە لە زیندان هێشتوویانەتەوە.
ماوەیەكی زۆرە دەمیرتاش هیچ لێدوان و پەیامێك لە سۆشیالمیدیا بڵاو ناكاتەوە، هۆكارەكەشی ئەوەیە بێئومێد بووە و هەست دەكات لە پرسی چارەسەری و هەروەها لەناو دەم پارتیدا گرنگیی پێ نادەن، بۆیە ئەویش بێدەنگیی هەڵبژاردووە و تەنانەت دیمانەش بۆ هیچ میدیایەك ناكات، ئەمەش لە كاتێكدایە پێشتر رۆژانە لە هەژماری خۆی لە (X)، دوو پۆستی دەكرد و بۆچوونی خۆی دەربارەی دۆخی سیاسی دەخستە روو.
لەناو پەرلەمانی توركیا، كۆمیسیۆنی (پاڵپشتی میللی و برایەتی و دیموكراتی) دروست بووە بۆ پرسی كورد، ئەگەر هەیە لە راپۆرتی كۆتایی خۆیدا، كۆمیسیۆن داوا بكات ئۆجەلان و دەمیرتاش ئازاد بكرێن، هەردووكیشیان بە بڕیاری دادگای مافی مرۆڤی ئەورووپا ئازاد دەبن و حكوومەت تووشی هیچ بەرپرسیاریەتیەكی یاسایی نابێتەوە.
دەمیرتاش سێ جار لە لایەن دادگای مافی مرۆڤی ئەورووپا داوا كراوە ئازاد بكرێت، ئۆجەلانیش ئەگەر مافی ئومێد بیگرێتەوە، ئەو مافە دادگای مافی مرۆڤی ئەورووپا دایناوە و هەموو وڵاتانی ئەندامیش لەو دادگایە دەبێت بڕیارەكانی جێبەجێ بكەن كە توركیاش یەكێكە لەو وڵاتانە.
دەمیرتاش، لە ٥ی١١ی٢٠١٦ لە ئامەد دەستگیر كرا، دوای ئەوەی تۆمەتی ئەوەی درایە پاڵ، خەڵكی هان داوە بۆ تێكدانی ئاسایشی توركیا. ئەوكات جەهەپە رۆڵی هەبوو لە دەستگیركردنی دەمیرتاشدا، چونكە لەناو پەلەمانی توركیا بە بەڵێ دەنگی دا بۆ هەڵگرتنی پارێزبەندی لەسەر دەمیرتاش و ١٠ پەرلەمانتاری تری هەدەپە.