كارزان گلی – ههولێر
ناكۆكییەكان هەرچەندی قووڵ بن و زمانی قسەكردنیان توند و شەڕانی بێت، بەڵام نییەتێك هەیە لە هەردوو، واتە لایەنی حكوومەتی توركیا و دەم پارتی، بەوەی پێویستە پرسی چارەسەری كورد لەناو نەچێت و نەگاتە بنبەست، بۆیە دەرگایەكیان هێشتووەتە بۆ گفتوگۆ، ئەگەرچی دەرگاكانی تریان داخستووە و هیچ لایەكیان نایانەوێت بیكاتەوە، بەڵام لەوسەری تونێلەكەوە تروسكایەك دەبینرێت، ئەویش ئەگەر پرسی كورد لە رۆژئاوای كوردستان نەبێتە هۆكاری ئەوەی، پرسی كورد لە توركیا بگاتە بنبەست و هەوڵەكان بێئەنجام بێت.
سەركردایەتیی ئاكەپە، لە دواكۆبوونەوەی خۆیدا بەسەرۆكایەتی رەجەب تەییب ئەردۆغان، سەرۆكی ئەو پارتە، بڕیاریاندا بەردەوام بن لە پرسی چارەسەریی كورد، بەڵام رەخنەی زۆریان لە دەم پارتی هەبوو و هەڵوێستی ئەو پارتەیان بە نیگەرانییەوە باس كردووە.
بڕیارە هەفتەی دابێ كۆمیسیۆنی (پاڵپشتیی میللی و برایەتی و ئاشتی)، دوا راپۆرتی خۆی لەبارەی چۆنیەتیی چارەسەری پرسی چارەسەری كورد بداتە ئەردۆغان، بەڵام ترسی گەورە دروست بووە، بەهۆی ئەو رووداوانەی لە سووریا هاتوونەتە پێش و ئەو پەلامارە گەورەیەی بۆ سەر رۆژئاوای كوردستان، پرۆسەكە پەك بخات. ئەردۆغان لە كۆبوونەوەكەدا دوپاتی كردووەتەوە، پڕۆسەی (توركیای بێترۆر) دەبێت بگاتە ئەنجام و ئەوان خەباتی بۆ دەكەن.
دەم پارتییەكان خۆیان یەكلایی كردووەتەوە، بەوەی هەسەدە نوێنەرایەتی كورد دەكات لە رۆژئاوای كوردستان، ئەمەش بەدەنگی بەرز دەڵێن و ترسیان نییە، بەڵام ئاكەپە و مەهەپە، پێیانوایە هەسەدە باڵێكی سەربازی پەكەكەیە لە سووریا و پێویستە لەناو ببرێن. چەند كەسایەتییەكی سیاسییش لە هەردوو لا دەیانەوێت بارودۆخ هێور بكەنەوە و كاریگەریی لەسەر پرسی كورد لە توركیا نەبێت، تا چەند سەركەوتوو دەبن روون نییە.
ئەردۆغان باسی لە رۆژئاوای كوردستان كردووە، بەوەی پێویستە لەو شەڕەدا گیانی هاووڵاتیان مەدەنی بپارێزرێت و هیچ لایەنێك وەكوو قەلغان بەكاریان نەهێنێت، هەروەها دژی هەسەدە قسەی كردووە و گوتوویەتی، پێویستە لەگەڵ پەكەكە كۆتاییان پێبێت و ئارامی بۆ ناوچەكە بگەڕێتەوە.
بەڵام دەم پارتی، توركیا بە هۆكاری سەرەكی هێرشكردنە سەر رۆژئاوای كوردستان دەزانێت لەلایەن سوپای دیمەشقەوە، بۆیە هەرەشە دەكات، پرسی چارەسەری مانای نییە ئەگەر لە رۆژئاوای كوردستان كورد مافی نەدرێتێ و دژمنداری بكرێت.
هەردوو لایەن هێڵی سووریان بۆ یەكتری داناوە، حكوومەتی توركیا دەڵێت هەسەدە بۆ ئێمە هێڵی سوورە و دەبێت بەتەواوی لەناو ببرێت، بەڵام دەم پارتی دەڵێت رۆژئاوای كوردستان بۆ ئێمە هێڵی سوورە و پێویستە توركیا بۆ برەودان بەپرسی چارەسەری، هەسەدەی قبوڵ بێت، ئەمەش لەنگەرە گەورەكەی بەردەم پرسی چارەسەرییە.
عومەر چەلیك، وتەبێژی ئاكەپە لە كۆنگرەیەكی رۆژنامەوانیدا گوتی: ”سەركۆمار و دەوڵەت باخچەلی بە ڕوونی گوتوویانە هەسەدە بۆ ئێمە هێلی سوورە و دەبێت نەمێنێت، بەڵام دەم پارتی پشتگیرییان لێ دەكات، ئەمەش پێمان دەڵێت ئەوان پشتگیری لە تیرۆر دەكەن.“
لەبەرامبەر ئەو گوتانەدا، ئایشەگول دۆغان، وتەبێژی دەم ئاماژەی دا، بە ئاسانی بەنەعلەتمان بكەن و باسی هێڵی سوور بكەن، ئەم نیەتە دژی ئاشتییە.
باخچەلی، لە نووسینێكدا هێرشی كردە سەر هەسەدە و گوتی، ئەوان نوێنەرایەتی كورد ناكەن لە سووریا، بەڵام تونجەر بەكرخان، هاوسەرۆكی دەم پارتی، لە وتارێكدا لە نوسەیبین گوتی: ”لە تۆ دەپرسین كێ نوێنەرایەتی كورد دەكات و كێش نایكات؟ هەسەدە نوێنەرایەتی كورد دەكات و دەبێت باش ئەوە بزانیت.“
دوای ئەوەی لە نوسەیبیندا خۆپیشاندەران ئاڵای توركیایان هێنایە خوارەوە، باخچەلی و ئەردۆغان، دەم پارتییان تۆمەتبار كرد و گوتیان دەستی ئێوەی تێدایە، بەڵام دەم پارتی رەتی كردەوە ئەوان داوایان كردبێت ئاڵای توركیا بێتە خوارەوە و ئیدانەی ئەو كردەوەشیان كرد.
ئەگەرچی هەردوو لا باس لە پرسی چارەسەری كورد دەكەن، بەڵام زمانی هەردوو لا بۆ یەكتری زۆر توند بووە و یەكتری بە تیرۆریست تۆمەتبار دەكەن، بەتایبەت حكوومەت بەئاشكرا بەدەم پارتی دەڵێت پاڵپشتی لە تیرۆر دەكەن.
دەم پارتی دەڵێن، ئەگەر لە سووریا كورد بە دەستبەتاڵی لێی بێتە دەرەوە، لە توركیاش بەهەمان شێوە هیچ شتێك بۆ كورد نایەتە دی و پرسی چارەسەری وەكوو فێڵكردنێك لە كورد لێك دەدرێتەوە، بۆیە ئەگەر توركیا راست دەكات، با چاوەڕێی پێشهاتەكانی سووریا نەكات و، یاسای تایبەت بۆ چەكدارانی پەكەكە و مافی كورد دەربكات.
ئاكەپەییەكان دەڵێن، ئۆجەلان نەیگوتووە تەنیا لە ڕووی فیزیكییەوە پەكەكە چەك دابنێت، بەڵكو گوتوویەتی لە ڕووی فكریشەوە دەبێت چەك دابنێن، بەڵام دەم پارتی بەگوێی ئۆجەلان ناكات، بۆیە دەوڵەت باخچەلی رووی دەمی كردە دەم پارتی و پێیانی گوت: ”ئێوە لە تەرەفی ئۆجەلانن یان لە تەرەفی ئەو نین؟“
ئێستا پرسی چارەسەری كورد لە توركیا لە نێوان دەم پارتی و حكوومەت بەو شێوەیەیە ”ئێمە درێژە بەو پرۆسەیە دەدەین، بەڵام قسەش لەگەڵ یەكتری ناكەین“ ئەمەش نایانگەیەنێتە هیچ شوێنێك.
ئەگەر پرسی كورد لە رۆژئاوای كوردستان ئەنجامی هەبێت، واتە شەڕی نێوان هەسەدە و سوپای دیمەشق كۆتایی پێ بێت و كورد مافی خۆی بدرێتێ وەكوو ئەوەی داوای دەكەن، كاریگەرییەکی زۆری لەسەر پرسی كورد لە توركیاش دەبێت، واتە مافی كورد لە توركیاش وەكوو ئێستا نامێنێتەوە و دەستكەوتیان دەبێت، دیارترینیان گۆڕینی دەستوورە و داننانە بە زمانی كورد و هەروەها كوردیش وەكوو نەتەوە بناسێنن.