شاری هەولێر، پایتەختی هەرێمی کوردستان، بە پڕۆژە گرنگەکەى “پشتێنەی سەوزایی” ڕوو لە داهاتوویەکی تەندروستتر و بەردەوامتر دەکات. ئەم پڕۆژەیە دەستپێشخەرییەکی ستراتیژییە بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی ئاڵنگارییە ژینگەیی و کەشوهەوا زیادبووەکان کە لە ئەنجامی گۆڕانی کەشوهەوا و فراوانبوونی خێرای شارنشینی دروست بوون و بە مۆدێلێکی پێشەنگ دادەنرێت بۆ گەشەپێدانی شارنشینیی سەوز لە ناوچەکەدا.
بینین و ئامانجەکانی پڕۆژەکە
پڕۆژەی پشتێنەی سەوزایی ئامانجی ئەوەیە شاری هەولێر بە پشتێنەیەکی ڕووەکیی بەردەوام بە پانیی 2 کیلۆمەتر و درێژایی گشتیی 78 کیلۆمەتر دەورە بدات، کە نزیکەی 7 ملیۆن داری زەیتوون و فستەق لەخۆ بگرێت. ئەم جۆرانە هەڵبژێردراون چونکە گونجاون لەگەڵ کەشوهەوای ناوخۆیی و توانای بەرگەگرتنی وشکەساڵییان هەیە و وەک بەربەستێکی سروشتیی ژینگەیی گرنگ کار دەکەن کە هەوای هەڵگری پیسکەر و تۆز بۆ ناو شار کەم دەکەنەوە.
ئامانجە سەرەکییەکانی پڕۆژەکە فرەلایەنن و بریتین لەمانە:
کەمکردنەوەی پلەی گەرمیی شار: کەمکردنەوەی دیاردەی دوورگە گەرمییەکانی شار و باشترکردنی مەرجەکانی کەشوهەوا لە ناو شاردا.
باشترکردنی کوالیتیی هەوا: مژینی گازە پیسکەرەکان وەک دووەم ئۆکسیدی کاربۆن و ئۆکسیدەکانی نایترۆجین و لابردنی گەردیلە وردەکان.
باشترکردنی تەندروستیی گشتی و کوالیتیی ژیان: دابینکردنی ڕووبەری سەوز بۆ چالاکییە وەرزشی و کاتبەسەربردنەکان و کەمکردنەوەی نەخۆشییە پەیوەندیدارەکان بە پیسبوون.
پاراستنی سیستەمە ژینگەییەکان: پڕۆژەکە بەشداری دەکات لە بەرەنگاربوونەوەی بە بیابانبوون و چەسپاندنی خاک و پاراستنی ڕووەکەکان، لەگەڵ بەهێزکردنی هەمەجۆریی بایۆلۆژی.
پشتیوانیکردنی ئابووریی ناوخۆیی: دروستکردنی هەلی کاری بەردەوام لە بوارەکانی کشتوکاڵ، چاککردنەوە و بەبازاڕکردن.
دروستکردنی دەرفەت لە بازاڕەکانی کاربۆن: بەپێی مەزەندەکان، پڕۆژەکە توانای هەیە ساڵانە لەنێوان 140,000 بۆ 210,000 تەن {CO2} کەم بکاتەوە، کە داهاتێکی ساڵانەی گریمانەیی لەنێوان 1.12 ملیۆن و 2.52 ملیۆن دۆلاری ئەمریکی دابین دەکات.
لەپاڵ سوودە ژینگەیی و کەشوهەواییەکان، پڕۆژەی پشتێنەی سەوزایی، بە شێوەیەکی بەرچاو بەشداری لە باشترکردنی کوالیتیی هەوادا دەکات و هەروەها بەڕێوەبردنی ئاو و خاک بەهێز دەکات لە ڕێگەی گۆمی دەستکرد و تەکنەلۆژیای ئاودێریی زیرەکەوە.
چوارچێوەی دامەزراوەیی و بەشداریکردنی کۆمەڵایەتی
پڕۆژەکە پشتگیریی ڕاستەوخۆی حکومەتی هەرێمی کوردستانی بەدەست هێناوە و بە سەرپەرشتیی سەرۆکی حکومەت، مەسرور بارزانی جێبەجێ دەکرێت. چەندین لایەنی حکومی و نێودەوڵەتی و کۆمەڵگەی ناوخۆیی لە جێبەجێکردنیدا بەشدارن.
ڕاسپاردە بۆ بەهێزکردنی بەردەوامی
بۆ دڵنیابوون لە بەردەوامیی پڕۆژەکە، ڕاسپاردە دەکرێت بە هەمەجۆرکردنی جۆرەکانی ڕووەک، بەهێزکردنی بەشداریکردنی کۆمەڵگای ناوخۆیی لە چاندن و چاککردنەوە و کاراکردنی سیستەمی پێوانە و ڕاپۆرتکردن و پشتڕاستکردنەوە (MRV).
پڕۆژەی پشتێنەی سەوزایی لە هەولێر لە تەنها دەستپێشخەرییەکی دارچاندن زیاترە؛ گۆڕانکارییەکی ستراتیژییە بەرەو شارێکی سەوزتر، تەندروستتر و بەردەوامتر.