مستەفا بارزانی، کوردستانی بە دونیا ناساند، دونیاش بە ناوی ئەوەوە کوردستانی ناسی

شێرکۆ حەبیب
ساڵی 1903 ساڵێکی ئاسایی نەبوو، چونکە لەو ساڵەدا خودا سەرکردەیەکی لە بنەماڵەیەکی نیشتمانپەروەر و ئایینی بە گەلی کورد بەخشی کە ژیانی خۆیان بۆ خەباتی ئازادی و ژیانێکی شایستە و بەرەنگاربوونەوەی ستەمکاران تەرخان کرد.
١٤ئاداری ساڵی ١٩٠٣ رۆژێکی پرشەنگدارە لە مێژووی گەلی کورد، کە خوای مەزن کەسایەتیەکی وەک مستەفا بارزانی بەخشییە ئەم میللەتە، ئەو مرۆڤە بوو بە رابەر و باوکی رۆحی میللەتێک و سەرجەم ژیانی بەخشییە میللەتە ستەم دیدەکەی، هەر لەسەرەتای لاویدا چەکی کەرامەت و مەردایەتی خستە سەر شانی و بەوپەری قارەمانیەتی و جوامێری بۆ ماوەی زیاتر لە نیو سەدە سەرکردایەتی بزاڤی رزگاری خوازی کوردی کرد، لەو ماوەیەدا چەندین داستانی بێ وێنەی بۆ میللەتەکەی تۆمار کرد هەر لە شۆڕشەکانی بارزان و بەشداریکردن لە کۆماری مهاباد و دامەزراندنی پارتی دیموکراتی کوردستان و سەرکردایەتی شۆڕشی ئەیلول و گوڵان، کە لەو ماوەیە مستەفا بارزانیی نەمر بوو بە ئەفسانە و چەندین سەرکەوتنی سەربازی بێ وێنەی دژ بە رژێمە دیکتاتۆرییەکانی عێراق تۆمار کرد، و بارزانیی نەمر بوو بە سومبولی خەبات و تێکۆشان و بوو بە پاڵپشتی هەژاران و بوو بە یەکێک لەسەر کردە ناودارەکانی جیهان، مرۆڤێک بوو پاڵپشتی لە دادوەری و یەکسانی و عەدالەت کرد، ئەمرۆش لەسەر هەمان رێبازی ئەو مرۆڤە مەزنە و رێنمای و سەرکرایەتی جەنابی سەرۆک بارزانی درێژە بە خەباتی نەپساوەی پارتی دیموکراتی کوردستان پارتی بارزانیی نەمر دەدەین، هەزار
لە ١٤ی ئازاردا سەرکردەی نەمری کورد ژەنەڕاڵ مستەفا بارزانی لەدایک بوو. هەر لە تەمەنی مندالیدا نادادپەروەری و ستەمکاریی بینیوە، لەگەڵ دایکیدا زیندانی کراوە. برا گەورەکەی شێخ عەبدولسەلام بارزانیی نەمر شەهید کرا. ئەم ڕووداوانە کە بە چاوی خۆی لە دژی گەلەکەی بینیویەتی، کاریگەرییەکی قووڵی لەسەر بیرکردنەوە و پەروەردەکردنی هەبووە. بەم شێوەیە هەر لە سەرەتای لاوێتییەوە بە ئازایەتی و دانایی بەرگری لە دۆزی گەلەکەی دەکرد لە بەرامبەر ستەمکاریدا.
بارزانی باوەڕی بە دادپەروەری دۆزی گەلەکەی هەبوو و هەرگیز لە باوەڕی بە مافە ڕەواکاندا سازشی نەکردوە. بەشداری ئەو شۆڕشانەی کرد کە داوای ئازادی تاکی کوردیان دەکرد. هەروەها پاڵپشتی و بەشداری دامەزراندنی یەکەم کۆماری کوردی لە مێژوودا کە کۆماری مەهاباد کردووە لە ساڵی 1946 دا وەک فەرماندەی گشتی هێزی پێشمەرگەی کوردستان و بە ورە و شایستەییەکی زۆرەوە بەرگری لەم کۆمارە کرد، کە لە 11 مانگ زیاتر نەخایاند، بەهۆی پیلانی زلهێزە زلهێزەکان کە بەرژەوەندییەکانیان لەگەڵ مافەکانی کورد لە نیشتمانێکی سەربەخۆدا هاورا نەبوون.
بارزانی دوای گەڕانەوەی لە ئاوارەی لە یەکێتی سۆڤیەتی پێشوو لە دوای شۆڕشی ١٤ی تەمموزەوە بۆ عێراق، بە هەموو ڕاستگۆیی و دڵسۆزییەوە هەوڵی دا بەرگری لە کۆماری نوێ بکات بەگوێرەی مافی هەموو پێکهاتەکانی عێراق بەپێی دەستووری هەمیشەیی، کە مەرجی هاوبەشی عەرەب و کورد لە عێراقدا دابینکرد بوو. لە گەڵ عەبدولکەریم قاسم و سەرکردەکانی دیکەی شۆڕش هەوڵیدا دەوڵەتێکی مەدەنیی دیموکراتیک بنیات بنێن کە ئەرک و ماف بۆ هەمووان لەسەر پێگەیەکی یەکسان دەستەبەر بکات.
بارزانی هۆکاری بەرزکردنەوەی دروشمی “دیموکراسی بۆ عێراق” بوو کاتێک لە 16ی ئابی ساڵی ١٩٤٦پارتی دیموکراتی کوردستانی دامەزراند، بۆ بنیاتنانی دەوڵەتێک کە ناوەڕۆکی بنەڕەتی دیموکراسی بێت. بەڵام ئینکاری عەبدولکەریم قاسم و ئەوانی دیکە و قۆرخکردنی شۆڕش و لادانیان لە رێڕەو ئامانجەکانی بووە هۆی هەڵگیرسانی شۆڕشی ئەیلولی ساڵی ١٩٦١ کە سەرکردەی نەمر ژەنەڕاڵ مەلا مستەفا بارزانی سەرکردایەتی دەکرد کە هەرگیز لەگەڵ شەڕ و گرفت نەبوو. بەڵام شەڕ بەسەریدا سەپێنرا و هیچ بژاردەیەکی نەبوو جگە لە وەڵامدانەوە و بەرگریکردن لە خاک و گەلەکەی، سەرەڕای بانگەوازەکانی بۆ حکوومەتی عێراق. بەڵام پێداگری رژێمی قاسم بووە هۆی شەڕ.
لە کۆتاییدا شۆڕشی ئەیلول بە سەرۆکایەتی بارزانی بە واژووکردنی ڕێککەوتننامەی ١١ی ئازاری ١٩٧٠ گەورەترین سەرکەوتنی خۆی بەدەستهێنا. سەرکردەی نەمری کورد، جەنەڕاڵ مستەفا بارزانی، بوو بە ڕەمز و نازناوێک بۆ گەلی کورد. ئەو کەسە بوو کە کوردستانی بە دونیا ناساند، دونیاش بە ناوی ئەوەوە کوردستانی ناسی.
بارزانی مرۆڤێک بوو پاڵپشتی دادپەروەری و ئارامی دەکرد و لاینگری ستەملێکراوان بوو. پیاوێکی خاوەن ئیرادەی بەهێز بوو. ئەوەی مێژووەکەی بخوێنێتەوە دەزانێت ئەم سەرکردە خۆبەزل نەزانە کێ بووە، عاشقی ئاشتی و پێکەوەژیان. بارزانی بۆ هەتا هەتایە بە نەمری دەمێنێتەوە، ڕۆحی پاکی لە پێناو ئاشتی و خۆشەویستیدا بەسەر ئاسمانی کوردستاندا دەفڕێت. ١٤ی ئازار وەک ڕۆژێکی گەشاوە لە مێژووی گەلی کورددا دەمێنێتەوە.
سڵاو لە گیانی پاکی بارزانیی نەمر و کاکە ئیدریسی هەردەم لەیاد و سەرجەم شەهیدانی بزاڤی رزگاری خوازی کورد.