ئایا سوپای عێراق سوپای خۆمانە؟

مەشخەڵ كەوڵۆسی
زۆرجار و لە زۆر بۆنەدا، ئەو ڕستەیە دەبیستین كە دەڵێت: ئێمە عێراقین و سوپای عێراق سوپای خۆمانە! لەڕاستیدا ئەو قسەیە زیاتر موجامەلەیەكی ئاشكرایە وەك لەوەی هەقیقەتێك بێت، ئەوە قسەی بەرپرسانە و بە زمانێكی دیپلۆماتی بۆ ڕەچاوكردنی هاوكێشەكان و پابەندییەكانی سەرشانیان دەری دەبڕن، نەك قسەی ناخی هەقیقەت و مێژوو بێت.
ئەم بابەتە، هەویرێكە ئاوێكی زۆر دەكێشێت و، لەوانەیە ببێتە مەتاهەیەكی گەورە بۆ كورد و بۆ مێژووەكەی و، سەرجەم شۆڕشەكانی كورد و هەموو شانازییەكانی كورد بخاتە بەردەم ڕەشەبای گومان و دواجار لەناوچوون. چونكە سروشتی شۆڕشەكان و، ئەو هەموو خوێنەی بۆ ئازادی “لەنێوان كەوانەیەكدا ئازادی نەتەوەیەك” ڕژاون، سەرجەمیان دەكەونە بەردەم ئیشكالێكی سیاسی و یاسایی زۆر قورس و، لەهەمان كاتدا، وێڕای ئەو هەموو ناسۆر و خوێن و فرمێسكە، ئێستا ئەم ڕستەیە، بە ئاگا یان بێ ئاگا، پشتیوانییەكی گەورە و خۆڕایی لە هەڵوێستی بەردەوام و نەگۆڕی ڕژێمەكانی عێراق بەرانبەر بە كورد و شۆڕشەكانی دەكات.
بۆ ڕوون بوونەوەی مەبەست دەڵێم: بەدرێژایی تەمەنی شۆڕشەكانی كورد، هەمیشە لایەنی عێراقی لەمیدیاكان و لە مەحفەلە یاسایی و سیاسییەكانیدا، شۆڕشەكانی بە ” یاخیبوون” ناو بردووەو، پێشمەرگەشی بە ” موتەمەڕید- یاخیی” ناو بردووە.
ئەگەر لای كورد ئەو دوو وشەیە ڕەهەندێكی نەفسییان هەبوو بێت و بە جنێو یان سوكایەتی لێكدرابنەوە، ئەوا لایەنی عێراقی بە ئامانجێكی قووڵتر بەكاریهێناوەو، لە ڕێگەی بەكارهێنانی ئەو دوو وشەیەوە ویستوویەتی بە جیهان بڵێت: ژمارەیەك لە خەڵكی وڵات، لە هاووڵاتیان لە یاسا یاخیبوون، ئیدی ئەركی دەوڵەتە دەستەڵاتی یاسایی خۆی بەكاربهێنێت، بۆ ئەوەی كۆتایی بەو یاخیبوونە لە یاسا كۆتایی بێت!.
بەڵام لەبەرانبەردا كورد پێداگری لەوە كردووە كە مافێكی نەتەوەیی هەیە، ئەو مافە، خاكێكی هەیە ئەو خاكە، داگیر و دابەشكراون، بۆیە پەنای بردۆتە بەر شۆڕش. كەواتە بەگوێرەی ئەم ڕیوایەتە، چەكهەڵگرتن ” شۆڕش و خەباتی ڕزگارییە” بەو پێیەش عێراق خاك و شوناسی داگیركردووە، نەك ئەوەی عێراق وڵاتی خۆمان بێت!.
كەواتە ئێمە لەبەردەمی دوو ڕیوایەتی پێچەوانەداین، لەلایەكەوە ڕیوایەتی عێراق هەیە، كە پێداگری كردووە لەوەی ئەوەی لە ” شیمالی حەبیب” ڕوودەدات، تەمەڕودی چەكدارییە. لە لایەكی تریشەوە، ڕیوایەتی كوردیمان هەیە كە پێداگری لەوە دەكات كە مافی نەتەوەیی پێشێلكراوەو، خاكەكەی داگیركراوەو، ئەوەی دەیكات شۆڕشی ڕزگاری نەتەوەییە!.
ئینجا وەك پرنسیپی سەقامگیر لەهەموو فەلسەفەی حوكمداری و دەوڵەتسازی دنیادا، هاووڵاتی كاتێ ناسنامەی وڵاتێكی وەرگرت و، خۆی بە هاووڵاتی وڵاتێك دانا، ئیتر بۆی نیە لەژێر هیچ پاساوێكدا چەك لەدژی وڵاتی خۆی هەڵبگرێت. ئەگەر ئەو كارە بكات، ئەوا بە خیانەتی گەورە لەقەڵەم دەدرێت!.
لێرەدا كورد دێت و، پەیتا پەیتا دەڵێت: سوپای عێراق سوپای خۆمانە! واتە خۆی بەهاووڵاتی عێراق دەزانێت و، عێراق وڵاتی خۆیەتی، ئەی كەواتە هەڵگرتنی چەك لەدژی وڵاتی خۆت، دەچێتە خانەی چییەوە؟.
سەرلەبەری مێژووی دروستبوونی عێراق تاكو ئێستا، كورد شۆڕشی كردووە بۆ مافێكی نەتەوەیی و خاكێك كە داگیركراوە، نەك یاخیبوونی چەكداری لەدژی وڵاتێك كە وڵاتی خۆیەتی و دواجاریش بەگوێرەی سەرجەم نەریتە سیاسییەكان، بە خیانەتی گەورە لەقەڵەم بدرێت و، بۆیە ئەوانەی برەو بەو خیتابە دەدەن، بیانەوێت یان نا، پشتیوانییەكی خۆڕایی ئەو ڕیوایەتەی عێراق دەكەن كە، هەمیشە كوردی بە یاخییوون تۆمەتباركردووە، نەك بە خاوەنی شۆڕشی ڕزگاری نەتەوەیی، ئێستاش كەسانێك بەزمانی كوردی پشتیوانی دەكەن و، شۆڕشەكانی كورد دەخەنە ناو مەتاهەیەكی فیكری و سیاسی و یاسایی قووڵ، كە نەسەرەتای هەیە و نەكۆتایی.