بەختیار شەریف زراری
هاتنی ساڵی نوێ بە گرنگییەکی قووڵی مرۆییەوە دێت کە تەنها گواستنەوەی خۆی لە ژمارەیەکەوە بۆ ژمارەیەکی دیکە تێدەپەڕێنێت. نوێنەرایەتیی ساتێکی بیرکردنەوەی بەکۆمەڵ دەکات، کاتێکە بۆ ئەوەی تاکەکان بیر لە ڕابردوو بکەنەوە، پێداچوونەوە بەو شتانەدا بکەن کە تێپەڕیون و پێشبینی ئەوەی کە لە داهاتوودا دەکەن، هەڵگری خواستێکی دڵسۆزانە بۆ گۆڕانکاریی ئەرێنی لەناو خۆیاندا. لە نێوان ئەو گۆڕانکارییە خێرا و کەڵەکەبووانەی کە ئەمڕۆ جیهانمان ڕووبەڕووی دەبنەوە، ساڵی نوێ وەک دەرفەتێکی ڕاستەقینە بۆ چاندنی هیوا و زیندووکردنەوەی ڕۆحی گەشبینی و کردار سەر هەڵدەدات.
هیوا بەهایەکی مرۆیی چارهنووسه ئەو سووتەمەنیەیە کە ئیرادە دەباتە پێشەوە و تاکەکان بەهێز دەکات بۆ خۆڕاگری لە بەرامبەر قەیرانەکاندا. بەبێ هیوا ژیان دەبێتە بارێکی قورس و هەوڵەکان مانای خۆیان لەدەست دەدەن. بۆیە پێشوازیکردن لە ساڵی نوێ نابێت تەنها فۆرماڵیزمێک یان ئاهەنگێکی زوو تێپەڕ بێت، بەڵکو بۆنەیەک بێت بۆ زیندووکردنەوەی هیوا وەک پڕۆژەیەکی فیکری و ئەخلاقی و ڕەفتاری.
لەم ساڵانەی دواییدا کۆمەڵگاکهمان ڕووبەڕووی بارودۆخی سەخت بۆتەوە، لە ئاڵنگاری کۆمەڵایەتییەوە تا فشارە دەروونییەکان کە ڕاستەوخۆ کاریگەرییان لەسەر سەقامگیری تاک و خێزانەکان هەبووە. لە ژێر ڕۆشنایی ئەم واقیعەدا، چاندنی هیوا دەبێتە پێویستییەکی بەپەلە، نەک لوکسێکی فیکری. هیوا بە مانای نکۆڵیکردن لە واقیع یان پشتگوێخستنی کێشەکان نییە؛ بەڵکو باوەڕبوونە بە توانای مرۆڤایەتی بۆ زاڵبوون بەسەریاندا و گۆڕینی ناخۆشیەکان بۆ دەرفەتی فێربوون و گەشەکردن.
گرنگی ساڵی نوێ لە مانا دەروونییەکەی سەرەتای نوێدایە کە پێشکەشی دەکات، هەستێک کە کاریگەری قووڵی لەسەر هاندانی توانای شاراوە هەیە. لەگەڵ هەر ساڵێکی نوێدا ئیرادە نوێ دەبێتەوە، خەونی نوێ لەدایک دەبێت و زۆرێک هەست دەکەن لاپەڕەیەکی نوێ کرایەوە، چاوەڕێی ئەوەن بە هۆشیاری و بەرپرسیارێتیەوە بینووسن. بۆیە چاندنی هیوا لە بەهێزکردنی ئەم هەستە و ئاراستەکردنی بەرەو کاری قورس و پلانی دروست دەست پێدەکات.
ڕۆڵی چاندنی هیوا تەنیا لە تاکدا سنووردار نییە، بەرپرسیارێتییەکی بەکۆمەڵە کە هەموو دامەزراوەکانی کۆمەڵگا هاوبەشن. بۆ نموونە میدیا ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕێت لە داڕشتنی هۆشیاری گشتیدا. کاتێک میدیاکان سەرنجیان لەسەر بڵاوکردنەوەی نائومێدی یان گەورەکردنی نەرێنی دەبێت بەبێ پێشکەشکردنی چارەسەر یان ئیلهامبەخشین بۆ نمونە، ئەوە بەشدارە لە لاوازکردنی هیوا. بەڵام کاتێک تیشک دەخاتە سەر چیرۆکی سەرکەوتن و دەستپێشخەری ئەرێنی و ئەزموونە ئیلهامبەخشەکان، دەبێتە هاوبەشێکی ڕاستەقینە لە چاندنی هیوادا.
هەروەها دامەزراوە پەروەردەییەکان ڕۆڵێکی بنەڕەتی دەگێڕن لە چاندنی هیوا لە دڵی نەوە گەنجەکاندا. قوتابخانە و زانکۆکان تەنیا شوێنی بەخشینی زانست نین، بەڵکو فەزای داڕشتنی کارەکتەر و دروستکردنی متمانە بەخۆبوونن. کاتێک قوتابیان فێر دەبن کە شکست کۆتایی ڕێگاکە نییە، بەڵکو هەنگاوێکە لەسەر ڕێگای فێربوون، ئەوا بیرکردنەوەیەکی ئەرێنی پەرەپێدەدەن کە توانای ڕووبەڕووبوونەوەی ئاستەنگەکانی داهاتووی هەبێت.
خێزان لە پێشەنگی ئەو کەسانەدایە کە بەرپرسیارن لە چاندنی هیوا، بەو پێیەی ئەو ژینگەیە سەرەتاییە کە هۆشی مرۆڤ تێیدا دروست دەبێت. قسەی میهرەبان و پاڵپشتی ئەخلاقی و هاندانی منداڵان بۆ دەربڕینی ئاوات و خەونەکانیان هەموویان بەشدارن لە بنیاتنانی کەسایەتییەکی گەشبین کە باوەڕی بەخۆی و توانای گۆڕانی هەبێت. لەگەڵ دەستپێکردنی ساڵی نوێدا، داوا لە خێزانەکان دەکرێت ئەم ڕۆڵە نوێ بکەنەوە و بەهاکانی گەشبینی و کردار لەناو ماڵەکەدا بەهێز بکەن.
لە ڕوانگەیەکی ترەوە، چاندنی هیوا پەیوەندییەکی نزیک بە کردارەوە هەیە. هیوای ڕاستەقینە تەنها ئاواتخوازانە نییە، بەڵکو دیدێکی ڕوونە لەگەڵ هەنگاوی پراکتیکی. ساڵی نوێ دەرفەتێکی گونجاو دەڕەخسێنێت بۆ دانانی ئامانجی واقیعی و دیاریکردنی ئەولەویەتە ڕوون و هەوڵدان بۆ گەیشتن بەو ئامانجانە بە ئارامگرتن و کۆڵنەدان. کاتێک مرۆڤ بەرهەمی ماندووبوونیان دەبینێت، هەرچەندە بچووک بێت، هیوا بەهێزتر دەبێت و باوەڕیان بەوەی کە داهاتوو باشتر دەتوانێت باشتر بێت، گەشە دەکات.
مرۆڤ ناتوانێت باس لە هیوا بکات بەبێ ئەوەی ڕەهەندی ڕهوشت و ڕهوشتی ئەو هیوایە بخاتەڕوو. هیوا بەڕاستگۆیی و دادپەروەری و هاودەنگی کۆمەڵایەتی خۆراک دەدرێت. کۆمەڵگایەک کە ئەم بەهایانە تێیدا زاڵ بن، باشتر ئامێری بۆ زاڵبوون بەسەر قەیرانەکاندا هەیە، چونکە ئەندامەکانی هەست دەکەن هاوبەشن لە چارەنووسدا، نەک جێهێڵراون بۆ ئەوەی بە تەنیا ڕووبەڕووی ئاڵنگارییهكان ببنەوە. بۆیە پێویستە ساڵی نوێ بۆنەیەک بێت بۆ پتەوکردنی گیانی تەبایی و بڵاوکردنەوەی کولتووری هاوکاری لەبری تاکگەرایی و پێیان وایە چاکەی گشتی هەوێنی سەقامگیرییە.
لە کۆتاییدا دەڵێین ساڵی نوێ وەک پەیامێکی کراوە بۆ هەموو مرۆڤێک دەمێنێتەوە، داوای لێدەکات ملکەچی نائومێدی نەبن و ڕێگە نەدەن بێزاری توانای خەون بینینیان بدزێت. بانگەوازێکی دڵسۆزە بۆ چاندنی هیوا، نەک تەنها بە قسە، بەڵکو بە کردار و هەڵوێست و ئیرادەی نەگۆڕ. ئێمە بە هیوا دەژین، و لە ڕێگەی کارەوە هیواکانمان بەدەست دەهێنین و لەگەڵ هەر ساڵێکی نوێ دەرفەت نوێ دەبێتەوە بۆ بنیاتنانی داهاتوویەکی گەشاوەتر و مرۆڤ دۆستانەتر.
ساڵی نوێ و چاندنی هیوا
