رۆژنامەی ھەولێر

ژن؛ زیندیبوونا ژیانێیە

سیپەل کوردستانی
ژنبوون ئەو واتا پیرۆزەیە کو د جوانی، نازکی و خۆڕاگرییا ژنێدا دهێت، بەرامبەر وێ شۆڕەشا مەزن کو ئەو ژی دایکە. ژن ئاڤاکەرا پەروەردەیێیە بەرامبەر گرانیا ژیانێ و خێزانێ، هەروەسا قوربانیدانا وێیە بەرامبەر توندییا نەریتێن جڤاکێن داخراو. ئەو سنوورێن ئایینی یێن بۆ ژنێ هاتینە دانان د وان جڤاکێن پیاوسالاردا، کو تێدا هزر دکەن ژن تەنێ ئامرازەکێ زارۆکئینانێیە، یان بۆ خودانکرنا خێزانێ و تێرکرنا ئارەزوویێن زەلامی دهێتە بکارهێنان.
ژن دێ دەمەکی گەهیتە ئازادییا خۆ یا ڕاستەقینە، دەمێ هزر د ئاڤاکرنا مێشک و ڕەوشەنبیرییا خۆدا بکەت و گرنگیێ بدەتە “ژنبوونا” خۆ؛ حەز ژ خۆ بکەت و پتر گرنگیێ ب ماف و ئەرکێن خۆ بدەت بەرامبەر تارییا جڤاک و خێزانێ، ئەو ژینگەیێ کو تێدا هاتیە پەروەردەکرن.
ژن دەمێ ژنبوونا خۆ ژ دەست ددەت، کو ئازادییا خۆ تەنێ د جوانکرنا ڕووخسار و لاشێ خۆدا ببینیت و خۆ بکەتە کالایەک بۆ حەزێن بەرامبەر یان خۆفرۆشتن بەرامبەر پارەی. دڤێت ژن ژ ڤان سیفەتێن نەجوان مەزنتر بیت، وەک هێزەکا کاریگەر د ناڤ جڤاکیدا دەرکەڤیت و بێژیت: “ئەز هەیم وەک مرۆڤەکێ خودان عەقڵ و زانین”. ل وی دەمی، دێ هەمی قەید و بەند و سنوورێن بەرامبەری وێ هێنە شکاندن.
بهێزکرنا ڕۆڵێ ژنێ ڤەدگەڕێت بۆ پەروەردەیەکا ساخلەم د ناڤ خێزان و قوتابخانێدا، چونکی ڕۆڵەکێ کاریگەر هەیە د ئاڤاکرنا بنیاتێ هزر و مێشکێ مرۆڤاندا. ژبەر هندێ، دڤێت ئەو جوداهییا د ناڤبەرا ڕەگەزێ نێر و مێدا هەی، ببیتە پێکڤەکارکرن و پتر ل سەر مافێن ژنێ و یەکسانییا ڕەگەزی پەروەردە بهێتە کرن.
پێدڤییە ڕێکخراوێن مەدەنی و یێن مافێن ژنان پتر ل سەر وان خالان کار بکەن کو ببنه هاریکارێن ماددی و مەعنەوی بۆ پێشکەفتنا ژنێ، و د خولێن ئاڤاکرنا کەسایەتییا ژنێدا بەژدار بن. هەروەسا ببنه پرەک بۆ نەهێلانا توندوتیژی و تاوانێن بەرامبەر ژنێ؛ چونکی ژن گەلەک جاران دهێتە ئیهانەکرن، لێدان و ئازاردان، و نەشێت حەتا د ناڤ خێزانا خۆدا بەحس بکەت، ژبەر کو خێزانێ ئەو تەنێ وەک “شەرەف” قەلەم دایە و نابیت وێ شەرەفێ بشکێنیت. بەلێ دڤێت بزانین کو ژن نە تەنێ شەرەفە، بەلکو مرۆڤە.
ژن دەمێ هێز و ئیرادە نەبیت، دێ بیتە نێچیرەکا ب ساناهی بۆ دەستدرێژییا ل سەر ماف و جەسەدێ وێ، و نەشێت ڕایا خۆ فەرز کەت و دێ هەر د بن دەستیدا مینیت